Məbəddə duaları kim cavablandırır?

UNESCO siyahısı Mazunu Çində ən nüfuzlu dəniz ilahəsi adlandırır. Deyilir ki, onun onuncu əsrdə Meyçjou adasında yaşadığına inanılır; o, öz şəhərlilərinə kömək edib və gəmi qəzasından sağ qalanları xilas etməyə çalışarkən ölüb. Sonra yerli sakinlər onun şərəfinə məbəd tikiblər. Deyilir ki, dünyada təxminən 5.000 Mazu məbədi var və ardıcılları ondan hamiləlik, sülh, problemin həlli və ya ümumi rifah istəyə bilər.

Tan yazır ki, Lin Moniang kimi də tanınan Mazu 960-cı ildə doğulub, 987-ci ildə ölüb və Fuczyandakı Putianın Meyçjou adasından olub. O deyir ki, ona sədaqət Sonq sülaləsində başlayıb və dənizdə həyatını riskə atmalı olanlar üçün o, ən vacib ilahə olub. O yazır ki, Çinli səyyahlar gəmilərində Mazu qurbangahları olan cönklərlə üzür və çatanda təhlükəsiz səyahət üçün şükür edirdilər.

Werner Üç Krallıq dövrünün sədaqəti ilə məşhur sərkərdəsi Guan Yu-dan (Kuan Yü) danışır; o, Sun Quan-ın qüvvələri tərəfindən əsir alınıb edam edilib (Werner 219-cu ili göstərir). İmperatorlar 1120-ci ildən etibarən ona artan titullar verib. 1594-cü ildə Min imperatoru Vanli onu ti adlandırıb və o vaxtdan ona müharibə tanrısı Guan Di (Kuan Ti) kimi ibadət edilir. Bir çox sənət və peşə onu özünə himayədar seçib.

Dövrün rəsmi tarixi qeyd edir ki, Jian'an-ın 24-cü ilinin on ikinci ayında Sun Quan-ın sərkərdəsi Pan Zhang-ın zabiti Ma Zhong Guan Yu-nu və oğlu Guan Ping-i əsir alıb. Guan Yu-nun öz tərcümeyi-halında deyilir ki, Sun Quan-ın sərkərdələri onun və oğlunun başını kəsib. Həmin on ikinci ay 220-ci ilin əvvəlinə düşür; bəzi sonrakı yazıçılar ili 219 kimi göstərir.

Werner xalqın ibadət etdiyi tanrılar arasında mətbəx tanrısı Zao Jun-u (Tsao Chün), dənizçilərin ilahəsi T'ien-hou-nu (Mazu) və sərvət tanrısı Caishen-i (Ts'ai Shên) sadalayır (s. 165). Mətbəx Tanrısının şəkli ailə evlərində yemək ocağının yanında saxlanılır. İnanırlar ki, onun ailə üzərində gücü var və hər il Səmaya onun davranışı barədə hesabat verir; ailələr ilin sonunda onu yola salır (s. 45, 167-168). Sərvət tanrısı bir neçə fərqli insanla əlaqələndirilib (s. 170).

“Ey yaxşı ailədən olan gənc, bu dünyada dərd çəkən yüz minlərlə, on minlərlə kotilərlə məxluqun hamısı Bodhisattva Mahasattva Avalokitesvaranın adını eşitsələr, o dərd yığınından azad olacaqlar. Ey yaxşı ailədən olan gənc, bu Bodhisattva Mahasattva Avalokitesvaranın adını saxlayanlar böyük od yığınına düşsələr, Bodhisattva Mahasattvanın parlaqlığı sayəsində ondan xilas olacaqlar. Ey yaxşı ailədən olan gənc, çayların axını apardığı məxluqlar Bodhisattva Mahasattva Avalokitesvaraya yalvarsalar, bütün çaylar onlara keçid verəcək.”

Tan yazır ki, Lin Moniang kimi də tanınan Mazu 960-cı ildə doğulub, 987-ci ildə ölüb və Fuczyandakı Putianın Meyçjou adasından olub. O deyir ki, ona sədaqət Sonq sülaləsində başlayıb və dənizdə həyatını riskə atmalı olanlar üçün o, ən vacib ilahə olub. O yazır ki, Çinli səyyahlar gəmilərində Mazu qurbangahları olan cönklərlə üzür və çatanda təhlükəsiz səyahət üçün şükür edirdilər.

“Sizi quruda və dənizdə hərəkət etdirən Odur. Siz gəmilərdə olduğunuz, (gəmilər də) içindəkiləri xoş bir küləklə apardığı və onlar buna sevindikləri zaman birdən fırtına qopar və dalğalar hər yandan onların üstünə gələr. Dalğaların onları bürüyəcəyini yəqin etdikdə isə Allaha – dini məhz Ona aid edərək yalvarıb: “Əgər bizi bundan xilas etsən, əlbəttə, şükür edənlərdən olarıq” – deyərlər.”

