Краток одговор
Да. Куранот и еден веродостоен хадис, предание од Веровесникот (ﷺ), учат дека метеорите ги бркаат шејтаните од небото. Метеорите се пламените што ги викаме ѕвезди што паѓаат. Ниту еден ајет за чувањето на небото не вели дека некоја ѕвезда го напушта небото. Куранот 67:5 вели дека Бог го украсил најблиското небо со светилки и ги направил проектили. Јусуф Али ‘ги’ го преведува како ‘такви (светилки)’: светлини од тој вид. Други ајети го именуваат проектилот: разгорен пламен. Во тој хадис, еден асхаб метеорот го опишува како фрлена ѕвезда, исто како што македонски се вели ѕвезда што паѓа. Ибн Кесир и ел-Куртуби објасниле дека шејтаните се гаѓаат со пламени, а не со ѕвездите. Она што ајетот го опишува, секој може да го види во ведра ноќ. Неговата цел му припаѓа на невидливото, кое ниту еден телескоп не може да го провери. Исламот учи дека небото е чувано за шејтаните да не можат да ја прислушкуваат објавата.
Целосно објаснување
Што вели стихот
Куранот 67:5 кажува две работи. Бог го украсил најблиското небо (небото најблиску до нас) со месабих, светилки. И ги направил руџум, проектили, против шејтаните. Не вели дека некоја светилка го напушта небото. Преводот на Јусуф Али ‘ги’ го дава како ‘такви (светилки)’, односно светлини од тој вид. Куранот 41:12 ги става истите две работи една до друга: најблиското небо украсено со светлини, и снабдено со чувар.
“Ние најблиското небо со сјајни светилки го украсивме и ги направивме оган за гаѓање на шејтаните, за коишто подготвивме страдање во огнот.”
“па во два временски периода, како седум небеса ги создаде, и одреди што ќе се наоѓа во секое небо. А најблиското небо со сјајни ѕвезди го украсивме и Ние над нив бдееме. Тоа е одредба на Силниот и Сезнајниот.”
Приговорот
Критичарите Куранот 67:5 го читаат како да вели дека самите ѕвезди се фрлаат по шејтаните. Ајетот вели дека Бог го украсил најблиското небо со светилки и ги направил проектили. Светилките, велат тие, се ѕвездите. Но ѕвездите се далечни сонца, кои не можат да се фрлат по ништо блиску до земјата. Ѕвездата што паѓа воопшто не е ѕвезда. Тоа е зрнце прашина или мало камче од вселената, што изгорува додека влегува во воздухот на земјата. Критичарите додаваат дека некои рани толкувачи (учени што го објаснуваат Куранот) ајетот го читале на нивниот начин. Ет-Табери, толкувач што умрел во 923 година, самите светилки ги зема за проектили. Го пренесува и табиинот Катаде како го вели истото. Табиин е некој од генерацијата по асхабите, луѓето што го сретнале и го следеле Веровесникот (ﷺ). Според ова читање, ајетот метеорите ги меша со ѕвездите. Им дава и цел што никој не може да ја провери.
“Ние најблиското небо со сјајни светилки го украсивме и ги направивме оган за гаѓање на шејтаните, за коишто подготвивме страдање во огнот.”
Објаснува дека метеороидите се вселенски карпи, од зрнца прашина до мали астероиди, и дека кога ќе влезат во атмосферата на земјата со голема брзина и ќе изгорат, се нарекуваат метеори, или ‘ѕвезди што паѓаат’. Обично во секоја ведра ноќ може да се видат неколку метеори на час. Некои метеорски дождови доаѓаат секоја година, или во правилни интервали, кога земјата минува низ прашливата трага што ја оставила некоја комета; Персеидите, што го достигнуваат врвот околу 12 август, се парчиња од кометата Свифт-Татл.
Ги објаснува светилките како ѕвездите, наречени светилки затоа што даваат светлина, и го преобјаснува ајетот: Аллах ги направил светилките со кои го украсил најблиското небо проектили за шејтаните, со кои тие се гаѓаат. Потоа го наведува табиинот Катаде: Аллах ги создал овие ѕвезди за три работи, како украс на најблиското небо, како проектили за шејтаните и како знаци за упатување; кој вчитува во нив нешто друго, зборува од своето мислење, го промашува својот дел, ја губи својата награда и презема нешто за што нема знаење.
Проектилот е пламен
Три други пасуси зборуваат за шејтани и џинови што се обидуваат да го прислушкуваат небото. Џиновите се невидливи суштества што Бог ги создал од оган. Секој пасус именува што ги брка: шихаб, пламен. Куранот го користи зборот уште еднаш, за разгорената главња што Муса се надевал да му ја донесе на своето семејство од еден оган (27:7). Во 37:10 пламенот го гони шејтанот со продорен сјај. Во 15:18 тој е светол за гледање. Во 72:8-9 џиновите велат дека го нашле небото полно со чувари и пламени (шухуб). Велат дека сега пламен демне на секој што прислушкува. Ниту еден од овие пасуси не вели дека ѕвезда го напушта своето место. Два од нив опишуваат светол пламен во потера, а токму така изгледа метеорот. Критичарите прашуваат како пламен би можел да им наштети на џиновите, за кои Куранот вели дека Бог ги создал од оган. Но тоа што си создаден од нешто не те штити од него. Човекот создаден од глина сепак го повредува фрлена тула.
“Ние најблиското небо до вас со сјајни ѕвезди го украсивме и го чуваме од секој бунтовен шејтан да не го прислушкува друштвото највисоко; нив од сите страни ги гаѓаат, за да ги истераат: нив ги чека страдање непрекидно, а тој што нешто ќе зграби – огнена светилка ќе го стигне.”
“Ние на небото големи ѕвезди создадовме и за тие што ги набљудуваат ги украсивме, и ги чуваме од секој проклет шејтан. А тој што скришно прислушкува ќе го стигне светилка видлива.”
