Шиитската практика денес: што поучувале Веровесникот (ﷺ) и Али?

“Кажи: „Клањањето мое, и обредите мои, и животот мој, и смртта моја, навистина Му се посветени на Аллах, Господарот на световите, Кој нема соучесник; тоа ми е наредено и јас сум првиот муслиман“.”

Селеме пренесува дека Али останал зад другите во времето на Хајбер поради проблем со очите, а потоа тргнал по Веровесникот (ﷺ). Вечерта пред освојувањето на Хајбер Веровесникот рекол дека следниот ден ќе му го даде знамето на човек што ги сака Аллах и Неговиот Пратеник, и дека Аллах ќе даде победа под негово водство. Али пристигнал неочекувано, Веровесникот му го дал знамето, и Аллах дал победа под негово водство.

Али се заколнал во Оној што го цепи семето и го создава животот дека Веровесникот (ﷺ) му ветил дека само верник ќе го сака, а само лицемер ќе го мрази.

Зејд ибн Еркам пренесува дека кај едно место за напојување наречено Хум, меѓу Мека и Медина, Веровесникот (ﷺ) Го пофалил Аллах и рекол дека остава две тешки нешта меѓу луѓето: Аллаховата Книга, во која има упатство и светлина, па држете се цврсто за неа; и луѓето од неговиот дом, потсетувајќи ги луѓето на нивните должности кон членовите на неговото семејство. Зејд рекол дека сопругите на Веровесникот (ﷺ) се од неговиот дом, но домот за кој станува збор тука се оние на кои милостината им е забранета: семејството на Али, на Акил, на Џаʻфер и на ел-Аббас.

Ибн Абас пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) ги клањал подневниот и икиндијата заедно, и акшамот и јацијата заедно, без страв и без да биде на патување.

“О, верници, покорувајте Му се на Аллах и покорувајте му се на Пратеникот и на вашите претпоставени. А ако не се сложувате во нешто, обратете им се на Аллах и на Пратеникот, ако верувате во Аллах и во оној свет! Тоа е подобро и последиците се поубави.”

“Во што и да не се согласувате, пресудата за тоа е кај Аллах! Тоа ви е, ете, Аллах, Господарот мој – на Него се потпирам и Нему Му се обраќам –”

“Сите цврсто за Аллаховото јаже држете се и никако не разделувајте се! И сетете се на Аллаховата милост кон вас кога бевте непријатели, па Тој срцата ви ги соедини и вие, со милоста Негова, станавте браќа; и бевте на работ на огнената јама, па Тој од неа ве спаси! Така Аллах ви ги објаснува Своите знаци, за да истраете на Вистинскиот пат.”

Ебу Махзуре пренесува дека самиот Аллахов Пратеник (ﷺ) го научил езанот: Аллах е Најголем (двапати); сведочам дека нема друг бог освен Аллах (двапати); сведочам дека Мухамед (ﷺ) е Аллахов Пратеник (двапати); двете сведоштва потоа се повторуваат; дојдете на намаз (двапати); дојдете на спас (двапати). Еден пренесувач додава: Аллах е Најголем (двапати); нема друг бог освен Аллах. Во него нема трето сведоштво.

Абдуллах ибн Зејд пренесува дека, кога Аллаховиот Пратеник (ﷺ) планирал како да ги повикува луѓето на намаз, еден човек во сон го научил на зборовите на езанот. Му кажал на Веровесникот (ﷺ), кој рекол дека тоа е вистинито видение и му рекол да го научи Билал, кој има посилен глас. Омер потоа рекол дека го видел истото. Научениот езан ги има двете сведоштва, за Аллах и за Мухамед (ﷺ), и ниедно друго.

Прашан дали третото сведоштво, ‘Сведочам дека заповедникот на верниците, Али, е намесник на Аллах’, е дел од езанот и икаметот, одговорот е дека не е дел од нив. Одговорот додава дека е добро да се каже по сведоштвото за Мухамед (ﷺ), со намера за приближување до Аллах.

Ибн Омер пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека исламот е изграден на пет: да се посведочи дека нема бог освен Аллах и дека Мухамед е Аллахов Пратеник, да се клања намазот, да се дава зекатот, да се изврши аџилакот и да се пости месецот Рамазан.

Омер ибн ел-Хаттаб пренесува дека еден странец во многу бела облека, без никаков знак од патување на него, седнал пред Веровесникот (ﷺ) и го прашал за исламот, иманот и совршенството во обожувањето. Прашан за иманот, Веровесникот рекол дека тоа е да се верува во Аллах, Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници и Судниот ден, и да се верува во божествената одредба, нејзиното добро и нејзиното зло. Потоа Веровесникот му рекол на Омер дека странецот бил Џибрил, кој дошол да ги поучи за нивната вера.

