Përgjigje e shkurtër
Këto urdhra janë në Bibël, por myslimanët mbajnë se nuk erdhën nga Allahu (﷾). Bibla e paraqet Perëndinë duke i thënë Saulit të vrasë “burra dhe gra, fëmijë dhe foshnja në gji”. Moisiu urdhëron të vritet “çdo mashkull midis fëmijëve” të Midianit. Ligji i Përtërirë thotë të mos lihet gjallë asgjë që merr frymë. E megjithatë e njëjta Bibël u thotë gjyqtarëve të Izraelit: “mos e vrit të pafajshmin dhe të drejtin”. Kurani mëson, në një ligj që thotë se Allahu (﷾) ua dha bijve të Izraelit, se vrasja e një njeriu të pafajshëm është si vrasja e gjithë njerëzimit. Profeti (ﷺ) luftoi luftëra të vërteta, dhe e ndaloi vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve. Një urdhër për të vrarë foshnja dhe një ligj kundër vrasjes së të pafajshmit nuk mund të vijnë të dy nga një Zot i mëshirshëm. Përgjigjja e Islamit është se këto urdhra janë vepër e shkrimtarëve njerëzorë, jo e Allahut (﷾). Vetë Jeremia flet për penën e rreme të skribëve.
Shpjegimi i plotë
Çfarë urdhëron Bibla
Këto nuk janë rrëfime për Perëndinë që shkatërron Vetë një popull. Janë urdhra që u jepen njerëzve, në emër të Perëndisë, për të vrarë gra, fëmijë dhe foshnja. Sauli, mbreti i parë i Izraelit, dërgohet kundër Amalekut, një populli që e kishte sulmuar Izraelin kur po dilte nga Egjipti. Midiani ishte një popull i shkretëtirës në juglindje të Kanaanit. Moisiu urdhëron të vritet çdo mashkull midis fëmijëve të tij, dhe çdo grua që kishte njohur burrë. Ligji i Përtërirë i thotë Izraelit të mos ketë mëshirë dhe të mos kursejë asgjë që merr frymë. Në Jeriko, një qytet i Kanaanit, të rinj e pleq vriten me shpatë.
“Kështu thotë ZOTI i ushtrive: Më kujtohet ajo që i bëri Amaleku Izraelit, si i zuri pusi në rrugë, kur po dilte nga Egjipti. Tani shko dhe godit Amalekun, shkatërro plotësisht gjithçka që ka dhe mos ki mëshirë për të; por vrit burra dhe gra, fëmijë dhe foshnja në gji, qe dhe dele, deve dhe gomarë.”
“Moisiu u tha atyre: ‘I keni lënë të gjalla tërë gratë? Ja, pikërisht ato, me këshillën e Balaamit, i shtynë bijtë e Izraelit të kryejnë mëkat kundër ZOTIT në çështjen e Peorit, dhe kështu plaga ra mbi asamblenë e ZOTIT. Prandaj tani vritni çdo mashkull midis fëmijëve dhe vritni çdo grua që ka pasur marrëdhënie me një burrë; por tërë vajzat që nuk kanë pasur marrëdhënie me burrë, lërini të gjalla për ju’.”
“dhe kur ZOTI, Perëndia yt, t'i japë në duart e tua, do t'i godasësh dhe do t'i shfarosësh plotësisht; nuk do të lidhësh asnjë besëlidhje me ta dhe nuk do të kesh mëshirë për ta;”
“Por në qytetet e këtyre popujve që ZOTI, Perëndia yt, të jep si trashëgimi, nuk do të lësh gjallë asgjë që merr frymë;”
“Dhe shfarosën plotësisht gjithçka që ishte në qytet, burra dhe gra, të rinj e pleq, qe, dele dhe gomarë, me tehun e shpatës.”
| Ku | Urdhri |
|---|---|
| Amaleku | Saulit i thuhet të vrasë “burra dhe gra, fëmijë dhe foshnja në gji” (1 Samueli 15:3). |
| Midiani | Moisiu urdhëron të vritet “çdo mashkull midis fëmijëve”, dhe çdo grua që kishte njohur burrë (Numrat 31:15-18). |
| Qytetet e dhëna Izraelit | Mos lini gjallë asgjë që merr frymë, dhe mos tregoni mëshirë (Ligji i Përtërirë 20:16; 7:2). |
| Jeriko | Të rinjtë dhe të moshuarit vihen në tehun e shpatës (Jozueu 6:21). |
Megjithatë i njëjti Ligj u ndalon gjykatësve të vetë Izraelit të vrasin të pafajshmin, ose të vënë në vdekje një fëmijë për mëkatin e të atit (Eksodi 23:7; Ligji i Përtërirë 24:16).