“и ние настојувавме небото да го допреме и утврдивме дека е со моќни чувари и огнени метеори; и седевме околу него на местата за прислушкување за да чуеме нешто, но тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде;”
“Кога Муса му рече на семејството свое: „Видов оган, ќе ви донесам оттаму вест некаква, или ќе ви донесам разгорен оган за да се загреете.“”
“Тој, човекот од исушена глина, како што е грнчаријата, го создаде а џините од пламен оган –”
| Ајет | Што именува | Арапскиот збор |
|---|---|---|
| 67:5 | Светилки што го украсуваат најблиското небо | месабих, светилки |
| 67:5 | Проектили против шејтаните | руџум, проектили |
| 37:10 | Пламен оган со продорна светлина го гони шејтанот | шихаб, пламен |
| 15:18 | Пламен оган, светол за гледање, го гони прислушувачот | шихаб, пламен |
| 72:8-9 | Небото исполнето со стражари и пламени огнови | шухуб, пламени |
Ниту еден од овие ајети не вели дека ѕвезда го напушта своето место. Проектилот што го именува Куранот е пламен.
Како го читаат толкувачите
Ибн Кесир, учен од четиринаесеттиот век, и ел-Куртуби, учен од тринаесеттиот век, ајетот го читале вака векови пред современата астрономија. Ибн Кесир светилките ги објаснува како планетите и неподвижните ѕвезди. Неподвижните ѕвезди се обичните ѕвезди, што ги задржуваат своите места една спрема друга, за разлика од планетите. Вели дека ‘ги’ значи светилките како вид, а не токму тие светилки. Шејтаните, вели тој, не се гаѓаат со ѕвездите на небото, туку со пламени под нив. Ел-Куртуби чита ‘ги направивме нивните пламени (шухуб) проектили’, со подразбран збор ‘пламени’, а доказот го зема од 37:10. Според ова читање, вели тој, светилките ниту исчезнуваат ниту се фрлаат. Пренесува и второ гледиште: ‘ги’ значи ѕвездите, но самата ѕвезда не паѓа. Нешто се одделува од неа, без да ѝ ја намали светлината. Од каде доаѓа пламенот било сопствено размислување на овие учени. Ибн Кесир вели дека пламените можеби се земени од ѕвездите, и додава ‘Аллах најдобро знае’. Куранот проектилот го нарекува пламен и не кажува од каде доаѓа. Ет-Табери пламенот од 37:10 го објаснува како светол и разгорен. Го пренесува ес-Судди, ран толкувач: пламен што го гори шејтанот кога ќе биде гаѓан со него.
Ги објаснува светилките како планетите и неподвижните ѕвезди поставени на најблиското небо. Вели дека „ги направивме оган за гаѓање“ се однесува на светилките како вид, а не на самите светилки, затоа што шејтаните не се гаѓаат со ѕвездите што се на небото, туку со огнени пламени под нив, кои можеби се земени од нив; а Аллах најдобро знае.
Ги објаснува светилките како ѕвездите, наречени светилки затоа што даваат светлина. Зборовите „ги направивме оган за гаѓање на шејтаните“ ги толкува како ‘ги направивме нивните пламени (шухуб) проектили’, со подразбран збор ‘пламени’, и како доказ го дава 37:10, каде што прислушкувачот го гони продорен пламен; според ова толкување, вели тој, светилките ниту исчезнуваат ниту се фрлаат. Наведува и втор поглед, што Ебу Али му го дал на некој што прашал како ѕвездите можат да бидат украс ако се проектили што не траат: ‘нив’ се однесува на светилките, но самата ѕвезда не паѓа; нешто се одделува од неа и се фрла, без да ѝ се намали светлината или обликот. Го наведува и ел-Кушејри, кој сметал дека е подобро од одговорот на Ебу Али да се каже оти ѕвездите се украс пред шејтаните да бидат гаѓани со нив.
Го објаснува шихаб сакиб што го гони прислушкувачот како светол, разгорен пламен и вели дека толкувачите рекле слично. Меѓу преданијата што ги наведува, ес-Судди вели дека тоа е светол пламен што го гори шејтанот кога ќе биде гаѓан со него, а Ибн Зејд дека сакиб значи запален, како што човек вели ‘запали го својот оган’.
Блиски пламени, далечни ѕвезди
Ел-Куртуби бележи и како двајца постари учени, ен-Неккаш и Мекки (учени на Куранот од десеттиот и единаесеттиот век), ги разликувале проектилите од ѕвездите. ‘Ѕвездите’ за гаѓање се оние што луѓето ги гледаат како се спуштаат. Нивното движење може да се види затоа што се блиску до нас. Движењето на ѕвездите што се движат по своите патеки не се гледа. Додава дека и неподвижните ѕвезди се движат, но нивното движење не се гледа затоа што се многу далеку. Ги пренесува и двете објаснувања на учените за ѕвездата што се спушта. Може да е како што изгледа, и да стане оган кога ќе стигне до шејтанот. Или шејтанот може да се гаѓа со огнен пламен од воздухот, кој нам ни изгледа како ѕвезда што патува ноќе. Значи, овие учени проектилите ги ставале блиску до земјата, а ѕвездите далеку зад нив.
Вели дека ѕвездите за гаѓање се оние што луѓето ги гледаат како се спуштаат, и ги наведува ен-Неккаш и Мекки: тоа не се ѕвездите што се движат по своите патеки на небото, затоа што движењето на тие не може да се види, додека движењето на ѕвездите за гаѓање може да се види, затоа што се блиску до нас. Додава дека пламените не се меѓу неподвижните ѕвезди, бидејќи нивното движење се гледа, додека неподвижните ѕвезди се движат, но нивното движење не се гледа поради нивната оддалеченост. Го објаснува сакиб како светол.
