Qısa cavab
İslam öz insanlarına bir ad verir: müsəlman. Quran deyir ki, onları müsəlman adlandıran Allahın (﷾) Özüdür. O, möminlərə hamısının birlikdə Allahın (﷾) ipindən yapışmağı və parçalanmamağı deyir. O, Peyğəmbərə (ﷺ) deyir ki, dinlərini firqələrə bölənlərlə onun heç bir əlaqəsi yoxdur. Peyğəmbərin (ﷺ) səhabələrinin şərəfli adlarının, Mədinə ənsarının və Məkkədən gələn mühacirlərin də rəqib çağırışlara çevrilməsinə icazə verilməyib. İki kişi mübahisədə onları dəstə çağırışı kimi qışqıranda Peyğəmbər (ﷺ) onları dayandırıb. Deməli, müsəlmanın başqa etiketə ehtiyacı yoxdur. Müsəlman bütöv addır.
Tam izah
Allahın (﷾) verdiyi ad
Quran deyir ki, möminləri həm Qurandan əvvəl, həm də onda müsəlman adlandıran Allahın (﷾) Özüdür. Ərəb mətnində ayə ‘O’ deyir. İbn Abbas da daxil olmaqla təfsirçilərin çoxu bunu Allah (﷾) kimi oxuyur. İbn Abbas 7-ci əsrdə Peyğəmbərin (ﷺ) əmisi oğlu və səhabəsi idi. Hər halda ad vəhydən gəlir.
“Allah yolunda lazımınca cihad edin. O, sizi seçdi və atanız İbrahimin dinində olduğu kimi, bu dində də sizin üçün heç bir çətinlik yaratmadı. Peyğəmbər sizə, siz də insanlara şahid olasınız deyə, Allah həm əvvəl (nazil etdiyi kitablarda), həm də bunda (Quranda) sizi müsəlman adlandırdı. Elə isə namaz qılın, zəkat verin və Allaha möhkəm sarılın. O sizin Himayədarınızdır. O nə gözəl Himayədar, nə gözəl Yardımçıdır!”
Bir adla fəxr etmək
Quran insanları Allaha (﷾) çağıran və yaxşı iş görəni ən gözəl söz söyləyənlər arasında sayır. Həmin adam açıq deyir ki, o, müsəlmanlardandır. Ona başqa heç bir etiket əlavə olunmur.
“Allaha tərəf çağıran, saleh əməl edən və: “Mən müsəlmanlardanam!”– deyən kəsdən daha gözəl söz söyləyən kim ola bilər?!”
Parçalanmamaq əmri
Quran möminlərə hamısının birlikdə Allahın (﷾) ipindən möhkəm yapışmağı və parçalanmamağı əmr edir. İp Onun hidayətinə bağlı qalmağın təsviridir. Quran onlara xatırladır ki, Allah (﷾) düşmən olandan sonra onların qəlblərini birləşdirib. O, Peyğəmbərə (ﷺ) deyir ki, dinlərini firqələrə, yəni rəqib qruplara bölənlərlə onun heç bir əlaqəsi yoxdur. O, belələrini hər biri özündə olanla sevinən firqələr kimi təsvir edir.
“Hamınız Allahın ipindən möhkəm yapışın və parçalanmayın! Allahın sizə olan nemətini xatırlayın ki, siz (bir-birinizə) düşmən idiniz, O, sizin qəlblərinizi birləşdirdi və Onun neməti sayəsində (bir-birinizlə) qardaş oldunuz. Siz odlu bir uçurumun lap kənarında ikən O, sizi oradan xilas etdi. Allah Öz ayələrini sizə beləcə bəyan edir ki, bəlkə doğru yola yönələsiniz.”
“Dinlərini parçalayıb firqə-firqə olanlarla sənin heç bir əlaqən yoxdur. Onların işi Allaha aiddir. Sonra (qiyamət günü) Allah onlara etdikləri əməllər barədə xəbər verəcəkdir.”
“Tövbə edərək Ona üz tutun, Ondan qorxun, namaz qılın və şərik qoşanlardan olmayın! O kəslərdən ki, öz dinini bölüb firqələrə ayrıldılar. Hər firqə özündə olanlarla sevinər.”
Hətta şərəfli adlar da bayrağa çevrilə bilməz
Ənsar Peyğəmbəri (ﷺ) qəbul edən Mədinə müsəlmanları idi. Mühacirlər onunla birlikdə Məkkədən çıxan müsəlmanlar idi. Quran hər iki qrupu adı ilə (ərəbcə əl-mühacirin və əl-ənsar) tərifləyir. Lakin bir yürüşdə mübahisə böyüyüb. Bir kişi ənsarı, başqası mühacirləri köməyə çağırıb. Peyğəmbər (ﷺ) bunu İslamdan əvvəlki dövrün, cahiliyyətin çağırışı adlandırıb və onlara dayanmağı deyib. Onun öz səhabələrinin adları dəstə çağırışı ola bilmirsə, heç bir sonrakı ad ola bilməz.
“Dində hamını ötüb keçən ilk mühacirlərə və ənsara, həmçinin yaxşı işlər görməkdə onların ardınca gedənlərə gəlincə, Allah onlardan razıdır, onlar da Allahdan razıdırlar. (Allah) onlar üçün (ağacları və qəsrləri) altından çaylar axan, içində əbədi qalacaqları cənnətlər hazırlamışdır. Bu, böyük uğurdur.”
Cabir rəvayət edir ki, bir yürüşdə mühacir zarafatla ənsardan bir kişiyə vurdu. Ənsarlı Ənsarı köməyə çağırdı, mühacir də mühacirləri köməyə çağırdı. Peyğəmbər (ﷺ) çıxıb niyə cahiliyyət çağırışı etdiklərini soruşdu və onlara dayanmağı dedi, çünki bu, iyrənc çağırışdır.
Allahın (﷾) verdiyi ad müsəlman
Hamılıqla Allahın (﷾) ipindən möhkəm yapışmaq
Dini firqələrə bölmək
Hər biri əlində olana sevinən dəstələr
Hörmətli adları belə dəstə şüarı etmək
Baxışlar
İslam baxışı
Möminlər Allahın (﷾) onlara verdiyi bir adı, müsəlman adını daşıyır. Quran və Peyğəmbər (ﷺ) onlara başqa adlar altında rəqib düşərgələrə bölünməyi qadağan edir. Heç bir etiket, nə qədər şərəfli olsa da, onları bölən bayrağa çevrilə bilməz.
Quran bildirir ki, möminləri həm Qurandan əvvəl, həm də onda müsəlman adlandıran Allahdır (﷾).
Quran möminlərə birlikdə Allahın (﷾) ipindən möhkəm yapışmağı və parçalanmamağı əmr edir.
Quran Peyğəmbərə (ﷺ) deyir ki, dinlərini firqələrə bölənlərlə onun heç bir əlaqəsi yoxdur.
Quran Allaha (﷾) çağıran və yaxşı iş görəni tərifləyir. O, müsəlmanlardan olduğunu deyir.
Peyğəmbər (ﷺ) səhabələrinin ənsar və mühacir adlarını rəqib çağırışlar kimi işlətməsini dayandırıb. O, bunu cahiliyyət çağırışı adlandırıb.