Аиша пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: кој ќе внесе во оваа наша работа нешто што не е од неа, тоа е одбиено.

Аиша пренесува дека кога била нејзината ноќ со Веровесникот (ﷺ), тој излегувал кон крајот на ноќта во ел-Бакиʻ, гробиштата на Медина. Ги поздравувал неговите жители како дом на верници, велел дека ќе им се придружи ако Аллах сака и го молел Аллах да им прости на жителите на ел-Бакиʻ.

Бурејде пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: ви забранував да ги посетувате гробовите, но сега можете да ги посетувате.

“Господарот ваш рече: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам! Тие што од вообразеност не сакаат да Ме обожуваат – сигурно понижени ќе влезат во Џехенем.“”

“Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!”

“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”

Али ибн Еби Талиб пренесува дека на денот на Хајбер Аллаховиот Пратеник (ﷺ) го забранил привремениот брак и јадењето месо од домашни магариња.

Али му кажува на Ибн Абас дека во времето на Хајбер Веровесникот (ﷺ) го забранил привремениот брак (мутʻа) и јадењето магарешко месо.

Али ибн Еби Талиб пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) на денот на Хајбер го забранил привремениот брак со жени и јадењето месо од домашни магариња.

Себре ел-Џухени пренесува дека Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол: луѓе, ви го бев дозволил привремениот брак со жени, но Аллах сега го забрани до Судниот ден. Кој има таква сопруга, нека ја пушти и нека не зема назад ништо од она што ѝ го дал.

Енес пренесува дека синот-доенче на Веровесникот (ﷺ), Ибрахим, бил на своите последни здивови, а очите на Веровесникот се исполниле со солзи. Абдурахман ибн Ауф зачудено прашал дали дури и тој плаче. Тој одговорил дека тоа е милост. Потоа заплакал уште повеќе и рекол дека очите пуштаат солзи и срцето тагува, но ние го велиме само она што го задоволува нашиот Господар, и дека се нажалени поради разделбата со Ибрахим.

Абдуллах ибн Месуд пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој се удира по образите, ја кине својата облека и вика со викотниците од времето пред исламот, не е од нас.

“И трошете го имотот на Аллаховиот пат, и самите себеси во пропаст не доведувајте се, и правете добро; Аллах, навистина, ги сака добродетелите.”

“О, верници, не присвојувајте ги на недозволен начин имотите едни од други, освен со трговија и со заемна согласност, и самите себеси не се убивајте! Аллах е навистина Милостив кон вас!”

Во едно обраќање пред Собранието на експертите (Меџлис-е Хобреган) на 27 есфанд 1383 (17 март 2005), ајатолахот Али Хамнеи, водечки шиитски правник, рекол дека според неговото мислење кама-зани, сечењето на главата со сечило во жалост, било и е дефинитивно против шеријатот. Рекол дека го објавил тоа и дека високите научници го поддржале. Додал дека, дури и ако не е забрането, не е задолжително.

“Аллах е задоволен од првите муслимани, мухаџирите и енсариите, и од сите тие кои ги следат правејќи добри дела. А и тие се задоволни од Него: Тој за нив подготви џенетски градини низ кои реки течат и тие вечно и за секогаш во нив ќе живеат. Тоа е голем успех.”

“Аллах е задоволен со тие верници кои под дрвото ти се заколнаа на верност. Тој знаеше што е во срцата нивни, па спушти спокој врз нив, и ќе ги награди со блиска победа”

“И на сиромашните мухаџири кои од својот роден крај се протерани и од имотот свој лишени, кои сакаат Аллаховата милост и наклоност да ја стекнат, и на Аллах и на Пратеникот Негов им помагаат – тоа се навистина вистински верници. И на тие што пред нив Медина ја населија и верувањето го прифатија; тие ги сакаат оние коишто им се доселуваат и во градите свои никаква тешкотија не чувствуваат, и сакаат повеќе за нив отколку за себе, иако и на нив самите им е потребно. А тие што ќе се сочуваат од лакомоста и скржавоста, тие сигурно ќе успеат. Тие што доаѓаат по нив, велат: „Господару наш, прости ни нам и на браќата наши кои во верата нè претекнаа и не допуштај во срцата наши да има ниту малку злоба кон верниците; Господару наш, Ти си, навистина, добар и Милостив!“”

Ебу Хурејре пренесува дека некој го замолил Аллаховиот Пратеник (ﷺ) да ги проколне многубошците. Тој одговорил дека не е испратен како оној што проколнува, туку како милост.