Го објаснува шихаб како светла ѕвезда (кевкеб), наречена така затоа што нејзиниот сјај е како оган, и вели дека во јазикот шихаб е разгорен оган. Наведува дека исламските научници давале две објаснувања за ѕвездите што ги гледаме како се спуштаат: можеби се такви какви што изгледаат и стануваат оган кога ќе стигнат до шејтанот, или шејтаните се гаѓаат со огнен пламен од воздухот, кој нам ни изгледа како ѕвезда што патува ноќе.
Ѕвезда што паѓа во хадисот
Еден човек од енсариите, муслиманите од Медина што го примиле Веровесникот (ﷺ), му раскажал на Ибн Абас за една ноќ. Ибн Абас бил асхаб и братучед на Веровесникот (ﷺ). Асхабите седеле со Веровесникот (ﷺ) кога била фрлена една ѕвезда и светнала. Арапскиот збор е неџм, ѕвезда, исто како што македонски се вели ѕвезда што паѓа. Никој ниту едното ниту другото не го сфаќа како да паднало сонце. Веровесникот (ﷺ) прашал што велеле пред исламот за таква глетка. Тие рекле дека велеле: оваа ноќ се родил голем човек и умрел голем човек. Тој им рекол дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Со неа, рекол, се гаѓаат џиновите што грабнуваат од она што го прислушкуваат од небото. Истото го рекол и за помрачувањето на денот кога умрел неговиот син. Сонцето и месечината, рекол, не се помрачуваат поради ничија смрт или раѓање. Во друг веродостоен хадис, самиот Веровесник (ﷺ) именува што го погодува прислушкувачот. Го нарекува шихаб, пламен, сопствениот збор на Куранот. Понекогаш, рекол, пламенот го стигнува шејтанот пред да може да го пренесе она што го чул. Понекогаш тој прво го пренесува.
Ибн Аббас пренесува дека еден човек од енсариите, еден од асхабите на Веровесникот (ﷺ), му кажал дека една ноќ, додека седеле со Веровесникот, била фрлена ѕвезда и светнала. Веровесникот прашал што велеле пред исламот кога ќе била фрлена таква ѕвезда. Рекле дека велеле оти таа ноќ се родил голем човек и умрел голем човек. Тој им рекол дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Кога нашиот Господар ќе одреди некоја работа, носачите на Аршот Го слават, потоа жителите на секое небо по ред, и веста се пренесува од небо до небо додека не стигне до најблиското; џиновите грабнуваат што можат да прислушнат и им го фрлаат на своите сојузници, и се гаѓаат со тоа. Она што го пренесуваат такво какво што било е вистина, но тие мешаат лаги во него и додаваат.
Ел-Мугире ибн Шуба пренесува дека сонцето се помрачило на денот кога умрел синот на Веровесникот (ﷺ), Ибрахим, и луѓето рекле дека се помрачило поради смртта на Ибрахим. Веровесникот рекол дека сонцето и месечината не се помрачуваат поради смртта или раѓањето на никого, и им рекол да клањаат намаз и да Го повикуваат Аллах кога ќе видат помрачување.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: кога Аллах ќе одреди нешто на небото, ангелите удираат со крилјата во покорност. Оние што крадат слушање, еден над друг, го прислушуваат. Пламен (шихаб) може да го стигне и да го изгори прислушувачот пред да го пренесе зборот на оној под него, или може да не го стигне додека не го пренесе. Така тоа слегува на земјата, до гатач, кој му додава сто лаги.
Толкувачи што ѕвездите ги земале за проектили
Некои толкувачи навистина самите ѕвезди ги земале за проектили. Ет-Табери ајетот го прераскажува на тој начин. Го пренесува и табиинот Катаде: Бог ги создал ѕвездите како украс, како проектили за шејтаните и како знаци. Ел-Куртуби го наведува и ел-Кушејри, постар учен: ѕвездите се украс пред шејтаните да бидат гаѓани со нив. Ниту еден од нив не кажува како се случува гаѓањето. Ет-Табери зборува како што зборува хадисот, каде што метеорот е фрлена ѕвезда. Пламените од 72:8 ги објаснува како „ѕвездите со кои биле гаѓани шејтаните“. Зборовите на Катаде се мислење на еден табиин, а не кажување на Веровесникот (ﷺ). Читањето на еден толкувач не е ајетот. Сопствениот збор на Куранот за проектилот е пламен.
Ги објаснува светилките како ѕвездите, наречени светилки затоа што даваат светлина, и го преобјаснува ајетот: Аллах ги направил светилките со кои го украсил најблиското небо проектили за шејтаните, со кои тие се гаѓаат. Потоа го наведува табиинот Катаде: Аллах ги создал овие ѕвезди за три работи, како украс на најблиското небо, како проектили за шејтаните и како знаци за упатување; кој вчитува во нив нешто друго, зборува од своето мислење, го промашува својот дел, ја губи својата награда и презема нешто за што нема знаење.
“и ние настојувавме небото да го допреме и утврдивме дека е со моќни чувари и огнени метеори; и седевме околу него на местата за прислушкување за да чуеме нешто, но тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде;”
Ги објаснува шухуб од 72:8, множина од шихаб, како ѕвездите со кои биле гаѓани шејтаните, и вели дека толкувачите рекле слично. За 72:9 го објаснува пламенот што демне како огнен пламен поставен во заседа за слушачот.
Ги објаснува светилките како ѕвездите, наречени светилки затоа што даваат светлина. Зборовите „ги направивме оган за гаѓање на шејтаните“ ги толкува како ‘ги направивме нивните пламени (шухуб) проектили’, со подразбран збор ‘пламени’, и како доказ го дава 37:10, каде што прислушкувачот го гони продорен пламен; според ова толкување, вели тој, светилките ниту исчезнуваат ниту се фрлаат. Наведува и втор поглед, што Ебу Али му го дал на некој што прашал како ѕвездите можат да бидат украс ако се проектили што не траат: ‘нив’ се однесува на светилките, но самата ѕвезда не паѓа; нешто се одделува од неа и се фрла, без да ѝ се намали светлината или обликот. Го наведува и ел-Кушејри, кој сметал дека е подобро од одговорот на Ебу Али да се каже оти ѕвездите се украс пред шејтаните да бидат гаѓани со нив.
