Краток одговор
Ги рангираат луѓето според раѓањето и шудрата, слугинската класа, го казнуваат построго за истото дело. Ману вели дека на шудра што ќе навреди човек од повисоките касти ќе му се отсече јазикот, „зашто тој е од ниско потекло“. Брахман што ќе навреди шудра плаќа мала глоба. Убиството на брахман е смртен грев, а убиството на шудра е само помал. Чандалите, најниските изопштеници, мора да живеат надвор од селото и да ја носат облеката на мртвите. Законската книга на Гаутама вели дека на шудра што намерно ја слуша Ведата ушите ќе му бидат наполнети со растопен калај или лак. Шанкара и Рамануџа, двајцата највлијателни учители на веданта, го повториле тоа правило. Куранот го прави спротивното. Им вели на муслиманите да дадат засолниште дури и на непријателски многубожец „за да ги чуе Аллаховите (﷾) зборови“.
Целосно објаснување
Кои се овие книги и каква е нивната положба
Манусмрти (Законите на Ману) и Гаутама дхармасутра се законски книги, наречени дхармашастра. Тие ѝ припаѓаат на смрти, запаметеното предание. Таа е рангирана под шрути, објавената Веда. Меѓу законските книги, Ману стои на прво место. Брихаспати смрти, друга законска книга, вели дека првиот ранг му припаѓа на Ману, затоа што тој ја вградил суштината на Ведата. Законска книга спротивна на Ману, вели таа, не е одобрена. Шанкара бил хиндуски учител од околу 8 век и најпознатиот учител на адваита веданта. И тој го поддржувал Ману. Каде што смритите си противречат, рекол, ги следиме оние што ја следат Ведата. Го ставил Ману наспроти Капила, учителот на мисловната школа санкхја. Ги навел сопствените зборови на Ведата: „Што и да рекол Ману е лек“. Ману го нарекол оној „кој ја следи Ведата“. Шанкара го користи тој ведски ред за да го рангира Ману над ривалска смрти, и тука се наведува само како што тој го користел.
“(Меѓутоа) првиот ранг (меѓу законодавците) му припаѓа на Ману, затоа што тој ја вградил суштината на Ведата во своето дело; онаа Смрити (или правен текст) што е спротивна на смислата на законите на Ману не е одобрена.”
“Од друга страна, имаме пасус од шрути што ја објавува извонредноста на Ману, имено ‘Што и да рекол Ману е лек’ (Таит. Самх. II, 2, 10, 2). Самиот Ману, каде што го велича гледањето на единственото Јаство во сè (‘оној што подеднакво го гледа Јаството во сите суштества и сите суштества во Јаството, тој како жртвувач на Јаството постигнува самосветлост’, т.е. станува Брахман, Ману Смрити XII, 91), имплицитно го прекорува учењето на Капила.”
“Сето ова докажува дека системот на Капила ѝ противречи на Ведата и на учењето на Ману, кој ја следи Ведата, и со својата хипотеза за мноштво Јаства, а не само со претпоставката за независна прадхана. Авторитетот на Ведата во однос на работите што таа ги наведува е независен и директен, исто како што светлината на сонцето е директно средство за нашето знаење за обликот и бојата; авторитетот на човечките изреки, пак, е од сосема поинаков вид, бидејќи зависи од надворешна основа (имено Ведата) и е (не непосреден, туку) посредуван преку синџир учители и предание.”
Казнети за зборови, според раѓањето
Главата на Ману за клеветата, или навредливиот говор, глобата ја одредува според кастата на двајцата луѓе. Кшатрија, владетелот и воинот, што ќе оклевети брахман плаќа сто пани, еден вид пари. Ваишија, земјоделецот и трговецот, плаќа до двесте. Шудра трпи телесна казна, казна врз телото. Брахман што ќе оклевети шудра плаќа дванаесет. На шудра што ќе навреди двапати роден човек со груба навреда му се отсекува јазикот. Двапати родените се трите горни касти. Стихот ја дава причината: „зашто тој е од ниско потекло“. Медхатитхи го напишал најстариот зачуван коментар на Ману. Тој го објаснува изразот: шудрата е роден од стапалата на Брахма. Ако шудрата ги спомене повисоките касти со презир, вжарен железен клин му се втурнува во устата. Ако арогантно ги поучува брахманите за нивната должност, кралот му истура жешко масло во устата и во ушите. Белешките на Билер укажуваат на слични закони за клеветата во пет други законски книги. Георг Билер бил научник од 19 век што го превел Ману.
“Кшатрија што оклеветил брахман ќе биде казнет со сто (пани); ваишија со сто и педесет или двесте; шудра ќе трпи телесна казна. Брахман ќе биде казнет со педесет (пани) за клевета на кшатрија; во (случај на) ваишија казната ќе биде дваесет и пет (пани); во (случај на) шудра дванаесет.”
“Еднаш роден човек (шудра) што навредува двапати роден човек со груба навреда, ќе му се отсече јазикот; зашто тој е од ниско потекло.”
“‘Еднаш родено лице’: шудрата; ако ‘навредува’, ги пцуе, повисоките касти ‘со груба навреда’, груби зборови што припишуваат тешки престапи, ја трпи ‘казната отсекување на јазикот’. ‘Тој е од ниско потекло’: бидејќи е роден од стапалата на Брахма. Ова е причината дадена за посебната казна; и служи исто така да ја посочи истата казна и за лицата од обратното мешано потекло; бидејќи и тие се ‘од ниско потекло’; особено со оглед на изјавата дека ‘нема петта каста’.”
“Ако ги спомене имињата и кастите (џати) на (двапати родените) со презир, железен клин долг десет прста, вжарен, ќе му биде втурнат во устата.”
