İslamda Şeytan kimdir?

“Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə (hörmət əlaməti olaraq) səcdə edin!”– demişdik. İblisdən başqa hamısı səcdə etdi. O (İblis) cinlərdən idi. O, Rəbbinin əmrinə boyun əymədi. Onlar sizin düşməniniz olduğu halda, siz Məni qoyub onu və onun zürriyyətini özünüzə dostmu tutursunuz?! Zalımlar üçün bu necə də pis bir mübadilədir!”

“Biz insanı başqa şəklə düşmüş qara palçıqdan, (toxunduqda saxsı kimi) səs çıxaran quru gildən yaratdıq. İblisi (və onun nəslini) isə daha öncə (Adəmdən əvvəl) qızmar alovdan yaratmışdıq.”

“Cannı da (Cinlərin atası olan İblisi də) xalis oddan O yaratdı.”

“Ey iman gətirənlər! Özünüzü və ailənizi yanacağı insanlar və daşlar olan oddan qoruyun! Onun üstündə Allahın onlara verdiyi əmrlərə (heç vaxt) asi olmayan, özlərinə buyurulanları yerinə yetirən amansız və sərt təbiətli mələklər vardır.”

“Beləliklə, Biz hər bir peyğəmbər üçün insanlar və cinlərdən olan şeytanları düşmən müəyyən etdik. Onlar aldatmaq məqsədilə bir-birlərinə təmtəraqlı sözlər təlqin edirlər. Əgər Rəbbin istəsəydi, onlar bunu etməzdilər. Onları uydurduqları şeylərlə birlikdə tərk et.”

“Biz sizi xəlq etdik, sonra sizə surət verdik, sonra da mələklərə: “Adəmə (hörmət əlaməti olaraq) səcdə edin!”– dedik. İblisdən başqa (hamısı dərhal) səcdə etdi. O, səcdə edənlərdən olmadı. (Allah) dedi: “Mən sənə əmr etdikdə sənə səcdə etməyə nə mane oldu?” (İblis) dedi: “Mən ondan daha üstünəm. (Çünki) Sən məni oddan, onu isə palçıqdan yaratdın!””

“(İblis) dedi: “Onların dirildiləcəyi günə qədər mənə möhlət ver”. (Allah) buyurdu: “Şübhəsiz ki, sən möhlət verilənlərdənsən”. (İblis) dedi: “Sən məni yoldan çıxartdığına görə, mən də (onları azdırmaq üçün) Sənin düz yolunun üstündə oturacağam. Sonra onlara, önlərindən və arxalarından, sağlarından və sollarından gələcəm və Sən onların əksəriyyətini şükür edən görməyəcəksən”.”

“Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə (hörmət əlaməti olaraq) səcdə edin!”– dedikdə, İblisdən başqa hamısı səcdə etdi. O imtina edib təkəbbür göstərdi və kafirlərdən oldu.”

“Hər ikisi: “Ey Rəbbimiz! Biz özümüzə zülm etdik. Əgər bizi bağışlamasan və bizə rəhm etməsən, əlbəttə, ziyana uğrayanlardan olarıq”– dedilər.”

“Adəm (tövbə etmək üçün) Rəbbindən kəlmələr öyrəndi, O da onun tövbəsini qəbul etdi. Həqiqətən də, O, tövbələri qəbul edəndir, Rəhmlidir.”

“(İblis) dedi: “Ey Rəbbim! Sən məni azdırdığına (rəhmətindən qovduğuna) görə, mən də yer üzündə onlara (pis işləri) gözəl göstərib onların hamısını azdıracağam. Yalnız Sənin ixlaslı qullarından başqa”. (Allah) buyurdu: “Bu, Mənə tərəf gətirən düz yoldur. Şübhəsiz ki, qullarım üzərində sənin heç bir hökmün yoxdur. Yalnız sənə uyan azğınlardan başqa”.”

“Şübhəsiz ki, iman gətirib və Rəbbinə təvəkkül edənlər üzərində şeytanın heç bir hökmranlığı yoxdur. Onun hakimiyyəti yalnız onu özünə dost tutanlar və Allaha şərik qoşanlar üzərindədir.”