Ибн Аббас пренесува дека еден човек од енсариите, еден од асхабите на Веровесникот (ﷺ), му кажал дека една ноќ, додека седеле со Веровесникот, била фрлена ѕвезда и светнала. Веровесникот прашал што велеле пред исламот кога ќе била фрлена таква ѕвезда. Рекле дека велеле оти таа ноќ се родил голем човек и умрел голем човек. Тој им рекол дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Кога нашиот Господар ќе одреди некоја работа, носачите на Аршот Го слават, потоа жителите на секое небо по ред, и веста се пренесува од небо до небо додека не стигне до најблиското; џиновите грабнуваат што можат да прислушнат и им го фрлаат на своите сојузници, и се гаѓаат со тоа. Она што го пренесуваат такво какво што било е вистина, но тие мешаат лаги во него и додаваат.
Метеори пред исламот
Џиновите во 72:8-9 велат дека го нашле небото полно со чувари и пламени. Велат дека кој сега прислушкува наидува на пламен што демне. Тоа опишува посилна стража, а не прв метеор. Сахих ел-Бухари 4921 ја опишува истата промена од страната на џиновите. Веровесникот (ﷺ) тргнал кон пазарот Указ. Дотогаш шејтаните биле отсечени од вестите на небото, и против нив биле испратени пламени. Некои од џиновите што ја барале причината го нашле како ја води зорната молитва, и го чуле Куранот. Хадисот за метеорот покажува дека Арапите ги набљудувале метеорите пред исламот и ги читале како знамиња. Ел-Куртуби пренесува дека раните генерации се разликувале во тоа дали шејтаните биле гаѓани пред мисијата на Веровесникот (ﷺ). Некои рекле дека ниту една ѕвезда не била фрлена во вековите меѓу Иса и Веровесникот (ﷺ). Ел-Куртуби другото гледиште го смета за поисправно и за гледиште на мнозинството. Шејтаните биле гаѓани и порано, а стражата била зголемена кога бил пратен Веровесникот (ﷺ). Тоа, вели тој, значи ‘полно’. Предлага и како преданијата се усогласуваат. Пред мисијата шејтаните биле гаѓани во некои времиња и од некои страни. По неа биле гаѓани од секоја страна.
“и ние настојувавме небото да го допреме и утврдивме дека е со моќни чувари и огнени метеори; и седевме околу него на местата за прислушкување за да чуеме нешто, но тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде;”
Ибн Аббас пренесува дека Веровесникот (ﷺ) тргнал со група свои асхаби кон пазарот Указ. Дотогаш шејтаните биле отсечени од вестите на небото, и против нив биле испратени пламени. Шејтаните се вратиле и го кажале тоа, и им било речено дека само нешто што се случило можело да ги отсече, и да ги пребараат истокот и западот на земјата. Оние што отишле кон Тихаме го нашле Веровесникот кај Нахле како ги предводи своите асхаби во сабахскиот намаз. Го слушале Куранот и рекле дека тоа е она што ги отсекло од вестите на небото. Тогаш Аллах му ги објавил на Веровесникот зборовите на џиновите, на почетокот на сура Ел-Џинн.
Ибн Аббас пренесува дека еден човек од енсариите, еден од асхабите на Веровесникот (ﷺ), му кажал дека една ноќ, додека седеле со Веровесникот, била фрлена ѕвезда и светнала. Веровесникот прашал што велеле пред исламот кога ќе била фрлена таква ѕвезда. Рекле дека велеле оти таа ноќ се родил голем човек и умрел голем човек. Тој им рекол дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Кога нашиот Господар ќе одреди некоја работа, носачите на Аршот Го слават, потоа жителите на секое небо по ред, и веста се пренесува од небо до небо додека не стигне до најблиското; џиновите грабнуваат што можат да прислушнат и им го фрлаат на своите сојузници, и се гаѓаат со тоа. Она што го пренесуваат такво какво што било е вистина, но тие мешаат лаги во него и додаваат.
Наведува дека раните генерации се разликувале во тоа дали шејтаните биле гаѓани пред мисијата на Веровесникот (ﷺ) или дури оттогаш. Го дава гледиштето дека гаѓањето се случувало пред неа и било зголемено при мисијата, што, вели тој, значи зборот ‘исполнето’ во 72:8 и е гледиште на мнозинството, и го оценува како поисправно гледиште, поради 72:8 и поради преданието на Ибн Аббас дека асхабите пред исламот ги сметале метеорите за знак дека се родил или умрел голем човек.
Вели дека исламските научници се разликувале во тоа дали гаѓањето дошло пред мисијата на Веровесникот (ﷺ), или по неа и поради неа. Предлага начин да се усогласат преданијата: оние што рекле дека шејтаните не биле гаѓани со ѕвезди пред мисијата мислеле дека не биле гаѓани така што да бидат отсечени од слушањето. Биле гаѓани во некои времиња, а во други не, и од некои страни, а од други не, а „од сите страни ги гаѓаат“ (37:8) можеби укажува на ова. Кога бил испратен Веровесникот, чувањето на небото било зголемено, и за нив биле подготвени пламени што порано ги немало, така што биле прогонувани од секоја страна на небото.