“Ако арогантно ги поучува брахманите за нивната должност, кралот ќе нареди да му се истури жешко масло во устата и во ушите.”
| Кој кого навредува | Казната |
|---|---|
| Кшатрија навредува брамин | 100 пани |
| Ваиша навредува брамин | До 200 пани |
| Шудра навредува брамин | Телесна казна |
| Шудра грубо навредува двароден човек | Му се отсекува јазикот |
| Брамин навредува шудра | 12 пани |
Живот вреднуван според раѓањето
Главата на Ману за покајанијата убиството на брахман го наведува прво меѓу смртните гревови. Покајанието е дело со кое се надоместува гревот. Убивањето жени, шудри, ваишии или кшатрии стои меѓу помалите престапи. Коментаторите тоа правило го ограничуваат на жртви што не живеат според светиот закон. Сепак, дури и за доблесен шудра, покајанието за неговото намерно убиство е една шеснаесеттина од покајанието за убиство на брахман. Следните стихови почнуваат со брахман што ненамерно убил кшатрија. Двајца коментатори случајот на шудрата го читаат на ист начин: шест месеци покајание, или десет бели крави и еден бик дадени на брахман. Потоа Ману покајанието за убиство на шудра го дава како покајанието за убиство на мачка, жаба, куче или врана. Повеќето коментатори го применуваат на намерното убиство на кое било од нив. Медхатитхи го применува само на убиството на сите нив. Неколку го именуваат тоа покајание како лунарното покајание или говрата. Лунарното покајание е пост во кој дневната количина храна расте и опаѓа со месечината. Говрата е покајание со живеење со кравите и служење на нив. Белешката на Билер ги дава овие како покајанија за убиство на шудра како помал престап. И сопствениот закон на кралот е рангиран според раѓањето. Тој никогаш не смее да погуби брахман, какви и да се злосторствата што ги направил. Може само да го протера, со неговиот имот и тело неповредени.
“Убивањето брахман, пиењето (алкохолен пијалак наречен) сура, крадењето (злато од брахман), прељубата со жената на гуруто и дружењето со такви (престапници), тие ги прогласуваат (за) смртни гревови (махапатака).”
“Крадењето жито, нискоценети метали или добиток, односите со жени што пијат алкохолни пијалаци, убивањето жени, шудри, ваишии или кшатрии и атеизмот (се сите) помали престапи што предизвикуваат губење на кастата (упапатака).”
“Една четвртина (од покајанието) за убиство на брахман е пропишана (како искупување) за (намерно) убивање кшатрија, една осмина за убивање ваишија; знајте дека е една шеснаесеттина за убивање доблесен шудра.”
“Оној што убил шудра ќе го изврши целото тоа покајание во текот на шест месеци, или може да му даде на брахман десет бели крави и еден бик. Откако убил мачка, мунгос, сина сојка, жаба, куче, игуана, був или врана, ќе го изврши покајанието за убиство на шудра;”
“Нека никогаш не убие брахман, иако тој ги направил сите (можни) злосторства; нека го протера таквиот (престапник), оставајќи му го целиот негов имот и (неговото тело) неповредено.”
Ведата затворена за шудрата
Гаутама дхармасутра одредува дека на шудра што намерно ја слуша Ведата ушите ќе му бидат наполнети со растопен калај или лак. Лакот е вид смола. Ако ја рецитира Ведата, јазикот му се отсекува. Ако ја памети, телото му се расцепува на две. Ова не е заборавено правило. Брахма сутрата е еден од трите темели на веданта, мисловната школа изградена врз Упанишадите. Таа му го забранува на шудрата знаењето за Брахман, највисоката стварност. Нејзината причина е тоа што смрти му забранува да ја слуша или проучува Ведата. Шанкара ги наведува казните за да ја објасни сутрата и исклучувањето го нарекува „утврдена точка“. Рамануџа, другиот голем учител, исто така ги наведува. Тој живеел во 11 и 12 век. Наведува и текст што шудрата го нарекува ‘како животно, неспособен за жртви’. Шанкара дозволува шудрата да ги учи епите и пураните. Неколкумина, како Видура, стекнале знаење преку дела во поранешни животи, и неговиот плод не може да им се ускрати. Самата Веда останува затворена.
“Сега ако намерно слуша (рецитирање на) Ведата, ушите ќе му бидат наполнети со (растопен) калај или лак. Ако рецитира (ведски текстови), јазикот ќе му биде отсечен. Ако ги памети, телото ќе му биде расцепено на две.”
“И поради забраната, во Смрити, за (шудрите) да ја слушаат и проучуваат (Ведата) и (да ги знаат и вршат) (ведските) работи.”
“Забраната на слушањето на Ведата е пренесена со следните пасуси: ‘Ушите на оној што ја слуша Ведата треба да се наполнат со (растопено) олово и лак’, и ‘Зашто шудрата е (како) гробишта, затоа (Ведата) не смее да се чита во близина на шудра.’ Од овој последен пасус веднаш произлегува забраната на проучувањето на Ведата; зашто како би го проучувал Писмото оној во чија близина тоа не смее ни да се чита? Освен тоа, постои изрична забрана (шудрите да ја проучуваат Ведата). ‘Јазикот треба да му се расцепи ако ја изговара; телото треба да му се пресече ако ја чува.’”
“Од оние шудри, пак, кои, како Видура и ‘верскиот ловец’, стекнуваат знаење како последица на подоцнежните дејства на поранешните дела, плодот на нивното знаење не може да се ускрати, бидејќи знаењето во сите случаи го донесува својот плод. Освен тоа, Смрити изјавува дека сите четири касти се оспособени за стекнување знаење за итихасите и пураните; спореди го пасусот: ‘Тој треба да ги поучува четирите касти’ (Махабх.). Останува, меѓутоа, утврдена точка дека тие немаат никаква таква оспособеност во однос на Ведата.”
“На шудрата посебно му е забрането да ја слуша и проучува Ведата и да ги врши нештата пропишани во неа. ‘Зашто шудрата е како гробишта, затоа Ведата не смее да се чита во близина на шудра’; ‘Затоа шудрата е како животно, неспособен за жртви.’ А оној што не ја слуша Ведата како се рецитира не може да ја научи така за да го разбере и изврши она што Ведата го пропишува. Забраната на слушањето така ја подразбира забраната на разбирањето и на сè што зависи од него.”