Një psalm që bekon vrasjen e foshnjave
Jo çdo varg i rëndë në Bibël është urdhër. Psalmi 137 është një këngë e hebrenjve të marrë robër në Babiloni: “Pranë lumenjve të Babilonisë, atje uleshim dhe qanim, kur kujtonim Sionin”. Mbaron me një bekim për këdo që ia kthen Babilonisë: “Lum ai që zë foshnjat e tua dhe i përplas në shkëmb!” Ky nuk është urdhër nga Perëndia. Është britma e të mërguarve të pikëlluar, dhe shumë hebrenj e të krishterë e kanë të vështirë ta lexojnë. E megjithatë qëndron në Bibël, në një libër që e përdorin të dy në adhurim, dhe e quan të lumtur atë që vret foshnja për atë që bënë sundimtarët e tyre. Kurani mëson të kundërtën: “askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit”.
“Pranë lumenjve të Babilonisë, atje uleshim dhe qanim, kur kujtonim Sionin.”
“O bijë e Babilonisë, që do të shkatërrohesh, lum ai që do të ta kthejë të keqen që na bëre ne! Lum ai që zë foshnjat e tua dhe i përplas në shkëmb!”
“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”
Vetë ligji i Biblës shkon kundër saj
Ligji i Moisiut ua ndalon gjyqtarëve të vetë Izraelit ta vrasin të pafajshmin. Ndalon gjithashtu dënimin me vdekje të një fëmije për mëkatin e atit të tij. E megjithatë ushtarët urdhërohen t'i vrasin foshnjat e Amalekut. Ata duhet të paguajnë për atë që Amaleku i bëri Izraelit kur doli nga Egjipti, shekuj para se të lindnin ata fëmijë. Një gjykatë nuk mund ta ekzekutojë një fëmijë për krimin e të atit. Këtu një ushtri e vret fëmijën me shpatë.
“Rri larg një çështjeje të rreme dhe mos e vrit të pafajshmin dhe të drejtin, sepse unë nuk do ta shfajësoj të pabesin.”
“Etërit nuk do të dënohen me vdekje për bijtë, as bijtë nuk do të dënohen me vdekje për etërit: secili do të dënohet me vdekje për mëkatin e vet.”
“Kështu thotë ZOTI i ushtrive: Më kujtohet ajo që i bëri Amaleku Izraelit, si i zuri pusi në rrugë, kur po dilte nga Egjipti. Tani shko dhe godit Amalekun, shkatërro plotësisht gjithçka që ka dhe mos ki mëshirë për të; por vrit burra dhe gra, fëmijë dhe foshnja në gji, qe dhe dele, deve dhe gomarë.”
Të krishterët nuk mund ta ndajnë Jezusin nga këto urdhra
Të krishterët besojnë se Jezusi është Perëndia Bir, që ishte me Atin para se të lindte. Dhiata e Re thotë se ai është i njëjti dje, sot dhe përjetë. Pra një i krishterë duhet të mbajë se Jezusi që bekoi fëmijët është i njëjti Zot. Bibla thotë se ai Zot urdhëroi të vriteshin foshnjat e Amalekut. Myslimani nuk e ka këtë vështirësi. Islami mban se Isai ishte profet dhe rob i Allahut (﷾), dhe asgjë nga këto nuk i vihet atij në barrë.
“Jezu Krishti është i njëjti dje, sot dhe përjetë.”
“Kështu thotë ZOTI i ushtrive: Më kujtohet ajo që i bëri Amaleku Izraelit, si i zuri pusi në rrugë, kur po dilte nga Egjipti. Tani shko dhe godit Amalekun, shkatërro plotësisht gjithçka që ka dhe mos ki mëshirë për të; por vrit burra dhe gra, fëmijë dhe foshnja në gji, qe dhe dele, deve dhe gomarë.”
Çfarë mësojnë Kurani dhe Profeti (ﷺ)
Edhe Kurani tregon për kombe që Allahu (﷾) i shkatërroi për krimet e tyre. Dhe edhe Islami i lejon një shteti të ligjshëm të bëjë një luftë të drejtë. Ankesa nuk është kjo. Ankesa është se njerëzve u thuhet, në emër të Perëndisë, t'i vrasin foshnjat me shpatë. Kurani regjistron ligjin e Allahut (﷾) për vrasjen. Kushdo që vret një njeri, përveçse për vrasje apo për përhapje të çrregullimit, është sikur të ketë vrarë gjithë njerëzimin. Kurani e kufizon luftën te ata që luftojnë, dhe ndalon kalimin e kufijve. Në njërën nga fushatat e Profetit (ﷺ), u gjet e vrarë një grua. Atëherë ai e ndaloi vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve.
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
“Luftoni në rrugën e Allahut ndaj atyre që luftojnë kundër jush, por mos e kaloni kufirin, se Allahu nuk i do ata që e kalojnë kufirin.”