Зошто небото е чувано
Стражата му припаѓа на учењето на Куранот за објавата. Тој вели дека шејтаните не ја донеле објавата и не можеле. Тие се оддалечени дури и од можноста да ја чујат. Хадисот за метеорот опишува што бараат прислушкувачите: вести за она што Бог го одредува, пренесувани од небо на небо. Ги грабнуваат и им ги фрлаат на своите сојузници, измешани со лаги. Во Сахих Муслим тој стои меѓу преданијата што го забрануваат гатањето, односно тврдењето дека се знае невидливото. Критичарите велат дека џиновите прислушкувачи доаѓаат од верувањата на паганска Арабија, чии гатачи тврделе дека џиновите им носат вести од небото. Куранот не ги поддржува гатачите. Вели дека шејтаните слегуваат на секој лажлив, грешен човек, и дека повеќето од нив се лажговци. Пламените се праќаат против оние што се обидуваат да крадат од небото, за објавата да не може да стигне до гатач. Куранот на тоа тврдење му одговара од устата на самите џинови. Тие велат дека порано седеле и слушале, а сега пламен демне (72:9). Значи, го објаснува тврдењето на гатачите и објавата ја става надвор од нивен дофат.
“Куранот не го донесуваат шејтани, незамисливо е тие да го прават тоа; тие не се способни за тоа, тие никако не можат да го прислушкуваат.”
“Дали да ве известам кому му доаѓаат шејтаните? Тие му доаѓаат на секој лажливец, грешник, тие прислушкуваат, а повеќе лажат.”
Ибн Аббас пренесува дека еден човек од енсариите, еден од асхабите на Веровесникот (ﷺ), му кажал дека една ноќ, додека седеле со Веровесникот, била фрлена ѕвезда и светнала. Веровесникот прашал што велеле пред исламот кога ќе била фрлена таква ѕвезда. Рекле дека велеле оти таа ноќ се родил голем човек и умрел голем човек. Тој им рекол дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Кога нашиот Господар ќе одреди некоја работа, носачите на Аршот Го слават, потоа жителите на секое небо по ред, и веста се пренесува од небо до небо додека не стигне до најблиското; џиновите грабнуваат што можат да прислушнат и им го фрлаат на своите сојузници, и се гаѓаат со тоа. Она што го пренесуваат такво какво што било е вистина, но тие мешаат лаги во него и додаваат.
“и ние настојувавме небото да го допреме и утврдивме дека е со моќни чувари и огнени метеори; и седевме околу него на местата за прислушкување за да чуеме нешто, но тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде;”
Што може да се провери, а што не
Има една праведна проверка за она што кое било писмо го вели за небото. Она што може да се види и измери може да се провери: растојание, големина, редоследот на планетите. Невидлива цел не може. Пураните, хинду писма од слојот смрити (запаметено предание), поставуваат многу тврдења од првиот вид. Вишну пурана го дава растојанието на сонцето од земјата во лиги, стара мерка за растојание. Месечината ја става уште толку далеку зад сонцето. Вакви бројки можат да се проверат наспроти небото. Куранот 67:5 и ајетите покрај него зборуваат за две работи што секој може да ги види. Тоа се светлините што го украсуваат ноќното небо и пламените што летаат преку него. Не даваат ни растојание ни големина за ниту едното, и никаков редослед на планетите. Потоа кажуваат за што служат пламените. Куранот на ист начин зборува и за ветрот. Бог ги праќа ветровите како носители на радосни вести и за да ги носат бродовите, иако ветровите ја следат физиката на воздухот. Правилна причина и цел не се ривали. Метеорите можат да се видат во повеќето ведри ноќи, а некои дождови од метеори се враќаат секоја година, кога земјата минува низ прашливата трага што ја оставила некоја комета. Бог што го праќа ветрот по законите на воздухот може да прати пламен по законите на прашината што паѓа.
“Еден од доказите Негови е тоа што Тој ги праќа ветровите како носители на радосни вести, за да ви даде Неговата милост да ја почувствувате и бродовите со Негова волја да пловат и од Неговото изобилство да стекнувате, и благодарни да бидете.”
“Сончевиот круг се наоѓа на сто илјади лиги од земјата; а месечевиот на исто растојание од сонцето. На истиот интервал над месечината е орбитата на сите месечеви соѕвездија. Планетата Будха (Меркур) е двесте илјади лиги над месечевите станици.”
Објаснува дека метеороидите се вселенски карпи, од зрнца прашина до мали астероиди, и дека кога ќе влезат во атмосферата на земјата со голема брзина и ќе изгорат, се нарекуваат метеори, или ‘ѕвезди што паѓаат’. Обично во секоја ведра ноќ може да се видат неколку метеори на час. Некои метеорски дождови доаѓаат секоја година, или во правилни интервали, кога земјата минува низ прашливата трага што ја оставила некоја комета; Персеидите, што го достигнуваат врвот околу 12 август, се парчиња од кометата Свифт-Татл.
Невидливо не значи лажно
Критичарот може целта да ја нарече нефалсификабилна, што значи дека не може да се провери. Таква е. Таков е и секое тврдење за невидливото во секоја религија. Примери се дека душата го надживува телото, или дека постојат мелеци, деви (божествени суштества во хиндуизмот) или џинови. Нефалсификабилно не значи лажно. Значи дека набљудувањето не може да го реши прашањето. Самиот Куран вели: „Никој, освен Аллах (﷾), ни на небото ни на Земјата, не го знае гајбот“. Оваа страница не поставува никакво научно тврдење за ајетот. Покажува дека таму каде што ајетот зборува за видливото, не вели ништо лажно.
“Кажи: „Никој, освен Аллах, ни на небото ни на Земјата, не го знае гајбот; и тие не знаат кога ќе бидат оживеани.“”
Одговорени приговори
Куран 67:5 — сура Ел-Мулк, ајет 5
“Ние најблиското небо со сјајни светилки го украсивме и ги направивме оган за гаѓање на шејтаните, за коишто подготвивме страдање во огнот.”