“И Смрити ја изјавува оваа забрана на слушањето и така натаму. ‘Ушите на оној што ја слуша Ведата треба да се наполнат со растопено олово и лак; ако ја изговара, јазикот треба да му се расцепи; ако ја чува, телото треба да му се пресече.’ И: ‘Тој не треба да го поучува за светите должности или завети.’ Така е утврдена работа дека шудрите не се оспособени за медитации за Брахман.”
Надвор од четирите касти: недопирливите
Под шудрата Ману ги става народите родени од мешани касти. Најниски се чандалите и швапаките. Тие мора да живеат надвор од селото. Нивното богатство се кучиња и магариња, нивната облека е облеката на мртвите, и јадат од скршени садови. Никој што ја врши својата верска должност не смее да има работа со нив. Не смеат да одат низ села или градови ноќе. Ова е обрасецот што подоцна бил наречен недопирливост.
“Но живеалиштата на чандалите и швапаките ќе бидат надвор од селото, тие мора да бидат направени апапатри, а нивното богатство (ќе бидат) кучиња и магариња. Нивната облека (ќе биде) облеката на мртвите, (ќе ја јадат) својата храна од скршени садови, црното железо (ќе биде) нивниот накит, и тие мора секогаш да талкаат од место до место. Човек што исполнува верска должност нема да бара општење со нив; нивните работи (ќе бидат) меѓу нив самите, а нивните бракови со нивните еднакви. Нивната храна ќе им ја даваат други (освен аријски давател) во скршен сад; ноќе нема да шетаат по селата и градовите.”
Недопирливоста во Индија денес
Уставот на Индија ја укинал недопирливоста во 1950 година. Го забранил нејзиното практикување и нејзиното спроведување го направил кривично дело. Промената дошла од световен устав, а не од ревизија на законските книги. Полицијата во Индија сè уште ги евидентира кривичните дела против регистрираните касти, поранешните недопирливи касти, како посебна категорија. Во 2024 година регистрирала 55.698 такви случаи, известува Националното биро за евиденција на криминалот.
Ја укинува ‘недопирливоста’ и забранува нејзино практикување во каков било облик; наметнувањето на каква било попреченост што произлегува од неа е кривично дело казниво со закон.
Полицијата во Индија регистрирала 55.698 случаи на кривични дела против регистрираните касти во 2024, 3,6 проценти помалку од 57.789 во 2023; стапката била 27,7 случаи на секои 100.000 лица од регистрираните касти. Регистрирани касти е законското име за далитските касти што некогаш биле третирани како недопирливи.
Куранот: отворен за секој слушател
Куранот вели дека ако многубожец во војна побара заштита, муслиманите мора да му ја дадат, „за да ги чуе Аллаховите (﷾) зборови“. Потоа мора да го испратат на безбедно место. Вели дека Бог го направил Куранот лесен за поука и прашува кој ќе прими поука. Веровесникот (ﷺ) неговите зборови му ги напишал на Ираклиј, христијанскиот император на Византија, повикувајќи го да Го обожува само Бог. Никој не е спречен да го слушне или да го научи поради своето раѓање. Во Божјите очи Куранот ги рангира луѓето според верата и делата, никогаш според раѓањето. Вели: „Најугледен кај Аллах (﷾) е тој што најмногу се плаши од Него“.
“Ако некој од многубошците те замоли за заштита, ти заштити го за да ги чуе Аллаховите зборови, а потоа испрати го на безбедно место за него, затоа што тие припаѓаат на народот кој не знае.”
“И Ние Куранот го направивме лесен за поука – па има ли некој да прими поука?”
Ибн Аббас го пренесува сопствениот приказ на Ебу Суфјан, од времето кога сè уште бил непријател на Веровесникот (ﷺ). Во Сирија го испрашувал Ираклиј, византискиот император, кој потоа наредил да се прочита писмото на Веровесникот (ﷺ). Тоа го повикувало Ираклиј во исламот и завршувало со зборовите на Куран 3:64, повикувајќи ги луѓето на Книгата да не обожуваат никого освен Аллах. Ел-Бухари го става во своето поглавје за 3:64.
“Кажи: „О, следбеници на Книгата, дојдете да се собереме околу зборот, и нам и вам заеднички, никого освен Аллах да не обожуваме, ништо да не Му здружуваме, и едни со други, покрај Аллах, за божества да не се сметаме!“ Па ако не се согласат, вие кажете: „Бидете сведоци дека ние сме муслимани!“”
“О, луѓе, Ние од еден маж и од една жена ве создадовме и на народи и племиња ве поделивме за да се запознавате. Најугледен кај Аллах е тој што најмногу се плаши од Него; Аллах, навистина, сè знае и ништо не Му е скриено.”
| Текст | Што вели |
|---|---|
| Гаутама Дармасутра | Шудра што намерно ја слуша Ведата: истопен калај или лак во ушите |
| Брахма сутра, со Шанкара и Рамануџа | Шудрата е исклучен од Ведата: „утврдена точка“ |
| Куранот | Дури и непријател што бара заштита се засолнува, за да ги чуе Аллаховите (﷾) зборови |
| Веровесникот (ﷺ) | Го напишал повикот на Куранот до царот Ираклиј |
Еден закон за благородниот и за слабиот
Една жена од благородниот род Махзум еднаш украла. Курејшите го замолиле Усаме ибн Зејд да посредува за неа. Веровесникот (ﷺ) одбил. Поранешните народи биле уништени, рекол, затоа што благородниот крадец го пуштале, а слабиот го казнувале. Ако неговата сопствена ќерка Фатима украде, ќе ѝ ја отсече раката. Куранот наредува правда „па дури и против вас самите или против родителите и роднините! Било да е тој за кого сведочите богат или сиромашен“. Бележи и закон даден на синовите Израилови. Кој ќе убие човек, освен за убиство или неред на земјата, е како да го убил целиот народ. Школите на исламското право се разликуваат во поглед на одмаздата. Ханефиската школа, што се следела во муслиманска Индија, муслиманот го казнува со смрт за убиство на зимија, немуслиман што живее под муслиманска власт.
