Краток одговор
Исламот учи дека соништата се од три вида. Добриот сон е радосна вест од Бог. Вознемирувачкиот сон доаѓа од Шејтанот. Некои соништа се само умот што си зборува сам на себе. Муслиман што ќе сонува лош сон бара заштита кај Бог и не кажува никому, и сонот нема да му наштети. Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој ќе го види во сон, навистина го видел, затоа што Шејтанот не може да го земе неговиот лик. Ибн Сирин, ран научник, додал дека ова важи само ако се гледа онаков каков што навистина изгледал, а неговиот изглед е подробно запишан. Но сонот никогаш не е доказ за една вера. Исламот почива на објавата дадена на Веровесникот (ﷺ), а не на соништата на неговите следбеници.
Целосно објаснување
Три вида соништа
Веровесникот (ﷺ) соништата ги поделил на три: добар сон од Бог, вознемирувачки сон од Шејтанот и умот што си зборува сам на себе. Поучил што да се прави со секој. За добар сон заблагодарете Му се на Бог и раскажете го. За лош, барајте заштита кај Бог и не кажувајте никому, и нема да наштети.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека соништата се од три вида: добар сон, кој е радосна вест од Аллах; вознемирувачки сон, кој доаѓа од Шејтанот; и сон што е само она што на човекот му го кажува неговиот сопствен ум. Кој ќе сонува сон што не му се допаѓа, нека стане и нека клања, и нека не им го раскажува на луѓето.
Ебу Сеид ел-Худри пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: сонот што ви се допаѓа е од Аллах, затоа заблагодарете Му се на Аллах за него и раскажете го. Сонот што не ви се допаѓа е од Шејтанот, затоа побарајте заштита кај Аллах од неговото зло и не кажувајте му никому, и нема да ви наштети.
| Сон | Што да се прави |
|---|---|
| Добар сон, од Бога | Заблагодари Му се на Бога за него, и раскажи го. |
| Вознемирувачки сон, од шејтанот | Побарај заштита кај Бога и не кажувај никому; нема да наштети. |
Третиот вид е само умот што зборува сам со себе.
Вистинските соништа во Куранот
Куранот раскажува за вистински соништа. Јусуф како момче сонувал ѕвезди што му се поклонуваат. Подоцна го протолкувал сонот на владетелот за дебелите и слабите крави. Едно видение покажано на Веровесникот (ﷺ), дека безбедно ќе влезат во Светиот Храм, се остварило. Веровесништвото завршило, но Веровесникот (ﷺ) рекол дека еден негов дел останува: добрите соништа што носат радосна вест. Тие тешат; не носат нов закон.
“Кога Јусуф му рече на својот татко: „О, татко мој, сонував единаесет ѕвезди, и Сонцето и Месечината, и во сонот ги видов како ми се поклонија.“”
“И владетелот рече: „Сонував како седум слаби крави изедоа седум дебели, и сонував седум класја зелени и седум други, исушени. О, великани, протолкувајте ми го сонот мој, ако знаете да толкувате соништа!“”
“Аллах ќе го оствари сонот на Пратеникот Свој дека сигурно ќе влезете безбедни во Светиот Храм – ако сака Аллах – некои со избричени глави а некои со потскратена коса, без страв. Тој го знаеше тоа што вие не го знаевте и затоа, пред тоа, неодамнешната победа ви ја даде.”
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека од веровесништвото не останало ништо освен ‘ел-мубешшират’. Кога бил прашан што се тие, рекол: вистинските добри соништа, кои носат радосна вест.
Гледање на Веровесникот (ﷺ) во сон
Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој ќе го види во сон, навистина го видел, затоа што Шејтанот не може да го земе неговиот лик. Мухамед ибн Сирин бил научник од генерацијата по асхабите. Тој додал услов: ова важи само ако Веровесникот (ﷺ) се гледа во неговиот вистински лик. Тој лик може да се провери, бидејќи оние што го познавале подробно го опишале: неговиот раст, неговата боја, неговата коса.