Наведено за
Ѕвездите се сонца, далеку зад земјата, и не можат да се фрлат по ништо. Ајет што ѕвездите ги претвора во проектили едноставно е погрешен.
Одговорот
Ајетот вели дека светилките го украсуваат најблиското небо и дека Бог ги направил проектили. Никогаш не вели дека ѕвезда го напушта небото. Паралелните ајети именуваат што го гони шејтанот: пламен, ‘со продорен сјај’ во 37:10. Ибн Кесир вели дека шејтаните не се гаѓаат со ѕвездите на небото, туку со пламени под нив. Ел-Куртуби вели дека според неговото читање светилките ниту исчезнуваат ниту се фрлаат.
Каде завршува — Проектилите на Куранот се пламени во најблиското небо. Ниту еден ајет за чувањето на небото не вели дека ѕвезда го напушта небото.
Куран 67:5 — сура Ел-Мулк, ајет 5
“Ние најблиското небо со сјајни светилки го украсивме и ги направивме оган за гаѓање на шејтаните, за коишто подготвивме страдање во огнот.”
Наведено за
На арапски, ‘ги’ во ‘ги направивме проектили’ се враќа на светилките, па самите ѕвезди се проектилите. Некои рани толкувачи така го читале.
Одговорот
Ибн Кесир на ова одговара директно: заменката стои за светилките како вид, а не токму за тие светилки. Шејтаните, вели тој, не се гаѓаат со ѕвездите на небото. Ел-Куртуби чита ‘ги направивме нивните пламени (шухуб) проектили’, со подразбран збор ‘пламени’, а доказот го зема од 37:10. Пренесува и второ гледиште, кое ‘ги’ го поврзува со ѕвездите, но вели дека самата ѕвезда не паѓа. Нешто се одделува од неа и се фрла. Некои навистина читале како критичарот. Ел-Куртуби наведува еден од нив, ел-Кушејри: ѕвездите се украс пред шејтаните да бидат гаѓани со нив. Но читањето на еден толкувач не е ајетот. Сопствените паралелни ајети на Куранот кажуваат што се фрла: пламен.
Каде завршува — Како и да се чита заменката, паралелните ајети на Куранот го именуваат проектилот, а тоа е пламен, а не ѕвезда што го напушта небото.
Тефсирот на ет-Табери, за 67:5
Ги објаснува светилките како ѕвездите, наречени светилки затоа што даваат светлина, и го преобјаснува ајетот: Аллах ги направил светилките со кои го украсил најблиското небо проектили за шејтаните, со кои тие се гаѓаат. Потоа го наведува табиинот Катаде: Аллах ги создал овие ѕвезди за три работи, како украс на најблиското небо, како проектили за шејтаните и како знаци за упатување; кој вчитува во нив нешто друго, зборува од своето мислење, го промашува својот дел, ја губи својата награда и презема нешто за што нема знаење.
Наведено за
Руџум значи нешта што се фрлаат. Раниот толкувач ет-Табери ајетот го чита така што светилките што го украсуваат најблиското небо се проектилите. Го пренесува табиинот Катаде: Бог ги создал ѕвездите како украс, како проектили за шејтаните и како знаци за водење. Ел-Бухари исто така ги наведува зборовите на Катаде, во насловот на едно поглавје од својот Сахих. Значи, самите ѕвезди се проектилите, а читањето ‘пламени’ дошло подоцна.
Одговорот
Ет-Табери и Катаде ги прераскажуваат сопствените зборови на Куранот, и ниту еден не кажува како се случува гаѓањето. Ет-Табери зборува како што зборува хадисот, каде што метеорот е фрлена ѕвезда. Пламените (шухуб) од 72:8 ги објаснува како „ѕвездите со кои биле гаѓани шејтаните“, а пламенот од 37:10 како светол и разгорен. Зборовите на Катаде се мислење на еден табиин. Кај ел-Бухари стојат во наслов на поглавје, без хадис од Веровесникот (ﷺ) под него. А пламенот не е подоцнежна идеја. Тој е сопствениот збор на Куранот за проектилот во 15:18, 37:10 и 72:8-9.
Каде завршува — Ет-Табери и Катаде ги прераскажуваат зборовите на Куранот без да кажат како се случува гаѓањето. Сопствениот збор на Куранот за проектилот е пламен.
НАСА, „Метеори и метеорити: факти“
Објаснува дека метеороидите се вселенски карпи, од зрнца прашина до мали астероиди, и дека кога ќе влезат во атмосферата на земјата со голема брзина и ќе изгорат, се нарекуваат метеори, или ‘ѕвезди што паѓаат’. Обично во секоја ведра ноќ може да се видат неколку метеори на час. Некои метеорски дождови доаѓаат секоја година, или во правилни интервали, кога земјата минува низ прашливата трага што ја оставила некоја комета; Персеидите, што го достигнуваат врвот околу 12 август, се парчиња од кометата Свифт-Татл.
Наведено за
Метеорот е зрнце прашина или мало камче од вселената што изгорува во воздухот на земјата. Тоа е природен настан, а не оружје насочено кон шејтаните.
Одговорот
Куранот не негира од што е направен метеорот. Проектилот го нарекува пламен, а метеорот за окото е токму тоа: огнена линија преку најблиското небо. Она што Куранот го додава е за што Бог го користи. Знаењето како нешто се случува не покажува дека нема цел. Куранот вели дека Бог „ги праќа ветровите како носители на радосни вести“, иако тие ја следат физиката на воздухот.
Каде завршува — Науката кажува што е метеорот; Куранот кажува за што служи. Двете не се спротивставуваат.