“De: “Acizanə və gizlicə: “Əgər bizi bundan qurtarsan, əlbəttə ki, şükür edənlərdən olarıq”– deyə yalvardığınız zaman sizi qurunun və dənizin zülmətlərindən xilas edən kimdir?” De: “Ondan və bütün (başqa) sıxıntılardan sizi Allah xilas edir. Sonra siz (yenə də) Ona şərik qoşursunuz”.”

“Sizə dənizdə bir fəlakət üz verdiyi zaman Ondan başqa tapındıqlarınız (sizdən) uzaqlaşar. O sizi xilas edib quruya çıxartdıqda isə üz döndərirsiniz. Həqiqətən, insan nankordur!”

“Onlar gəmiyə mindikləri zaman, dini yalnız Allaha məxsus edərək, Ona (ixlasla) dua edərlər. Allah onları xilas edib quruya çıxaran kimi, yenə də (Ona) şərik qoşurlar.”

“Allahdan qeyri dua etdikləriniz də sizin kimi qullardır. Əgər (iddianızda) doğrusunuzsa, haydı onları çağırın, (qoy onlar da) sizə cavab versinlər.”

“De: “Allahdan başqa məbud saydıqlarınızı çağırın. Onlar bəlanı sizdən nə uzaqlaşdırmağa, nə də onu başqasına yönəltməyə qadir deyillər”. Onların yalvardıqları məbudların özləri də Rəbbinə – hansı daha yaxın olacaq deyə vəsilə axtarırlar, Onun rəhmətini umurlar, əzabından qorxurlar. Həqiqətən, Rəbbinin əzabı qorxub çəkiniləcək bir əzabdır.”

“O, gecəni gündüzə, gündüzü də gecəyə qatar. O, günəşi və ayı (Öz əmrinə) ram etmişdir. Onların hər biri müəyyən olunmuş vaxtadək (qiyamət gününə qədər) hərəkət edər. Bu, sizin Rəbbiniz olan Allahdır. Mülk Onundur. Sizin Ondan başqa dua etdikləriniz xurma çəyirdəyinin pərdəsinə belə sahib deyillər.”

“Əgər siz onlara dua etsəniz, onlar sizin duanızı eşitməzlər, eşitsələr də cavab verə bilməzlər. Özləri də Qiyamət günü sizin (onları Allaha) şərik qoşduğunuzu inkar edəcəklər. Heç kəs sənə (hər şeydən) Xəbərdar olan (Allah) kimi xəbər verə bilməz.”

“Şübhəsiz ki, Allah zərrə qədər haqsızlıq etməz. Əgər (qulun gördüyü iş) yaxşı əməl olarsa, (Allah onun savabını) qat-qat artırar və (bu əməl sahibinə) Öz tərəfindən böyük mükafat bəxş edər.”

“Onlar Allahı qoyub özlərinə nə bir zərər, nə də bir fayda verə bilməyənlərə ibadət edir və: “Onlar Allah yanında bizim şəfaətçilərimizdir!”– deyirlər. De: “(Yoxsa) Allaha göylərdə və yerdə bilmədiyi bir şeyimi xəbər verirsiniz?” (Allah) onların qoşduqları şəriklərdən uzaqdır və ucadır.”

“Bilin ki, xalis din yalnız Allaha məxsusdur. Allahı qoyub başqalarını özlərinə dost tutanlar: “Biz, onlara ancaq bizi Allaha daha çox yaxınlaşdırsınlar deyə ibadət edirik”– (deyirlər). Şübhəsiz ki, Allah ixtilaf etdikləri məsələlər barədə onların arasında hökm verəcəkdir. Həqiqətən Allah, yalançı və kafir olan kimsəni doğru yola yönəltməz.”

“İnsanı Biz yaratdıq və nəfsinin ona nəyi vəsvəsə etdiyini də bilirik. Biz ona şah damarından daha yaxınıq.”

“Əgər qullarım səndən Mənim barəmdə soruşsalar, sözsüz ki, Mən (onlara) yaxınam, Mənə dua edənin duasını qəbul edərəm. Gərək onlar da, Mənim çağırışımı qəbul etsinlər və Mənə iman gətirsinlər ki, bəlkə (bununla) doğru yola yönəlsinlər.”

Ən-Numan ibn Bəşir rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: dua ibadətdir. Sonra Allahın belə dediyi ayəni oxudu: Məni çağırın, sizə cavab verim.

“Rəbbiniz buyurdu: “Mənə dua edin, Mən də duanıza cavab verim. Mənə ibadət etməyə təkəbbürlük göstərənlər Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər”.”

“Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən kömək diləyirik.”

“Şübhəsiz ki, məscidlər Allaha məxsusdur. Elə isə Allahla yanaşı heç kəsə dua etməyin!”

“Allahı qoyub, sənə nə bir fayda, nə də bir zərər verə bilməyənlərə dua etmə. Əgər belə etsən, sözsüz ki, zalımlardan olarsan.”

“(Müşriklərin) Allahdan başqa tapındıqlarını söyməyin. Yoxsa onlar da elmsizlikləri ucbatından, düşməncəsinə Allahı söyərlər. Biz hər bir ümmətə öz əməllərini beləcə gözəlləşdirdik. Sonra isə onların dönüşü öz Rəbbinə olacaq, Allah da onlara nə etdikləri barədə xəbər verəcəkdir.”

“Şübhəsiz ki, məscidlər Allaha məxsusdur. Elə isə Allahla yanaşı heç kəsə dua etməyin!”

“De: “Şübhəsiz ki, mənim namazım da, qurbanım da, həyatım da, ölümüm də aləmlərin Rəbbi olan Allah üçündür! Onun heç bir şəriki yoxdur. Mənə belə buyurulmuşdur və mən müsəlmanların birincisiyəm”.”

“Gecə və gündüz, günəş və ay Onun (vəhdaniyyətinə dəlalət edən) dəlillərindəndir. Əgər siz Ona ibadət edirsinizsə, günəşə və aya səcdə etməyin, onları yaradan Allaha səcdə edin.”

“Sizə verilən hər bir nemət Allahdandır. Sonra sizə bir bəla üz verdikdə, ancaq Ona yalvarırsınız.”

“Biz hamıya – onlara da, bunlara da Rəbbinin nemətindən veririk. Rəbbinin neməti (heç kəsə) qadağan deyildir.”

“(Bütlər xeyirlidir,) yoxsa darda qalan kimsə Ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul edən, şəri sovuşduran və sizi yer üzünün varisləri edən (Allah)?! Allahla yanaşı başqa bir məbud varmı? Siz necə də az düşünürsünüz?”

Əbu Hureyrə Peyğəmbərin (ﷺ) belə dediyini rəvayət edir ki, hər birinizin duası tələsmədiyi müddətcə qəbul olunur; yəni demədiyi müddətcə: dua etdim, amma qəbul olunmadı.

“Rəbbiniz buyurdu: “Mənə dua edin, Mən də duanıza cavab verim. Mənə ibadət etməyə təkəbbürlük göstərənlər Cəhənnəmə zəlil olaraq girəcəklər”.”

Əbu Zərr Peyğəmbərin (ﷺ) dediyini rəvayət edir: Allah deyir: Ey qullarım, Mən zülmü Özümə haram etdim və onu aranızda da haram etdim, ona görə bir-birinizə zülm etməyin; Mənim hidayət etdiklərimdən başqa hamınız azmısınız, ona görə Məndən hidayət diləyin; siz gecə-gündüz günah edirsiniz, Mən isə bütün günahları bağışlayıram, ona görə Məndən bağışlanma diləyin. Hədisi-qüdsi: məna Allahındır, sözlər Peyğəmbərin.

“Ey insanlar! Siz Allaha möhtacsınız. Allah isə Zəngindir, Tərifəlayiqdir.”

“Bu gün dininizi sizin üçün kamil etdim, sizə olan nemətimi tamamladım və sizin üçün din olaraq İslamı bəyəndim.”

“Ey iman gətirənlər! İslamı bütövlüklə qəbul edin və şeytanın addımlarını izləməyin! Şübhəsiz ki, o sizə açıq-aydın düşməndir.”

“Əgər qulumuza nazil etdiyimizə şübhə edirsinizsə, onda ona bənzər bir surə gətirin və əgər doğru deyirsinizsə, Allahdan savayı (bütün) şahidlərinizi (köməyə) çağırın!”

“De: “Ey insanlar! Şübhəsiz ki, mən sizin hamınıza göndərilmiş Allahın elçisiyəm. Göylərin və yerin hökmranlığı Ona məxsusdur, Ondan başqa (ibadətə layiq olan) məbud yoxdur. O həm dirildir, həm də öldürür. Elə isə Allaha və Onun ummi (yazıb-oxumaq bilməyən) Elçisinə, həm də Allaha və Onun kəlmələrinə inanan peyğəmbərə iman gətirin. Onun ardınca gedin ki, bəlkə doğru yola yönələsiniz”.”

“Muhamməd aranızdakı kişilərdən heç birinin atası deyildir. Lakin o, Allahın rəsulu və peyğəmbərlərin sonuncusudur. Allah hər şeyi biləndir.”