Përgjigje e shkurtër
Po, në mënyrën që ka më shumë rëndësi. Në kopshtin e Gjetsemanit, tregon Mateu, Jezusi “ra me fytyrë përdhe dhe lutej”. Kjo është sexhdja (fytyra në tokë) që bëjnë myslimanët në çdo namaz. Edhe Ibrahimi, Musai dhe Haruni ranë me fytyrë përdhe para Perëndisë, dhe Elia u përkul për tokë. Musai dhe Haruni lanin duart dhe këmbët para se t'i afroheshin altarit. Musai i hoqi sandalet në tokë të shenjtë. Një Psalm thotë: “të adhurojmë dhe të përulemi, të gjunjëzohemi”. Myslimanët lahen, përkulen dhe bien në sexhde sepse Kurani e urdhëron, dhe Profeti (ﷺ) e mësoi namazin në këtë mënyrë. Falet pesë herë në ditë, njësoj në çdo vend. Pra myslimanët falen ashtu siç luteshin profetët: duke u larë si Musai dhe Haruni, dhe, siç tregon Mateu për Jezusin, duke e vënë fytyrën në tokë.
Shpjegimi i plotë
Pse myslimanët falen në këtë mënyrë
Kurani urdhëron larjen para namazit, të quajtur abdes. Myslimani lan fytyrën, krahët deri në bërryla dhe këmbët, dhe fërkon kokën. Kurani u urdhëron gjithashtu besimtarëve të përkulen në ruku dhe të bien në sexhde (fytyra në tokë), dhe e cakton namazin në kohë të caktuara. Profeti (ﷺ) mësoi se pesë namaze janë detyrë çdo ditë. U tha ndjekësve të tij të faleshin ashtu siç e kishin parë atë duke u falur. Prandaj namazi është i njëjtë në çdo vend dhe në çdo gjuhë.
“O besimtarë! Kur doni të falni namaz, lani fytyrën dhe duart deri në bërryla, kurse kokën fshijeni me dorë të lagët; lani edhe këmbët deri në nyje. Nëse jeni të papastër (si pasojë e marrëdhënieve bashkëshortore apo e derdhjes së farës), pastrohuni (duke u larë krejtësisht)! Por, në qoftë se jeni të sëmurë (që mund t’ju dëmtojë uji) ose gjendeni në udhëtim, ose ndonjëri nga ju vjen pas kryerjes së nevojës natyrore, ose nëse keni pasur marrëdhënie me bashkëshortet e nuk gjeni ujë, atëherë gjeni dhé të pastër dhe fshini fytyrat e duart me të. Allahu nuk dëshiron t’ju krijojë ndonjë vështirësi, por dëshiron t’ju pastrojë dhe t’i plotësojë dhuntitë e Tij ndaj jush, që të jeni falënderues.”
“O besimtarë! Përkuluni dhe përuluni në sexhde (para Allahut)! Adhuroni Zotin tuaj dhe bëni vepra të mira për të arritur shpëtimin!”
“Pasi të kryeni namazin, përmendeni Allahun duke qëndruar në këmbë, ulur ose të shtrirë. Kur të jeni jashtë rrezikut, atëherë faleni namazin të plotë, sepse namazi është detyrë për besimtarët në kohë të caktuar.”
Talha ibn Ubejdullahu transmeton se një burrë nga Nexhdi e pyeti Profetin (ﷺ) për Islamin. Iu tha: pesë namaze në një ditë e një natë, agjërimi i Ramazanit dhe zekati, ndërsa çdo gjë më shumë është vullnetare. Burri u largua duke thënë se nuk do të bënte as më shumë, as më pak, dhe Profeti tha se do të shpëtonte nëse thoshte të vërtetën.
Malik ibn el-Huvejrithi transmeton se ai dhe disa të rinj të tjerë qëndruan me Profetin (ﷺ) për njëzet ditë. Kur i dërgoi në shtëpi për t'i mësuar familjet e tyre, u tha: faluni ashtu siç më keni parë mua duke u falur.
Si u lut Jezusi
Ungjijtë e Dhiatës së Re tregojnë natën para se Jezusi të arrestohej. Në kopsht, Jezusi shkoi pak më tutje nga dishepujt e tij dhe ra me fytyrë përdhe për t'u lutur, thotë Mateu. Marku thotë se ra përtokë. Lutja e tij ishte një lutje nënshtrimi: jo vullneti im, por yti. Një fytyrë në tokë dhe një vullnet i dorëzuar te Perëndia janë ato që myslimanët i quajnë sexhde dhe islam (nënshtrim).
“Dhe pasi shkoi pak më tutje, ra me fytyrë përdhe dhe lutej duke thënë: O Ati im, në qoftë e mundur, le të largohet prej meje kjo kupë; megjithatë jo si dua unë, por si do ti.”
“Dhe shkoi pak përpara, ra përtokë dhe u lut që, në qoftë e mundur, ora të kalonte prej tij.”
“duke thënë: O Atë, në qoftë se do, largoje këtë kupë prej meje; megjithatë, të mos bëhet vullneti im, por yti.”