Аиша пренесува дека Курејшите биле вознемирени поради една жена од благородниот род Махзум што украла, и го замолиле Усаме ибн Зејд да посредува за неа. Веровесникот (ﷺ) прашал дали посредува за една од казните што Аллах ги определил. Потоа проповедал дека народите пред нив биле уништени затоа што го пуштале благородниот крадец, а го казнувале слабиот, и се заколнал дека ако Фатима, неговата ќерка, украде, ќе ѝ ја отсече раката.
“О, верници, секогаш бидете праведни, сведочете поради Аллах, па дури и против вас самите или против родителите и роднините! Било да е тој за кого сведочите богат или сиромашен, па Аллахово е да се грижи за нив! Затоа, не следете ги страстите, за да не бидете неправедни! А ако лажно сведочите или сведочењето го избегнувате, па, Аллах, навистина, знае што правите!”
“Заради тоа Ние им пропишавме на синовите Израилови: ако некој убие некого кој не убил никого, или таков што не прави неред на Земјата – како сите луѓе да ги убил; а ако некој биде причина за нечиј живот да се сочува – како на сите луѓе животот да им го сочувал! Нашите Пратеници јасни докази им носеа, но многумина од нив, и покрај тоа, на Земјата сите граници на злото ги преминуваа.”
“Аргументот на нашите учени е дека одмаздата почива само на еднаквоста во поглед на заштитата на крвта; (со други зборови, зависи од тоа крвта на двете страни да биде под постојана заштита и никогаш во неутрална состојба;) и според тоа здрав човек се погубува за болен, возрасен за дете и луд за оној што е со полна свест, бидејќи двете страни се на еднаква основа во поглед на заштитата. Сега оваа заштита е последица или на верата или на земјата; и бидејќи робот и слободниот човек подеднакво имаат право на неа во овие погледи, слободниот човек затоа може да биде погубен за роб. Муслиман се погубува за зимија.”
Одговори на приговорите
Манусмрити 8.270 — глава 8, стих 270
“Еднаш роден човек (шудра) што навредува двапати роден човек со груба навреда, ќе му се отсече јазикот; зашто тој е од ниско потекло.”
Наведено за
Ману е само смрти, човечка законска книга. Хиндусите се обврзани со Ведата, а не со Ману, и ниеден хиндус денес не мора да ги следи овие стихови.
Одговорот
Самото предание на Ману му го дало првото место меѓу законските книги. Брихаспати вели дека законска книга спротивна на Ману не е одобрена. Шанкара морал да одлучи кои смрти да ги следи. Го избрал Ману како оној што ја следи Ведата и ја навел пофалбата на Ведата за Ману. Исклучувањето на шудрата од Ведата исто така стои независно од Ману. Брахма сутрата, темел на веданта, го искажува со свои зборови. Шанкара исто така го темели во Ведата. Ведската изјава дека шудрата е неспособен за жртви покажува, вели тој, дека е неспособен и за знаење. Оставете го Ману настрана, и исклучувањето останува во самите основни текстови на веданта.
Каде завршува — Ману била водечката законска книга на преданието, а исклучувањето на шудрата не зависи само од Ману.
Манусмрити 8.270 — глава 8, стих 270
“Еднаш роден човек (шудра) што навредува двапати роден човек со груба навреда, ќе му се отсече јазикот; зашто тој е од ниско потекло.”
Наведено за
Манусмрти станала позната дури кога Британците ја превеле и ја користеле како хиндуско право. Овие сурови стихови се подоцнежни додатоци, а реформаторите покажале дека голем дел од книгата е интерполиран.
Одговорот
Хиндуските правници го коментирале Ману со векови пред да дојдат Британците. Медхатитхи пишувал околу деветтиот или десеттиот век. Тој го објаснува 8.270 збор по збор и ја дава неговата причина: шудрата е роден од стапалата на Брахма. Белешките на Билер покажуваат како подоцнежните коментатори ги читаат истите стихови. Покажуваат и слични закони за клеветата во пет други законски книги. Правилото за Ведата стои кај Гаутама, а Шанкара и Рамануџа го наведуваат. Ништо од ова не зависи од англискиот превод на Вилијам Џонс од 1794 година. Модерните изданија што ги изоставуваат овие стихови го изоставуваат она што средновековните коментатори го имале пред себе. Некои велат дека законските книги никогаш не биле државен законик и дека кралевите следеле локален обичај. Страницата не тврди поинаку. Тврди што учат текстовите и што нивните големи учители го нарекле утврдено.
Каде завршува — Овие стихови биле читани, објаснувани и применувани од хиндуски научници долго пред британската власт.
Манусмрити 11.127 — глава 11, стих 127
“Една четвртина (од покајанието) за убиство на брахман е пропишана (како искупување) за (намерно) убивање кшатрија, една осмина за убивање ваишија; знајте дека е една шеснаесеттина за убивање доблесен шудра.”
Наведено за
Варната се одредува според својствата и однесувањето, а не според раѓањето. Шудра во овие стихови значи човек со низок карактер, па законот казнува однесување, а не каста.