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Pse myslimanët thonë se këto vargje u ndryshuan
Kurani mban se shkrimet e mëparshme u shpallën nga Allahu (﷾), dhe më vonë u ndryshuan nga njerëzit. Vetë Bibla, te Jeremia, flet për “pena e rreme e skribëve”. Allahu (﷾) e dërgoi Profetin (ﷺ) për të ndaluar vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve. Një Zot i tillë nuk urdhëroi vrasjen e foshnjave dhe të atyre që pinë gji.
“Mjerë ata që me duart e tyre shkruajnë Librin, e pastaj thonë: “Kjo është prej Allahut” që për këtë të kenë ndonjë dobi të vogël (materiale). Mjerë ata për çfarë kanë shkruar me duart e tyre dhe mjerë ata për çfarë kanë fituar!”
““ ‘Si mund të thoni: “Ne jemi të urtë dhe ligji i Jahveut është me ne”? Por ja, pena e rreme e skribëve e ka bërë atë një gënjeshtër.”
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Varg pas vargu
Ligji i Përtërirë 9:5 — Tevrati (Ligji), kapitulli 9, vargu 5
“Nuk është për shkak të drejtësisë sate as të ndershmërisë së zemrës sate që ti hyn për të shtënë në dorë vendin e tyre, por për shkak të ligësisë së këtyre kombeve ZOTI, Perëndia yt, po i dëbon para teje, dhe për të përmbushur fjalën që ZOTI u betua t'u japë etërve të tu, Abrahamit, Isakut dhe Jakobit.”
Cituar për
Perëndia po i gjykonte këto kombe për ligësinë e tyre. Ai është dhënësi i jetës dhe mund ta marrë.
Përgjigjja
Një foshnjë nuk ka bërë asnjë ligësi. Ligji i Moisiut ua ndalon gjyqtarëve të vetë Izraelit ta dënojnë me vdekje një fëmijë për mëkatin e atit të tij, apo ta vrasin të pafajshmin. E megjithatë ushtarët u urdhëruan t'i vrisnin foshnjat e Amalekut për diçka që Amaleku bëri shekuj para se ata të lindnin. Kur Perëndia shkatërron Vetë një popull, ai është gjykimi i Tij. Kur njerëzit urdhërohen t'i vrasin me shpatë foshnjat në gji, urdhri shkon kundër vetë fjalëve të Ligjit.
Ku përfundon — Gjykimi mbi fajtorët nuk e shpjegon një urdhër për të vrarë foshnja. Vetë Ligji thotë se një fëmijë nuk duhet të vdesë për mëkatin e atit të tij.
1 Samueli 27:8 — Profetët (Nevi'im), kapitulli 27, vargu 8
“Davidi dhe njerëzit e tij dolën dhe sulmuan Geshurejtë, Gezrejtë dhe Amalekitët; sepse këto kombe banonin që në kohët e lashta në vendin që shtrihet në drejtim të Shurit deri në vendin e Egjiptit.”
Cituar për
‘Shfaros plotësisht’ është gjuhë e zmadhuar lufte. Amalekitët janë ende aty në kohën e Davidit, ndaj askush nuk i vrau të gjithë.
Përgjigjja
Vetë kapitulli e trajton urdhrin si fjalë për fjalë. Sauli dënohet sepse e kurseu mbretin dhe më të mirën e plaçkës. Në Midian, Moisiu zemërohet që gratë u lanë gjallë, dhe urdhëron të vriten djemtë. Një urdhër që ndëshkohet kur zbatohet vetëm pjesërisht nuk është figurë e të folurit.
Ku përfundon — Bibla i ndëshkon ata që nuk i vranë të gjithë, ndaj urdhri ishte menduar të zbatohej.
Kurani 18:71-77 — Sureja El-Kehf, ajeti 71-77
“Dhe kështu, u nisën. Kur hipën në një anije, ai (Hidri) hapi një vrimë poshtë. (Musai) tha: “Mos vallë, e hape vrimën për t’i mbytur udhëtarët e saj? Me të vërtetë, ke bërë punë të shumë të keqe”. (Hidri) i tha: “A nuk të thashë se ti nuk mund të durosh me mua?” Ai u përgjigj: “Mos më qorto për atë që harrova dhe mos më ngarko me vështirësi në punët e mia!” Dhe që të dy vazhduan të ecin, derisa takuan një djalosh, të cilin ai (Hidri) e vrau. Tha (Musai): “Përse vrave një njeri të pafajshëm që nuk ka vrarë askënd?! Vërtet që ke bërë një punë të tmerrshme”! Ai u përgjigj: “A nuk të thashë se ti nuk mund të durosh me mua?” (Musai) tha: “Nëse pas kësaj do të të pyes sërish për çfarëdo gjëje, atëherë mos më mbaj më në shoqërinë tënde! Tashmë ke arsye (të mjaftueshme) nga ana ime (për t’u ndarë prej meje)!” Dhe që të dy vazhduan të ecin, derisa arritën në një fshat dhe u kërkuan banorëve të tij, që t’u jepnin për të ngrënë, por ata nuk i pranuan mysafirë. Aty ndeshën një mur që ishte duke u rrëzuar dhe ai (Hidri) e drejtoi. (Musai) tha: “Sikur të kishe dashur ti, mund të kërkoje shpërblim për këtë.””