Ебу Сеид ел-Худри пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: не навредувајте ги моите асхаби. Кога некој од вас би потрошил злато колку планината Ухуд, тоа не би стигнало ниту еден мудд, ниту половина од него, од она што го потрошил еден од нив.

Синот на Али, Ибн ел-Ханефијје, го прашал својот татко кои се најдобрите луѓе по Аллаховиот Пратеник (ﷺ). Али одговорил: Ебу Бекр, потоа Омер. Плашејќи се дека Али следно ќе го именува Осман, прашал: потоа ти? Али одговорил дека тој е само еден човек меѓу муслиманите.

Во едно долго предание од Аиша, Али, кој не дал заклетва на верност за време на шесте месеци од животот на Фатима по смртта на Веровесникот (ﷺ), бара помирување со Ебу Бекр откако таа умрела. Испраќа по Ебу Бекр, и Ебу Бекр доаѓа кај него. Али вели дека семејството ја знае предноста на Ебу Бекр и она што Аллах му го дал и не му завидува, но дека Ебу Бекр не се посоветувал со нив, а тие мислеле дека имаат право во работата поради своето роднинство со Пратеникот (ﷺ). Ебу Бекр плаче и вели дека добрината кон роднините на Пратеникот (ﷺ) му е помила од добрината кон неговите сопствени. Али му дава заклетва на верност тоа попладне и јавно го фали правото на Ебу Бекр. Муслиманите се радуваат и повторно се приближуваат до Али. Истото предание започнува со барањето на Фатима за нејзиното наследство; тој дел се разгледува на страницата „Дали Фатима беше лута на Ебу Бекр?“.

Ибн Абас пренесува дека кога телото на Омер било положено и луѓето се молеле за него, дошол Али, побарал Аллахова милост за Омер и рекол дека ничии дела не му се помили да се сретне со Аллах со нив од делата на Омер. Али рекол дека секогаш мислел дека Аллах ќе го стави Омер со неговите двајца другари, бидејќи често го слушал Веровесникот (ﷺ) како вели: јас, Ебу Бекр и Омер отидовме; јас, Ебу Бекр и Омер влеговме.

Прашан за ова во 2010 година, ајатолахот Али Хамнеи пропишал дека навредувањето на личностите и симболите што ги почитуваат повеќето муслимани, вклучувајќи ја сопругата на Веровесникот (ﷺ) Аиша, е забрането, и ја проширил одлуката на сопругите на сите веровесници.

“О, верници, покорувајте Му се на Аллах и покорувајте му се на Пратеникот и на вашите претпоставени. А ако не се сложувате во нешто, обратете им се на Аллах и на Пратеникот, ако верувате во Аллах и во оној свет! Тоа е подобро и последиците се поубави.”

“Денес верата ваша ви ја усовршив и благодатта Своја спрема вас ја надополнив и задоволен Сум исламот да ви биде вера.”

“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”

Ебу Џухејфе го прашал Али дали семејството има некоја книга покрај Куранот. Али рекол не: само Аллаховата Книга, разбирањето што Аллах му го дава на муслиманот и она што е на овој лист. Листот содржел прописи за крвнината, за откупот на заробениците и пропис за одмаздата (кисас).

Али ибн Еби Талиб пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: и да остане само еден ден од овој свет, Аллах ќе подигне човек од моето семејство што ќе ја исполни земјата со правда како што е исполнета со угнетување.

Алгар пишува дека присилата играла голема улога во првите фази на потфатот на сафавидската држава, но дека многу повеќе придонело за трајната промена во Персија. При заземањето на Табриз во 1501 година, град во кој околу две третини од жителите ги следеле правните школи што ги следеле повеќето муслимани од тоа време, Шах Исмаил со смрт им се заканил на секој што би се спротивставил на дванаесетшиитскиот обред на молитвата во главната џамија и наредил неговите војници да внимаваат никој да не зборува против проколнувањето на првите тројца калифи. Банди професионални проколнувачи, теберрааијан, ги терале луѓето да ги проколнуваат под закана со смрт. Истакнати следбеници на постарите школи биле убиени на многу места, имало масакри во Шираз и Језд, а многу од нивните научници заминале. Во тоа време во Персија имало малку значајни дванаесетшиитски научници, дури и во Ком и Кашан, и арапски научници од Џебел Амил, меѓу нив Али ел-Кераки, биле доведени да ја поучуваат новата вера. Алгар додава дека процесот бил постепен и нерамномерен и дека до крајот на 1500-тите постарите школи практично исчезнале од повеќето централни области.