НАСА, „Метеори и метеорити: факти“
Објаснува дека метеороидите се вселенски карпи, од зрнца прашина до мали астероиди, и дека кога ќе влезат во атмосферата на земјата со голема брзина и ќе изгорат, се нарекуваат метеори, или ‘ѕвезди што паѓаат’. Обично во секоја ведра ноќ може да се видат неколку метеори на час. Некои метеорски дождови доаѓаат секоја година, или во правилни интервали, кога земјата минува низ прашливата трага што ја оставила некоја комета; Персеидите, што го достигнуваат врвот околу 12 август, се парчиња од кометата Свифт-Татл.
Наведено за
Дождовите од метеори доаѓаат во истите ноќи секоја година, кога земјата минува низ прашината што ја оставила некоја комета. Нешто толку правилно не е насочено кон никого.
Одговорот
Куранот им дава цели на најправилните настани во природата. Вели дека Бог ги праќа ветровите како носители на радосни вести и за да ги носат бродовите. Правилна причина и цел не се ривали. Ниту Куранот ниту хадисот не ги прават метеорите знаци за луѓето на земјата. Веровесникот (ﷺ) токму таа идеја ја отфрлил: рекол дека тие не се фрлаат поради ничија смрт или раѓање. Единствената цел што ја именуваат е прислушкувачот во невидливото.
Каде завршува — Правилен закон на природата и цел дадена од неговиот Создател одат заедно во Куранот, како кај ветрот.
Куран 37:6-10 — сура Ес-Саффат, ајети 6-10
“Ние најблиското небо до вас со сјајни ѕвезди го украсивме и го чуваме од секој бунтовен шејтан да не го прислушкува друштвото највисоко; нив од сите страни ги гаѓаат, за да ги истераат: нив ги чека страдање непрекидно, а тој што нешто ќе зграби – огнена светилка ќе го стигне.”
Наведено за
Шејтаните што го прислушкуваат небото не можат да се набљудуваат или проверат. Тврдење што не може да се провери нема вредност.
Одговорот
Не може да се провери. Не може ни кое било тврдење за невидливото во која било религија: дека душата го надживува телото, или дека постојат мелеци, деви или џинови. Тоа не ги прави таквите тврдења лажни. Значи дека набљудувањето не може да ги реши. Оваа страница не поставува никакво научно тврдење за ајетот. Покажува дека таму каде што ајетот зборува за видливото, не вели ништо лажно.
Каде завршува — Таму каде што ајетот зборува за видливото, не вели ништо лажно. Неговата цел му припаѓа на невидливото, за кое Куранот вели дека само Аллах (﷾) го знае.
Куран 37:6-10 — сура Ес-Саффат, ајети 6-10
“Ние најблиското небо до вас со сјајни ѕвезди го украсивме и го чуваме од секој бунтовен шејтан да не го прислушкува друштвото највисоко; нив од сите страни ги гаѓаат, за да ги истераат: нив ги чека страдање непрекидно, а тој што нешто ќе зграби – огнена светилка ќе го стигне.”
Наведено за
Критичарите прашуваат зошто сезнаен Бог би зборувал за метеорите како проектили против шејтаните. Велат дека тоа е верување на паганска Арабија, каде што гатачите тврделе дека џиновите им носат вести од небото.
Одговорот
Гатачите тврделе дека преку џиновите добиваат вести од небото, а луѓето метеорите ги читале како знамиња за раѓање или смрт на голем човек. Куранот и Веровесникот (ﷺ) одговараат на двете. Самите џинови велат дека порано слушале, а дека сега пламен демне (72:9). Објавата е чувана, а шејтаните се држат далеку дури и од можноста да ја чујат. Куранот вели: „Тие му доаѓаат на секој лажливец, грешник“, и повеќето од нив лажат. Никој освен Аллах (﷾) не го знае невидливото. Веровесникот (ﷺ) им рекол на своите асхаби дека метеорот не се фрла поради ничија смрт или раѓање. Во Сахих Муслим тој хадис стои меѓу преданијата што го забрануваат гатањето.
Каде завршува — Ајетите не ги поддржуваат гатачите: објавата ја ставаат надвор од дофатот на шејтаните, а оние на кои слегуваат шејтаните ги нарекуваат лажговци. Веровесникот (ﷺ) со еден метеор ставил крај на едно старо знамение.
Куран 72:8-9 — сура Ел-Џинн, ајети 8-9
“и ние настојувавме небото да го допреме и утврдивме дека е со моќни чувари и огнени метеори; и седевме околу него на местата за прислушкување за да чуеме нешто, но тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде;”
Наведено за
Џиновите велат дека порано слушале, а сега наидуваат на пламени, како метеорите да започнале со Веровесникот (ﷺ). Сахих ел-Бухари 4921 вели дека пламените биле испратени против шејтаните во негово време. Раните преданија велат дека претходно не била фрлена ниту една ѕвезда. Но метеорите паѓале долго пред него.
Одговорот
Ајетот вели дека џиновите го нашле небото полно со чувари и пламени, и дека „тој, што сега прислушкува, на метеор кој демне ќе наиде“. Тоа е посилна стража, а не прв метеор. Сахих ел-Бухари 4921 ја раскажува истата промена од страната на џиновите. Тие биле отсечени од вестите на небото, и против нив биле испратени пламени, па барале што се случило. Ниту еден текст не вели дека претходно не паднал ниту еден метеор. Асхабите му кажале на Веровесникот (ﷺ) дека пред исламот метеорите ги земале како знаци за раѓање или смрт на голем човек. Раните преданија дека претходно не била фрлена ниту една ѕвезда не се ниту Куранот ниту зборови на Веровесникот (ﷺ). Ел-Куртуби го смета за поисправно гледиште, и гледиште на мнозинството, дека шејтаните биле гаѓани пред мисијата. Предлага дека тогаш биле гаѓани во некои времиња и од некои страни, а по неа од секоја страна.
Каде завршува — Куранот зборува за стража засилена при мисијата на Веровесникот (ﷺ), а не за метеори што тогаш започнале.