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: кој ќе ме види во сон, навистина ме видел, затоа што Шејтанот не може да го земе мојот лик.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Шејтанот не може да го земе неговиот лик во сон. Ел-Бухари додава дека Мухамед ибн Сирин, еден од табиините, рекол дека ова важи само кога Веровесникот се гледа во неговиот вистински лик.
Енес ибн Малик го опишува Веровесникот (ﷺ): со среден раст, ни висок ни низок; со розова боја на кожата, ни многу бел ни темнокафеав; неговата коса ни многу кадрава ни права; а при неговата смрт едвај дваесет бели влакна во косата и брадата.
Зошто сонот не докажува ниедна вера
Хиндус го гледа Кришна, католик ја гледа Марија, муслиман го гледа Веровесникот (ﷺ). Секој е сигурен. И секое видение го потврдува она во што сонувачот веќе верувал. Но искуство што се наоѓа во секоја вера не може само по себе да одлучи меѓу верите. Затоа исламот никогаш не почива на соништата на обичните верници. Сонот на пророк е објава, како што бил сонот на Авраам. Но веровесништвото завршило, а муслиман што ќе го види Веровесникот (ﷺ) добива утеха, а не доказ. Мојсеевиот закон го вели истото. Дури и сонувач чиј знак се остварил не треба да се следи ако неговата порака е погрешна. Тестот е пораката, а не искуството.
“И кога тој порасна толку што во работата почна да му помага, Ибрахим рече: „О, синко мој, на сон видов дека треба да те заколам, па што мислиш ти?“ – „О, татко мој,“ – рече – „постапи како што ти се наредува; ќе видиш, ако даде Бог, дека ќе бидам трпелив.“”
“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”
“Ако се појави меѓу вас пророк или сонувач на соништа, и ти даде знак или чудо, и се оствари знакот или чудото за кое ти зборуваше, велејќи: Ајде да одиме по други богови, кои не си ги познавал, и да им служиме; не слушај ги зборовите на тој пророк или на тој сонувач на соништа: зашто Господ, вашиот Бог, ве испитува, за да знае дали Го сакате Господ, вашиот Бог, со сето свое срце и со сета своја душа.”
Што вели Библијата за виденијата на светлина
Многу христијани известуваат дека го виделе Исус во сон, облечен во светлина. Павле, христијански мисионер од првиот век, предупредил дека самиот сатана се преобразува во ангел на светлината. Во Евангелието според Матеј Исус предупредува за лажни христоси со големи знаци. Вели дека неговото вистинско враќање нема да биде во тајни соби, туку видливо за сите, како молња низ небото. Двете предупредувања значат исто: фигура во светлина не може сама да гарантира за себе. Освен тоа, новозаветните евангелија никогаш не кажуваат како изгледал Исус. Облечената фигура што луѓето ја опишуваат одговара на Исус од црковната уметност, тип што се оформил во римските и византиските слики од четвртиот век. Тоа не е човекот од Блискиот Исток што одел низ Галилеја. Тоа е истиот тест што Ибн Сирин го поставил за соништата за Веровесникот (ﷺ): дали се гледа онаков каков што навистина изгледал?
“И не е чудо; зашто и самиот сатана се преобразува во ангел на светлината.”
“Зашто ќе се појават лажни христоси и лажни пророци, и ќе прават големи знаци и чуда; така што, ако е можно, да ги заведат и избраните.”
“Затоа, ако ви речат: Ете, во пустината е; не излегувајте: ете, во внатрешните соби е; не верувајте. Зашто, како што молњата излегува од исток и свети сè до запад; така ќе биде и доаѓањето на Синот Човечки.”
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Шејтанот не може да го земе неговиот лик во сон. Ел-Бухари додава дека Мухамед ибн Сирин, еден од табиините, рекол дека ова важи само кога Веровесникот се гледа во неговиот вистински лик.