Мати пишува дека во 1501 година Исмаил, кој едвај имал петнаесет години, го започнал сафавидското владеење прогласувајќи се за шах во Табриз и со декрет го прогласил дванаесетшиитското верување за официјална вера на државата. Неговите борци го тероризирале претежно недванаесетшиитското население во пограничните области, принудувајќи ги луѓето јавно да ги осудуваат првите тројца калифи, а оние што ги следеле постарите школи биле прогонувани, протерувани или убивани. Под неговиот син Тахмасп државата вработувала верски пропагандисти, теберрааијан, за да ги клеветат. Исмаил поканил научници од Џебел Амил, меѓу нив Али ел-Кераки (починал 1533), во Персија за земја, пари и високи положби. Мати го опишува и османлискиот пораз на сафавидската војска кај Чалдиран во 1514 година.

Савори пишува дека едно од првите дела на Исмаил, правењето на дванаесетшиитскиот обред официјална религија на новата држава, немало преседан во историјата на исламските држави. Имало и политичка предност: ја одделувало новата држава од нејзините моќни соседи, Османлиската Империја на запад и узбечката конфедерација на исток. Како втор голем проблем го наведува преобраќањето на население што само номинално припаѓало на школите што ги следеле повеќето муслимани и ја опишува османлиската победа над Исмаил кај Чалдиран во 1514 година.

Ја проучува улогата на научниците од Џебел Амил, во денешен јужен Либан, во правењето на дванаесетшиитското верување државна религија на Персија под Сафавидите. Како што пренесува Алгар (наведувајќи го Абисааб, стр. 16-17), тие научници не ги одобрувале насилните методи на сафавидските борци и сметале дека нивното сопствено учење и расправа се поделотворни, иако не ја отфрлиле работата на теберрааијан.

При заземањето на Табриз, Исмаил наредил имињата на дванаесетте имами да се читаат во хутбата, а Ебу Бекр, Омер и Осман да се проколнуваат на пазарите, под закана со смрт за секој што ќе одбие. Румлу додава дека луѓето тогаш знаеле малку за џаферитската школа и недостасувале книги за неа.

Го опишува проколнувањето на првите тројца калифи на првиот петок откако Исмаил го зазел Табриз во 1501 година, со службеник што носел секира, теберрааи, во џамијата и со по еден теберрааи во секој поголем покраински град. Алгар додава дека проколнувањето по повикот на намаз било забрането под Насер ед-Дин Шах (1848-96) и дека погрдните спомнувања на калифите денес совесно се избегнуваат во официјалниот говор на Исламската Република.

“Нема присилба кон верата, Вистинскиот пат јасно се разликува од заблудата! Тој што не верува во тагутот, а верува во Аллах, се држи за најцврстата врска, којашто нема да се прекине! А Аллах сè слуша и сè знае.”

“О, верници, покорувајте Му се на Аллах и покорувајте му се на Пратеникот и на вашите претпоставени. А ако не се сложувате во нешто, обратете им се на Аллах и на Пратеникот, ако верувате во Аллах и во оној свет! Тоа е подобро и последиците се поубави.”

“О, верници, покорувајте Му се на Аллах и покорувајте му се на Пратеникот и на вашите претпоставени. А ако не се сложувате во нешто, обратете им се на Аллах и на Пратеникот, ако верувате во Аллах и во оној свет! Тоа е подобро и последиците се поубави.”

Убејде пренесува дека Али им рекол на луѓето од Ирак да судат како што суделе порано, бидејќи не сакал несогласувања, сè додека луѓето не се обединат во една група или тој не умре како што умреле неговите другари.

Зејд ибн Еркам пренесува дека кај едно место за напојување наречено Хум, меѓу Мека и Медина, Веровесникот (ﷺ) Го пофалил Аллах и рекол дека остава две тешки нешта меѓу луѓето: Аллаховата Книга, во која има упатство и светлина, па држете се цврсто за неа; и луѓето од неговиот дом, потсетувајќи ги луѓето на нивните должности кон членовите на неговото семејство. Зејд рекол дека сопругите на Веровесникот (ﷺ) се од неговиот дом, но домот за кој станува збор тука се оние на кои милостината им е забранета: семејството на Али, на Акил, на Џаʻфер и на ел-Аббас.