Profetët u përkulën deri në tokë
Jezusi nuk ishte i pari. Ibrahimi ra me fytyrë përdhe kur Perëndia i foli. Musai dhe Haruni ranë me fytyrë përdhe herë pas here te Numrat. Jozueu ra me fytyrë përdhe para arkës së ZOTIT. Elia u përkul për tokë në malin Karmel. Profetët e Biblës luteshin me fytyrë në tokë, siç bëjnë myslimanët.
“Atëherë Abrami ra me fytyrë përdhe dhe Perëndia i foli duke thënë:”
“Por ata ranë me fytyrë përdhe dhe thanë: O Perëndi, Perëndi i frymëve të çdo mishi, një njeri i vetëm mëkatoi dhe ti do të zemërohesh me gjithë asamblenë?”
“Atëherë Moisiu dhe Aaroni u larguan nga prania e asamblesë, shkuan te hyrja e çadrës së mbledhjes dhe ranë me fytyrë përdhe; dhe lavdia e ZOTIT iu shfaq atyre.”
“Atëherë Jozueu i grisi rrobat e tij dhe ra me fytyrë përdhe para arkës së ZOTIT deri në mbrëmje, ai dhe pleqtë e Izraelit, dhe hodhën pluhur mbi kokat e tyre.”
“Kështu Ashabi u ngjit për të ngrënë e për të pirë. Por Elia u ngjit në majë të Karmelit, u përkul për tokë dhe e vuri fytyrën midis gjunjëve,”
Larja dhe këmbët zbathur para Perëndisë
Perëndia i urdhëroi Aaronin dhe bijtë e tij të lanin duart dhe këmbët para se t'i afroheshin altarit, “që të mos vdesin”. Ishte një statut i përjetshëm. Moisiu, Aaroni dhe bijtë e tij e bënë këtë. Te ferrishtja që digjej Moisiut iu tha t'i hiqte sandalet në tokë të shenjtë, dhe libri i Veprave e përsërit. Edhe Kurani e tregon: “hiqi nallanet, sepse ndodhesh në luginën e shenjtë të Tuvasë”. Myslimanët marrin abdes para çdo namazi dhe i heqin këpucët te dera e xhamisë.
“Aty Aaroni dhe bijtë e tij do të lajnë duart dhe këmbët e tyre. Kur do të hyjnë në çadrën e mbledhjes, do të lahen me ujë, që të mos vdesin; ose kur do t'i afrohen altarit për të shërbyer, për të djegur një flijim të bërë me zjarr për ZOTIN, do të lajnë duart dhe këmbët e tyre, që të mos vdesin; dhe ky do të jetë një statut i përjetshëm për ta, për të dhe për pasardhësit e tij brez pas brezi.”
“Dhe Moisiu, Aaroni dhe bijtë e tij lanë aty duart dhe këmbët e tyre; kur hynin në çadrën e mbledhjes dhe kur i afroheshin altarit, laheshin, ashtu si e kishte urdhëruar ZOTI Moisiun.”
“Dhe Perëndia tha: Mos u afro këtu; hiqi sandalet nga këmbët, sepse vendi ku je duke qëndruar është tokë e shenjtë.”
“Atëherë Zoti i tha: Hiqi sandalet nga këmbët, sepse vendi ku qëndron është tokë e shenjtë.”
“Në të vërtetë, Unë jam Zoti yt! Prandaj, hiqi nallanet, sepse ndodhesh në luginën e shenjtë të Tuvasë.”
Përkulja, gjunjëzimi dhe kohët e caktuara
Një Psalm (një këngë-lutje në Bibël) i thërret besimtarët të adhurojnë, të përulen dhe të gjunjëzohen para Krijuesit të tyre. Danieli gjunjëzohej dhe lutej tri herë në ditë, i kthyer nga Jerusalemi. Psalmisti lutej në mbrëmje, në mëngjes dhe në mesditë. Kohët e caktuara dhe një trup që përkulet janë gjithashtu shenja të namazit mysliman, dhe janë në Bibël.
“Ejani, të adhurojmë dhe të përulemi, të gjunjëzohemi përpara ZOTIT që na ka bërë.”
“Kur Danieli mori vesh se dekreti ishte nënshkruar, hyri në shtëpinë e tij; dhe, me dritaret e dhomës së tij të hapura në drejtim të Jerusalemit, gjunjëzohej tri herë në ditë, lutej dhe falënderonte Perëndinë e tij, siç e kishte zakon më parë.”
“Në mbrëmje, në mëngjes dhe në mesditë do të lutem dhe do të bërtas, dhe ai do ta dëgjojë zërin tim.”
Kokat e mbuluara dhe ‘në qoftë se do Zoti’
Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, thotë se një grua që lutet me kokë të pambuluar e çnderon kokën e vet. Gratë myslimane e mbulojnë kokën gjatë namazit. Jakobi u thotë besimtarëve të mos flasin kurrë për të nesërmen pa thënë “Në qoftë se do Zoti”. Kjo është ajo që një mysliman ka parasysh me inshaAllah (në qoftë se do Allahu (﷾)).