“İş bitdikdə (Cənnət əhli Cənnətə, cəhənnəm əhli də Cəhənnəmə daxil olduqda) şeytan (günahkarlara) deyəcək: “Həqiqətən, Allah sizə (Cəhənnəmə düşəcəyiniz barədə) gerçək vəd vermişdi. Mən də sizə, (kömək edəcəyimə dair) vəd vermişdim, lakin (vədimə) xilaf çıxdım. Mənim sizin üstünüzdə heç bir hökmranlığım yox idi. Mən sizi (günah işlərə) dəvət etdim, siz də (dəvətimi) qəbul etdiniz. Buna görə də məni yox, özünüzü qınayın. Nə mən sizin köməyinizə çata bilərəm, nə də siz mənim köməyimə çata bilərsiniz. Şübhəsiz ki, mən dünyada da sizin məni (Allaha) şərik qoşmağınızı rədd etmişdim”. Həqiqətən, zalımları ağrılı-acılı bir əzab gözləyir.”

“Şübhəsiz ki, şeytan sizin düşməninizdir, siz də onu düşmən qəbul edin. O öz tərəfdarlarını Cəhənnəm əhli olmağa çağırır.”

“Ey Adəm oğulları! Şeytan, ata-ananızın (Adəm və Həvvanın) ayıb yerlərini özlərinə göstərmək məqsədilə (aldadaraq) libaslarını soyundurub Cənnətdən çıxartdığı kimi, sizi də aldatmasın. Şübhəsiz ki, o və onun nəsli, sizin onları görə bilmədiyiniz yerlərdən sizi görürlər. Həqiqətən, Biz, şeytanları iman gətirməyənlərin dostları etdik.”

“Quran oxuduqda (Allahın rəhmətindən) qovulmuş şeytandan Allaha sığın!”

“(Ey Peyğəmbər!) De: “Sığınıram insanların Rəbbinə, insanların Sahibinə, insanların İlahına! Vəsvəsə verən, (Allahın adı çəkiləndə isə qaçıb) gizlənən şeytanın şərindən O şeytan ki, insanların sinələrinə (qəlblərinə) vəsvəsə salır, (O şeytan) cinlərdən də olur, insanlardan da!””

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: Şeytan insanın yanına gəlib bunu və onu kimin yaratdığını soruşur, nəhayət, Rəbbini kimin yaratdığını soruşur. Bu fikir gələndə insan Allaha sığınmalı və orada dayanmalıdır.

Abdullah ibn Məsud rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: onların hər birinə cinlərdən yoldaş təyin edilib. Onun da olub-olmadığını soruşdular. O, bəli dedi, lakin Allah ona qarşı ona kömək edib, buna görə ondan salamatdır və o, ona yalnız yaxşılıq əmr edir.

“Ey Lüsifer, səhərin oğlu, necə göydən düşdün! Millətləri zəiflədən, necə yerə kəsilib salındın!”

“Böyük əjdaha, İblis və Şeytan adlanan, bütün dünyanı aldadan o qədim ilan qovuldu: o, yerə atıldı və mələkləri də onunla atıldı.”

“O, onlara dedi: Şeytanın ildırım kimi göydən düşdüyünü gördüm.”

“Babil padşahına qarşı bu məsəli çəkib deyəcəksən: Zalım necə sona çatdı! Qızıl şəhər sona çatdı!”

“Ey Lüsifer, səhərin oğlu, necə göydən düşdün! Millətləri zəiflədən, necə yerə kəsilib salındın!”

“Çünki qəlbində dedin: Göyə çıxacağam, taxtımı Tanrının ulduzlarından yuxarı qaldıracağam: şimalın kənarlarında camaat dağında oturacağam: buludların zirvələrindən yuxarı çıxacağam; Haqq-Taala kimi olacağam. Lakin Cəhənnəmə, quyunun kənarlarına endiriləcəksən.”

“Bir zaman Biz mələklərə: “Adəmə (hörmət əlaməti olaraq) səcdə edin!”– demişdik. İblisdən başqa hamısı səcdə etdi. O (İblis) cinlərdən idi. O, Rəbbinin əmrinə boyun əymədi. Onlar sizin düşməniniz olduğu halda, siz Məni qoyub onu və onun zürriyyətini özünüzə dostmu tutursunuz?! Zalımlar üçün bu necə də pis bir mübadilədir!”