Одговорот
Стиховите шудрата го именуваат по раѓање. Тој е „Еднаш роден“, а неговата казна е построга „зашто тој е од ниско потекло“. Медхатитхи тоа го објаснува како раѓање од стапалата на Брахма. Ману дури зборува за „доблесен шудра“, а неговата доблест не ја менува неговата класа. Реформаторите го наведуваат Ману 2.168: двапати роден човек што ја занемарува Ведата паѓа во состојбата на шудра. Тоа му дозволува на човекот да падне. За шудрата да се издигне, Ману гледа кон неговите потомци или кон неговиот следен живот. Ману 10.65 вели дека шудрата ‘го постигнува рангот на брахман’, но претходниот стих покажува како. Лоза родена од брахман и шудра жена мора да се жени во највисоката каста. Таа стигнува до врвот „во седмата генерација“. А 9.335 му ветува на верниот шудра повисока каста ‘во неговиот следен живот’. Брахма сутрата и приказната за Сатјакама ја чита според раѓањето. Неговиот учител го иницирал дури откако од неговата вистинољубивост одлучил дека тој не е шудра. Стихот на Гита за својствата и должностите (4.13) е одговорен на страницата за кастата по раѓање.
Каде завршува — Кај Ману однесувањето може да го спушти двапати родениот човек, но шудрата се издига само преку своите потомци или во подоцнежен живот.
Манусмрити 8.337-338 — глава 8, стихови 337-338
“Во (случај на) кражба вината на шудрата ќе биде осумкратна, онаа на ваишијата шеснаесеткратна, онаа на кшатријата триесет и двократна, онаа на брахманот шеесет и четирикратна, или дури стократна, или (дури) двапати шеесет и четирикратна; (секој од нив) знаејќи ја природата на престапот.”
Наведено за
Ману го прави брахманот да плаќа повеќе, а не помалку. За кражба вината на шудрата е осумкратна, а на брахманот шеесет и четирикратна или повеќе, бидејќи тој знае подобро. Рангот носи должност, а не привилегија.
Одговорот
Стихот е вистински. За свесно направена кражба Ману го казнува брахманот многу повеќе од шудрата. Белешката на Билер вината ја објаснува како глоба. Но каде што шудрата плаќа, често плаќа со своето тело. За навреда на другиот брахманот плаќа дванаесет пани, додека на шудра што користи груба навреда му се отсекува јазикот. Кралот никогаш не смее да погуби брахман, какви и да се неговите злосторства. А за слушањето на Ведата се казнува само шудрата. Поголемата глоба за повисокиот човек не го урамнотежува законот што го сече телото на пониско поставениот.
Каде завршува — Ману го казнува брахманот повеќе за кражба, но му ги поштедува телото и животот, а на шудрата му го сече телото.
Манусмрити 11.67 — глава 11, стих 67
“Крадењето жито, нискоценети метали или добиток, односите со жени што пијат алкохолни пијалаци, убивањето жени, шудри, ваишии или кшатрии и атеизмот (се сите) помали престапи што предизвикуваат губење на кастата (упапатака).”
Наведено за
Единаесеттата глава на Ману наведува покајанија, а не казни. Помал престап значи само помало покајание, а коментаторите го применуваат на шудра што не живее според светиот закон. Кралот го казнувал секој убиец, без разлика на кастата на жртвата.
Одговорот
Главата 11 навистина наведува покајанија, и страницата го вели тоа. Покајанието е местото каде што законот го мери гревот. Ману убиството на брахман го нарекува смртен грев. Некои коментатори го олеснуваат покајанието ако убиениот брахман бил безвреден, но тоа останува покајание за убиство на брахман. Дури и за доблесен шудра, покајанието е една шеснаесеттина од тоа. Ману ја дава причината: „Само по своето потекло брахманот е божество дури и за боговите“. Ману исто така покајанието за убиство на шудра го одредува како покајанието за убиство на мачка или врана. И законот на кралот е рангиран според раѓањето. Тој никогаш не смее да погуби брахман, што и да направил брахманот.
Каде завршува — И во покајанијата и во законот на кралот, законот го мери животот според раѓањето.
Гаутама Дхармасутра 12.4-6 — глава 12, сутри 4-6
“Сега ако намерно слуша (рецитирање на) Ведата, ушите ќе му бидат наполнети со (растопен) калај или лак. Ако рецитира (ведски текстови), јазикот ќе му биде отсечен. Ако ги памети, телото ќе му биде расцепено на две.”
Наведено за
Овие казни никогаш не биле спроведувани. Тие се идеали на еден законодавец, а не историјата на Индија.
Одговорот
Ману не се претставува како обичен човечки законик. Вели дека самиот Создател ги составил овие закони и му ги поучил на Ману. Значи она што го учат текстовите одлучува дали тоа тврдење може да биде вистинито. Праведен Бог не би наредил растопен метал во ушите на човек затоа што слушал писмо. Тоа важи без разлика дали некој крал го послушал. Самото исклучување не било мртва буква. Шанкара го нарекува „утврдена точка“, а Рамануџа ‘утврдена работа’. Недопирливоста била доволно стварна што Уставот на Индија морал да ја укине во 1950 година. Полицијата во Индија сè уште регистрирала 55.698 случаи на кривични дела против регистрираните касти во 2024 година.
Каде завршува — Без разлика дали кралевите ја спроведувале секоја казна, текстовите ги учат, а нивното учење ја обликувало Индија.
Куран 5:38 — сура Ел-Маиде, ајет 38
“На крадецот и на крадачката отсечете им ги рацете нивни, тоа нека им биде казна за тоа што го сториле и опомена од Аллах! А Аллах е Силниот и Мудриот!”
Наведено за
Исламот му ја сече раката на крадецот. Нема право да ги нарекува казните на Ману сурови.
Одговорот
Куранот навистина наредува да се отсече раката на крадецот. Страницата не приговара што законските книги казнуваат. Приговара што казнуваат според раѓањето. За навреда на другиот брахманот плаќа дванаесет пани, додека на шудра што користи груба навреда му се отсекува јазикот. Казната на Куранот за кражба паѓа на крадецот од секое потекло. Веровесникот (ﷺ) рекол дека би паднала и на неговата сопствена ќерка. А казната на шудрата за слушање на Ведата не казнува ниедна кражба и ниедна штета нанесена некому. Го казнува слушањето.