Cituar për
Kurani e paraqet një rob të Allahut duke vrarë një djalë, dhe Musai e quan të pafajshëm. Pra Kurani bën të njëjtën gjë.
Përgjigjja
Robi i Allahut (﷾), që myslimanët e quajnë Hidr, thotë se asgjë nga këto nuk e bëri me dëshirën e vet. Veproi me urdhrin e Allahut (﷾). Kurani e jep arsyen vetëm për këtë djalë: ai do t'i hidhëronte prindërit e tij besimtarë me rebelim dhe mosmirënjohje. Arsyeja është e vetë djalit, jo një mëkat i etërve të tij. Nuk është urdhër për një ushtri, dhe nuk e lejon askënd të dëmtojë të tjerët. Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve në luftë.
Ku përfundon — Një veprim i vetëm me urdhrin e Allahut (﷾), me arsyen e dhënë, nuk është urdhër për një ushtri që t'i vrasë me shpatë foshnjat e një populli.
Këndvështrime
E krishterë
Perëndia i gjykoi këto kombe për ligësinë e tyre. Si dhënës i jetës, ai ka të drejtë ta marrë atë. Disa studiues të krishterë shtojnë se fjalët për shkatërrim të plotë janë gjuha e zmadhuar e luftës së asaj kohe.
Ligji i Përtërirë thotë se Perëndia i dëboi kombet e Kanaanit për shkak të ligësisë së tyre, jo sepse Izraeli ishte i drejtë.
Kundërpërgjigje
Ligji i Përtërirë e thotë vërtet këtë për kombet. Por një foshnjë nuk ka bërë asnjë ligësi. Ligji i Moisiut ndalon dënimin me vdekje të një fëmije për mëkatin e atit të tij. E megjithatë foshnjat e Amalekut duhej të vdisnin për atë që Amaleku bëri shekuj më parë.
Urdhrat për të shkatërruar çdo gjë të gjallë janë gjuhë lufte e lashtë e zmadhuar. E dimë këtë, sepse amalekitët shfaqen përsëri pas fushatës së Saulit.
Kundërpërgjigje
Amalekitët shfaqen vërtet përsëri më vonë. Por Sauli dënohet sepse e kurseu mbretin dhe më të mirën e plaçkës, dhe Moisiu zemërohet që gratë e Midianit u lanë gjallë. Një urdhër që ndëshkohet kur zbatohet vetëm pjesërisht ishte menduar të zbatohej.
Pikëpamja islame
Allahu (﷾) nuk urdhëron një ushtri t'i vrasë me shpatë gratë, foshnjat dhe ata që pinë gji të një populli. Kurani e mban të shenjtë çdo jetë të pafajshme. Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve në luftë. Urdhrat e Biblës për ta bërë këtë janë vepër e shkrimtarëve njerëzorë.
Bibla e paraqet Perëndinë duke e urdhëruar Saulin t'i vrasë gratë, fëmijët dhe foshnjat në gji të Amalekut.
Moisiu jep një urdhër për Midianin. Duhet të vritet “çdo mashkull midis fëmijëve”, dhe çdo grua që kishte njohur burrë.
Ligji i Përtërirë e urdhëron Izraelin të mos lërë gjallë asgjë që merr frymë në qytetet që i jepen. Thotë të mos ketë mëshirë.
Ligji i Moisiut ua ndalon gjyqtarëve të Izraelit ta vrasin të pafajshmin. Ndalon dënimin me vdekje të një fëmije për mëkatin e atit të tij.
Dhiata e Re thotë se Jezusi është i njëjti dje, sot dhe përjetë. Pra një i krishterë nuk mund ta ndajë atë nga këto urdhra.
Kurani regjistron ligjin e Allahut (﷾), të dhënë bijve të Izraelit, se vrasja e një njeriu të pafajshëm është si vrasja e gjithë njerëzimit. Ndalon gjithashtu kalimin e kufijve në luftë.
Profeti (ﷺ) e ndaloi vrasjen e qëllimshme të grave dhe të fëmijëve në luftë.
Këto urdhra janë vepër e shkrimtarëve njerëzorë, siç e lejon ankesa e Jeremisë për penën e rreme të skribëve.