Куран 55:14-15 — сура Ер-Рахман, ајети 14-15
“Тој, човекот од исушена глина, како што е грнчаријата, го создаде а џините од пламен оган –”
Наведено за
Критичарите велат дека Куранот џиновите ги прави од оган, па пламенот не би можел да им наштети.
Одговорот
Куранот вели дека човекот е создаден од глина, а џиновите од оган. Тоа е од што е создаден секој, а не ветување дека ништо не може да му наштети. Човекот создаден од глина сепак го повредува фрлена тула. А самиот 67:5 вели дека за шејтаните е подготвено страдање во огнот.
Каде завршува — Тоа што се создадени од оган не ги прави џиновите безбедни од оган. Тоа што е создаден од глина не го прави човекот безбеден од тула.
Гледишта
Читањето на критичарот
Куранот 67:5 светилките на небото, ѕвездите, ги прави проектили против шејтаните. Ѕвездите се далечни сонца што не можат да се фрлаат. Ѕвездата што паѓа е само зрнце прашина или камче што изгорува во воздухот. Значи, велат критичарите, ајетот метеорите ги меша со ѕвездите.
Куранот 67:5 вели дека Бог го украсил најблиското небо со светилки и ги направил проектили против шејтаните.
Побивање
Ајетот навистина го вели ова. Но никогаш не вели дека ѕвезда го напушта небото. Паралелните ајети го именуваат проектилот, пламен, а Ибн Кесир ‘ги’ го чита како светилки од тој вид, а не токму тие светилки.
Ибн Кесир светилките од 67:5 ги објаснува како планетите и неподвижните ѕвезди.
Побивање
Точно. Истиот Ибн Кесир вели дека шејтаните не се гаѓаат со ѕвездите на небото, туку со пламени под нив. За него ‘ги’ значи светилките како вид, а не токму тие светилки.
Ет-Табери светилките што го украсуваат најблиското небо ги зема за проектилите. И ги пренесува зборовите на Катаде: ѕвездите се создадени како украс, како проектили и како знаци.
Побивање
Некои навистина така читале, но ниту еден не кажува како се случува гаѓањето. Како хадисот, ет-Табери пламените од 72:8 ги нарекува „ѕвездите со кои биле гаѓани шејтаните“, како што метеорот е фрлена ѕвезда. Зборовите на Катаде се мислење на еден табиин, а сопствениот збор на Куранот за проектилот е пламен.
Ѕвездата што паѓа е метеор. Тоа е метеороид, зрнце прашина или мало камче од вселената, што изгорува во атмосферата на земјата.
Побивање
Тоа е точно, и Куранот не го негира. Проектилот го нарекува пламен, а за окото метеорот е огнена линија преку небото. Знаењето како нешто се случува не покажува дека нема цел, како кај ветровите.
Значи, ајетот метеорите ги меша со ѕвездите и им дава цел од митот.
Побивање
Ајетот никогаш не вели дека ѕвезда го напушта небото. А сопствениот збор на Куранот за проектилот е пламен. Куранот им одговара на гатачите од устата на самите џинови: порано слушале, а сега пламен демне (72:9). Вели дека шејтаните слегуваат на лажговците. А Веровесникот (ﷺ) рекол дека метеорот не се фрла поради ничија смрт или раѓање.
Исламското гледиште
Куранот 67:5 опишува она што секој може да го види: светлини што го украсуваат ноќното небо, и пламени што летаат преку него. Неговите проектили се тие пламени. Еден веродостоен хадис ги нарекува фрлени ѕвезди, исто како што македонски се викаат ѕвезди што паѓаат. Самите ѕвезди не се фрлаат, како што објаснуваат Ибн Кесир и ел-Куртуби. Целта што ајетот ја дава му припаѓа на невидливото, кое ниту едно набљудување не може да го провери. Ајетите учат дека небото е чувано, и дека шејтаните се држат далеку од слушањето на објавата. А Веровесникот (ﷺ) со еден метеор исправил едно старо знамение: тој не се фрла поради ничија смрт или раѓање.
Куранот 67:5 вели дека Бог го украсил најблиското небо со светилки и ги направил проектили. Не вели дека некоја светилка го напушта небото.
Куранот она што ги брка шејтаните прислушкувачи го нарекува шихаб, пламен. Истиот збор го користи за разгорена главња од оган.
Ибн Кесир вели дека шејтаните не се гаѓаат со ѕвездите на небото, туку со пламени под нив.
Ел-Куртуби проектилите ги чита како пламените на светилките. Вели дека според ова читање светилките ниту исчезнуваат ниту се фрлаат.
Ел-Куртуби бележи дека ѕвездите за гаѓање се блиску и се гледа како се движат. Ѕвездите што се движат по своите патеки се далеку, па нивното движење не се гледа.
Во Сахих Муслим, еден асхаб метеорот го опишува како фрлена ѕвезда. Веровесникот (ﷺ) вели дека таа не се фрла поради ничија смрт или раѓање. И вели дека со неа се гаѓаат џиновите што тајно прислушкуваат на небото.
Ајетот не дава ни растојание ни големина за светлините на небото, и никаков редослед на планетите.
Куранот им дава цели на правилните настани во природата. На пример, вели дека Бог ги праќа ветровите како носители на радосни вести и за да ги носат бродовите.
Правилна природна причина не исклучува цел. А ниту едно набљудување не може да ја докаже или оспори целта што ја даваат овие ајети.
Куранот 72:8 вели дека небото било најдено полно со чувари и пламени. Ел-Куртуби ова го објаснува како стража што била зголемена кога бил пратен Веровесникот (ﷺ). И го смета за поисправно гледиштето дека шејтаните биле гаѓани и пред тоа.
Куранот учи дека небото е чувано, за шејтаните да не можат да го слушаат „друштвото највисоко“. Учи дека тие се држат далеку од слушањето на објавата. И учи дека никој освен Аллах (﷾) не го знае невидливото.