Каде завршува — Приговорот не е против казната, туку против казната според раѓањето и против казнувањето на човек што слушал писмо.
Гаутама Дхармасутра 12.4-6 — глава 12, сутри 4-6
“Сега ако намерно слуша (рецитирање на) Ведата, ушите ќе му бидат наполнети со (растопен) калај или лак. Ако рецитира (ведски текстови), јазикот ќе му биде отсечен. Ако ги памети, телото ќе му биде расцепено на две.”
Наведено за
Гаутама дхармасутра е непознат текст што ниеден хиндус не го чита ниту го следи.
Одговорот
Неговото правило е она што го навеле највлијателните учители на веданта. И Шанкара и Рамануџа ја наведуваат неговата казна за да ја објаснат Брахма сутрата. Ушите се полнат со метал и лак, јазикот се расцепува, а телото се пресекува. Тоа е истото правило по истиот ред, иако Билер металот го преведува како калај, а Тибо како олово. Белешките на Билер ги наведуваат и законите на Гаутама за навредите како паралела на оние на Ману. Текст на кој се потпираат два од најмеродавните коментари во веданта не е непознат.
Каде завршува — Правилото на Гаутама влегло во срцето на веданта преку Шанкара и Рамануџа.
Шанкара, коментар на Брахма Сутра 1.3.38 — Светите книги на Истокот 34, стр. 228-229
“Од оние шудри, пак, кои, како Видура и ‘верскиот ловец’, стекнуваат знаење како последица на подоцнежните дејства на поранешните дела, плодот на нивното знаење не може да се ускрати, бидејќи знаењето во сите случаи го донесува својот плод. Освен тоа, Смрити изјавува дека сите четири касти се оспособени за стекнување знаење за итихасите и пураните; спореди го пасусот: ‘Тој треба да ги поучува четирите касти’ (Махабх.). Останува, меѓутоа, утврдена точка дека тие немаат никаква таква оспособеност во однос на Ведата.”
Наведено за
Преданието никогаш не го исклучило шудрата од спасението. Епите и пураните биле отворени за сите четири класи, Гита им нуди посветеност на шудрите, а шудра како Видура станал мудар.
Одговорот
Шанкара дозволува токму толку. Епите и пураните можат да им се поучуваат на сите четири класи. Шудрите како Видура стекнуваат знаење преку дела во поранешни животи, и „плодот на нивното знаење не може да се ускрати“. Во истиот здив тој го нарекува утврдено дека шудрата нема право на Ведата. Ведата ја смета за извор на знаењето за Брахман. Значи шудра што тоа знаење не го заслужил во поранешен живот не би можел да го бара во Ведата во овој. Гита навистина ја отвора посветеноста за шудрите, но стихот ги става покрај „оние што се од грешно раѓање“. Куранот не прави таква поделба според раѓањето. Се нарекува лесен за поука и наредува дури и на непријател да му се дозволи да го чуе.
Каде завршува — Епите биле отворени за шудрата, но Ведата била затворена за него. Куранот му е понуден на секого.
Бхагавад Гита 9:32 — глава 9, стих 32
“Зашто, о сине на Притха! дури и оние што се од грешно раѓање, жените, ваишиите, а исто така и шудрите, прибегнувајќи кон мене, ја постигнуваат врвната цел.”
Наведено за
Хиндуизмот е повеќе од своите законски книги. Светци од секоја каста, како кожарот Равидас, се почитуваат, а побожното движење ја избриша кастата.
Одговорот
Почитта кон таквите светци им служи на чест на нивните следбеници, а многумина од нив зборувале против кастата. Но со тоа зборувале против она што го учеле законските книги. Класичните прописи не се промениле. Дури и Рамануџа, учител на посветеноста кон Вишну, го нарекол ‘утврдена работа’ тоа што шудрите не се оспособени за медитации за Брахман. Протестот на еден светец покажува што учеле текстовите; не го отстранува тоа. На Куранот не му е потребен реформатор да го превртува. Неговите сопствени зборови го прават најправедниот најугледен.
Каде завршува — Светците протестирале против законските книги; сопствениот текст на Куранот веќе го учи она што тие го барале.
Сахих ел-Бухари 6903 — Китабу-д-дијат (Книга за крвнината), хадис 6903
Ебу Џухајфе го прашал Али дали тој и неговиот дом имаат нешто што не е во Куранот. Али се заколнал дека имаат само она што е во Куранот, разбирањето на Неговата Книга што Аллах му го дава на човекот, и еден напишан лист со прописи: за крвнината, за ослободувањето на заробениците и дека муслиман не се убива за одмазда за неверник.
Наведено за
И исламот е нееднаков. Ел-Бухари пренесува дека муслиман не се убива за одмазда за неверник. А Куранот вели: „слободен за слободниот, роб за робот“.
Одговорот
Школите на исламското право тука се разликуваат. Ханефиската школа, која ја следеле муслиманските владетели на Индија, одговорила на двете точки. Таа слободниот човек го казнува со смрт за убиство на туѓ роб. Муслиманот го казнува со смрт за убиство на зимија, немуслиман што живее под муслиманска власт, бидејќи двата живота се подеднакво заштитени. На аргументот на еш-Шафии од неверувањето одговара дека само неверувањето на непријател во војна ја отстранува таа заштита. Крвнината за зимија ја одредува иста како за муслиман. Еш-Шафии и Малик ја одредуваат пониско. А Веровесникот (ﷺ) предупредил дека кој ќе убие лице под договор нема да го почувствува мирисот на Џенетот. Постои и подлабока разлика. Каде што школите разликуваат муслиман од немуслиман, го прават тоа според верувањето, а секој од кое било потекло може да влезе во исламот. Ниедна лоза не стои над законот: Веровесникот (ﷺ) рекол дека би ја казнил дури и својата ќерка. Ману истото дело го степенува според кастата. Кастата доаѓа по раѓање, и ниеден шудра не може да се издигне од неа во овој живот. А Ману му забранува на кралот некогаш да погуби брахман.