Да претпоставиме дека видението било вистинско
Ако Исус навистина му се јавил некому, тоа би докажало дека е жив. Муслиманите тоа веќе го веруваат: Куранот вели дека Бог го воздигнал кон Себе и дека не бил убиен ниту распнат. Ништо во таков сон не покажува дека тој е Бог или дека умрел за некого. Каде што теши и уверува, тоа е токму она што би го правел жив пророк. Токму тоа муслиманите веруваат дека е Исус. А ако фигура во сон навистина рекла ‘Јас сум Бог’, важи тестот погоре. Пораката се проверува според објавата, а таа порака паѓа на тестот.
“И поради зборовите нивни: „Ние го убивме Месих, Иса, синот Мерјемин, Аллаховиот Пратеник.“ А ниту го убија ниту го распнаа, туку само им се причини! Тие што не се согласуваа во мислењата за него, тие за тоа само се сомневаа; за тоа ништо сигурно не знаеја, само нагаѓаа; а сигурно е дека не го убија,”
“туку Аллах го воздигна кон Себе! А Аллах е Силен и Мудар.”
Стих по стих
Дела на апостолите 2:17 — глава 2, стих 17
“И ќе биде во последните денови, вели Бог, ќе излеам од Мојот Дух врз секое тело: и вашите синови и вашите ќерки ќе пророкуваат, и вашите младинци ќе гледаат видении, и вашите старци ќе сонуваат сништа:”
Наведено за
Бог ветил дека ќе го излее Својот Дух за верниците да гледаат видении и да сонуваат соништа. Сонот за Исус е тоа ветување на дело.
Одговорот
Истата Библија вели дека сонувачот се суди според неговата порака. Вели дека дури и знак што се остварил не докажува ништо ако пораката е погрешна. Павле, христијански мисионер од првиот век, предупредува дека сатаната доаѓа како ангел на светлината. Исус предупредува за лажни христоси со големи знаци. Значи самата Библија вели дека видението не може само да гарантира за себе.
Каде завршува — Според сопствениот тест на Библијата, сонот за фигура во светлина не докажува ништо додека не се провери неговата порака.
Гледишта
Христијански
Бог и денес зборува преку соништа и видении, како што објавил Петар на Педесетница. Многу христијани што го виделе Исус во сон го сметаат тоа за негов личен повик до нив.
На Педесетница, еврејски празник, Петар (ученик на Исус) го навел пророкот Јоил. Петар рекол дека во последните денови младинците ќе гледаат видении, а старците ќе сонуваат соништа.
Побивање
Исламот се согласува само дека вистинските соништа остануваат: од веровесништвото не останало ништо освен добрите соништа што носат радосна вест. Стихот на Петар не вели дека сонот го докажува сопствениот извор. Тестот на Мојсеј е пораката, па фигура што тврди дека е Бог паѓа на него, колку и да изгледа светла.
Исламското гледиште
Соништата се добри, лоши или празни, а Веровесникот (ﷺ) поучил како да се постапува со секој. Да се види тој во неговиот вистински лик е вистинско гледање на него. Но сонот на ниеден обичен човек не е извор на верата: тоа е само објавата.
Веровесникот (ﷺ) поучил дека соништата се од три вида: од Бог, од Шејтанот и од сопствениот ум.
Им рекол на муслиманите да Му се заблагодарат на Бог за добар сон. За лош, треба да бараат заштита и да не го раскажуваат.
Рекол дека кој ќе го види во сон, навистина го видел, затоа што Шејтанот не може да го земе неговиот лик.
Ибн Сирин сметал дека ова важи само кога Веровесникот (ﷺ) се гледа во неговиот вистински лик. Неговите асхаби го опишале тој лик.
Од веровесништвото останале само добрите соништа, а тие носат радосна вест, а не ново учење.
Видение на Исус, ако е вистинско, би покажало дека тој е жив, што Куранот веќе го учи.