“Por çdo grua që lutet ose profetizon me kokën pa mbuluar e çnderon kokën e vet: sepse kjo është e njëjtë sikur të ishte e rruar. Sepse në qoftë se gruaja nuk mbulohet, le t'i presin edhe flokët: por në qoftë se është turp për një grua të pritet ose të rruhet, le të mbulohet.”
“Në vend që të thoni: Në qoftë se do Zoti, do të jetojmë dhe do të bëjmë këtë ose atë.”
| Në namazin e myslimanëve | Në Bibël |
|---|---|
| Larja më parë | Musai, Haruni dhe bijtë e tij lanin duart dhe këmbët para se t'i afroheshin altarit, “që të mos vdesin”. |
| Heqja e këpucëve | Kur Zoti i foli Musait nga shkurret, Musait iu tha të hiqte këpucët në tokën e shenjtë. |
| Përkulja dhe gjunjëzimi | Një Psalm: “të adhurojmë dhe të përulemi, të gjunjëzohemi”. |
| Fytyra përdhe | Ibrahimi, Musai dhe Haruni ranë me fytyrë përdhe. Jozueu ra me fytyrë në tokë, dhe Ilia u shtri përdhe. |
| Siç lutej Jezusi | Ai “ra me fytyrë përdhe dhe lutej” (Mateu 26:39). Marku thotë se ra në tokë. |
| Koka e grave e mbuluar | Pavli thotë se gruaja që lutet me kokë të zbuluar e turpëron kokën e saj. |
Myslimanët lahen, përkulen dhe bëjnë sexhde sepse Kurani e urdhëron dhe Profeti (ﷺ) e mësoi namazin në këtë mënyrë.
Varg pas vargu
Gjoni 4:24 — kapitulli 4, vargu 24
“Perëndia është Frymë, dhe ata që e adhurojnë duhet ta adhurojnë në frymë dhe në të vërtetë.”
Cituar për
Të krishterët e lexojnë këtë se forma e jashtme e lutjes nuk ka rëndësi. Ajo që do Perëndia është fryma, ndaj nuk kërkohet asnjë qëndrim apo kohë.
Përgjigjja
I njëjti Jezus, në kopshtin e Gjetsemanit, ra me fytyrë përdhe për t'u lutur, thotë Mateu. Adhurimi në frymë nuk e ndaloi të vinte fytyrën në tokë. Psalmi kërkon zemrën dhe trupin bashkë: të adhurojmë, të përulemi, të gjunjëzohemi. Islami kërkon të njëjtën gjë: një zemër të sinqertë në një trup që përkulet.
Ku përfundon — Adhurimi në frymë dhe në të vërtetë nuk e zëvendëson sexhden që bëri vetë Jezusi. Është ajo për të cilën bëhet sexhdja.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Të krishterët mund të luten në çdo qëndrim dhe në çdo kohë. Perëndia shikon zemrën, dhe Jezusi tha se adhurimi i vërtetë është në frymë dhe në të vërtetë. Shumica e lutjeve në kishë bëhen në këmbë, ulur ose në gjunjë, me duart të bashkuara dhe kokën të ulur.
Jezusi mësoi se Perëndia është Frymë dhe duhet adhuruar në frymë dhe në të vërtetë. Të krishterët e lexojnë këtë si çlirim të lutjes nga format e caktuara.
Kundërpërgjigje
Jezusi tha vërtet se Perëndia është Frymë dhe do adhurim në frymë dhe në të vërtetë. I njëjti Jezus, në kopshtin e Gjetsemanit, ra me fytyrë përdhe për t'u lutur (Mateu). Psalmi kërkon zemrën dhe trupin bashkë: të adhurojmë, të përulemi, të gjunjëzohemi.
Pikëpamja islame
Namazi që mësoi Profeti (ﷺ) e ruan adhurimin e profetëve. Fillon me larje. Pastaj vijnë qëndrimi në këmbë, përkulja, gjunjëzimi dhe vënia e fytyrës në tokë para Perëndisë. Mateu tregon se Jezusi e vuri fytyrën në tokë gjatë lutjes, siç bënë ata.
Mateu regjistron se Jezusi ra me fytyrë përdhe dhe u lut, dhe Marku se ra përtokë.
Ibrahimi, Musai dhe Haruni ranë me fytyrë përdhe para Perëndisë, dhe Elia u përkul për tokë.
Ligji e bëri larjen e duarve dhe këmbëve para altarit statut të përjetshëm. Musait iu tha t'i hiqte sandalet në tokë të shenjtë.
Adhuruesit e Biblës përkuleshin dhe gjunjëzoheshin, dhe luteshin në kohë të caktuara të ditës.
Kurani urdhëron larjen para namazit, përkuljen dhe sexhden, në kohë të caktuara.
Profeti (ﷺ) mësoi se pesë namaze janë detyrë çdo ditë. U tha ndjekësve të tij të faleshin ashtu siç e kishin parë atë duke u falur, prandaj namazi është i njëjtë kudo.