Каде завршува — Каде што исламското право разликува муслиман од немуслиман, тоа е според верување што секој може да го прифати. Ханефиското право на муслиманска Индија муслиманот го казнува со смрт за убиство на зимија.
Куран 49:13 — сура Ел-Хуџурат, ајет 13
“О, луѓе, Ние од еден маж и од една жена ве создадовме и на народи и племиња ве поделивме за да се запознавате. Најугледен кај Аллах е тој што најмногу се плаши од Него; Аллах, навистина, сè знае и ништо не Му е скриено.”
Наведено за
И муслиманите во Индија чуваат каста. Семејствата се рангираат како ашраф и аџлаф, се женат во рамките на својата бирадари и гледаат одозгора на преобратениците од ниските касти.
Одговорот
Некои јужноазиски муслимани навистина чуваат рангови слични на кастите, земени од општеството околу нив. Кога го прават тоа, го кршат своето сопствено писмо. Куранот најправедниот го прави најугледен. Веровесникот (ﷺ) рекол дека Бог гледа во срцата и делата, а не во лицата или богатството. Прекорил еден асхаб што посрамил човек поради неговата мајка. Ниеден исламски текст не забранува некому пристап до Куранот, џамијата или редот за намаз поради неговото раѓање. Муслиман што чува каста не го слуша своето писмо. Хиндус што ја отфрла кастата отстапува од своите законски книги. Страницата за кастата меѓу муслиманите одговара на ова целосно.
Каде завршува — Кастата меѓу муслиманите е грев против текстовите на исламот; кастата во законските книги е нивно учење.
Куран 2:178 — сура Ел-Бекаре, ајет 178
“О, верници! Ви се пропишува одмазда за убиените: слободен за слободниот, роб за робот и жена за жената. А тој за кого од неговиот брат ќе се даде некаков откуп, нека врати со добро, а и тој нека покаже добродетелство. Тоа е олеснување од Господарот ваш, и милост. А кој и после тоа ќе изврши насилство, ќе има болна казна.”
Наведено за
И исламот имал робови, а детето на робинка можело да се роди како роб. Немуслиманите плаќале џизја како пониска класа. Тоа е ранг по раѓање под друго име.
Одговорот
Класичното исламско право навистина имало робови. По правило, дете родено од мајка робинка се раѓало како роб, освен ако нејзиниот господар бил таткото. Но законот не го правел ропството ранг пред Бог ниту пречка до Куранот. Веровесникот (ﷺ) робовите ги нарекол браќа на нивните сопственици, што треба да се хранат и облекуваат како нив. Куранот ослободувањето на роб го нарекува стрмниот пат. Им вели на сопствениците на роб што бара да му дадат договор за откуп на неговата слобода, ако знаат некакво добро во него. Веровесникот (ﷺ) именувал четворица луѓе од кои да се учи Куранот, а Салим, ослободен роб, бил еден од нив. Џизјата била данок за немуслиманите под муслиманска власт, па човек што станал муслиман повеќе не ја плаќал. Страницата за ропството го изложува останатото. Ману за шудрата го вели спротивното. Тој бил создаден „да биде роб на брахманот“, а дури и кога е ослободен ‘не е ослободен од ропството’. Медхатитхи го ублажил тој стих, но Кулука сметал дека ослободениот шудра сепак мора да служи.
Каде завршува — Исламското право имало робови, но се залагало за нивната слобода, а еден ослободен роб го поучувал Куранот. Ману ропството на шудрата го нарекува вродено, дури и откако е ослободен.
Куран 9:5 — сура Ет-Тевбе, ајет 5
“Кога ќе поминат светите месеци, тогаш убивајте ги многубошците каде и да ги најдете, заробувајте ги, опсадете ги и на секој премин дочекувајте ги! Па ако се покајат и почнат намазот (молитвата) да го извршуваат и зекат да даваат, оставете ги на мира, бидејќи Аллах навистина простува и Милостив е.”
Наведено за
Критичарите велат дека Куран 9:6 доаѓа веднаш по 9:5, кој вели да се убиваат многубошците каде и да се најдат. Засолништето од 9:6 е мал исклучок во ајет за војна.
Одговорот
Куран 9:5 доаѓа пред 9:6. Се однесува на многубошците во војна со муслиманите откако ќе поминат четирите месеци слободен премин. Завршува отворајќи го патот за оние што ќе се покаат. Ајетот 6 е неговата граница. Дури и на непријател во таа војна што бара заштита мора да му се даде. Мора да му се дозволи да го чуе Куранот, а потоа да биде испратен на безбедно место, без разлика дали поверувал. Страницата за ајетот на мечот целосно ја објаснува позадината. Шудрата не бил непријател. Бил сосед во истата земја. Сепак законот велел ушите да му се наполнат со растопен метал ако намерно ја слушал Ведата.
Каде завршува — Куранот дава засолниште дури и на непријател за да може да го чуе; законските книги казнувале мирен сосед затоа што ја слушал Ведата.
Куран 9:28 — сура Ет-Тевбе, ајет 28
“О, верници, многубошците се нечисти, и нека не доаѓаат повеќе на аџилак во Светиот Храм по овогодишниот аџилак. А ако се плашите од сиромаштија, па Аллах, ако сака, од изобилството Свое, богати ќе ве направи. Аллах навистина знае сè и Мудар е.”
Наведено за
Исламот ги држи немуслиманите надвор од Мека и ги нарекува нечисти. И тоа е недопирливост.
Одговорот
Ајетот затвора едно место, Светиот Храм, а не писмото. Го затвора според верувањето, а не според раѓањето. Ибн Кесир нечистотата ја објаснува како нечистота во верата. Бележи дека повеќето научници сметале оти нивните тела не се нечисти, бидејќи Куранот ја дозволува храната на Евреите и христијаните. Секој што ќе го прифати исламот може да влезе во Мека истиот ден, какво и да е неговото семејство или каста. Последното упатство на Веровесникот (ﷺ) за Арапскиот Полуостров е од ист вид: правило за муслиманската држава за таа една земја, а не за луѓето каде и да е, и зависи од верувањето. Чандала не можел да престане да биде чандала. Неговото раѓање го држело надвор од селото цел живот.
Каде завршува — Харемот е затворен со верување што секој може да го прифати; недопирливоста била утврдена со раѓање и никогаш не можела да се напушти.
Куран 56:77-79 — сура Ел-Вакиа, ајети 77-79
“Тоа е, навистина, благородниот Куран во грижливо чуваната Книга. Смеат да го допрат само тие што се чисти!”
Наведено за
Куранот вели дека само чистите можат да го допрат, па исламот го чува своето писмо од надворешните, исто како што Ведата била чувана од шудрата.
Одговорот
Ибн Кесир пренесува дека Ибн Аббас и многу рани научници ајетот го читале како ангелите и Книгата на небото. Други го сфаќале како правило дека напишаниот примерок се ракува во обредна чистота, што ги обврзува и муслиманите. Веровесникот (ﷺ) исто така забранил носење на Куранот во непријателска земја, а ел-Бухари тоа го става под напишаните примероци. Двете правила штитат примерок. Ниедно не спречува никого да го чуе Куранот или да го научи. Самиот Веровесникот (ﷺ) неговите зборови (3:64) ги напишал во писмо до Ираклиј, христијански владетел. Правилото на Ведата не било за тоа како се ракува со книга. Тоа му забранувало на шудрата дури и да ги чуе зборовите.
Каде завршува — Најмногу, ајетот е за допирање на примерок во чистота. Пораката на Куранот е отворена за сите.
Гледишта
Класичното право и веданта
Четирите класи дошле од телото на Создателот, шудрата од стапалата, и секоја има своја должност по раѓање. Верното вршење на таа должност е патот кон највисокото добро, а верниот шудра во својот следен живот се издига во повисока каста. Законските книги го чуваат овој поредок со казни според класата. Ведата е чувана за двапати родените. Епите и пураните се отворени за сите четири класи.
Ману, Гаутама и Брихаспати, со Медхатитхи, Шанкара и Рамануџа
Законот на Ману е прв меѓу законските книги затоа што ја вградува суштината на Ведата.
Побивање
Да прифатиме дека преданието го рангирало Ману на прво место. Токму затоа неговите казни не можат да се остават настрана како народен обичај. Во Божјите очи Куранот не рангира никого според раѓањето: најугледен е најправедниот.
Служењето на учените брахмани е највисоката должност на шудрата. Тоа го води кон блаженство и кон повисока каста во неговиот следен живот.
Побивање
Тука должноста и границата на човекот се утврдени од неговото раѓање. Во исламот ничија чест кај Бог и ничиј пристап до Куранот не зависат од неговото семејство. Честа кај Бог доаѓа од праведноста, а Куранот му е понуден на секого.
Ману пониското раѓање на шудрата го дава како причина за неговата построга казна. Медхатитхи го објаснува како раѓање од стапалата на Брахма.
Побивање
Приговорот е против казнувањето според раѓањето. Куранот наредува правда било да е човекот богат или сиромашен. Веровесникот (ﷺ) одбил да поштеди благороден крадец.
На шудрата му е забрането да ја слуша, проучува и рецитира Ведата. Двајцата главни учители на веданта ова го нарекуваат утврдено.
Побивање
Куранот го прави спротивното. Вели дека дури и на непријателски многубожец мора да му се даде засолниште за да може да го чуе. Исто така се нарекува лесен за поука.
Модерната хиндуска реформа
Законските книги се смрти, човечки дела што обврзуваат само каде што се согласуваат со Ведата. Кастата по раѓање и недопирливоста се подоцнежни изопачувања на преданието. Индија ја укинала недопирливоста со закон.
Авторитетот на законската книга не е нејзин сопствен: почива на Ведата, која единствено е непосредно меродавна.
Побивање
Тогаш исклучувањето на шудрата сепак останува. Брахма сутрата го искажува со свои зборови. Шанкара исто така го темели во Ведата, а не само во Ману.
Гита вели дека четирите класи биле создадени според својствата и должностите.
Побивање
Тоа го вели стихот. Но сопствените примери на Гита се должности во кои човек се раѓа, а таа се плаши од мешање на кастите преку раѓањето.
Гита им ја ветува врвната цел на жените, ваишиите и шудрите што ќе прибегнат кон Господ.
Побивање
Стихот навистина ја отвора целта за нив, и тоа му служи на чест. Но ги става покрај „оние што се од грешно раѓање“. Шанкара сепак ја држел Ведата затворена за шудрата.
Уставот на Индија ја укинал недопирливоста, го забранил нејзиното практикување и нејзиното спроведување го направил кривично дело.
Побивање
Реформата е добредојдена. Но дошла од световен устав, а не од ревизија на Ману или на учителите на веданта. Еднаквоста на исламот е во неговото писмо.
Исламското гледиште
Никој не е рангиран пред Бог според раѓањето, и никој не е спречен поради раѓањето од Куранот, од обожувањето или од учењето. Куранот му е понуден на секој човек, а најугледен е најправедниот.
Во честа кај Бог, Куранот ги рангира луѓето според праведноста, а не според народот, племето или раѓањето.
Куранот им наредува на муслиманите да заштитат дури и непријателски многубожец за да може да го чуе.
Веровесникот (ﷺ) одбил да поштеди благороден крадец и рекол дека би ја казнил дури и својата ќерка.
Веровесникот (ﷺ) дал предупредување за секој што има договор со муслиманите. Кој ќе убие такво лице нема да го почувствува мирисот на Џенетот.
Ханефиското право муслиманот го казнува со смрт за убиство на зимија, немуслиман што живее под муслиманска власт.