İslamla xristianlığın ortaq nəyi var?

“Dinlə, ey İsrail: Tanrımız RƏBB tək RƏBBdir.”

“İsa ona cavab verdi: Bütün əmrlərin birincisi budur: Dinlə, ey İsrail! Tanrımız Rəbb yeganə Rəbbdir.”

“(Ey Peyğəmbər!) De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə də doğulub, Onun heç bir bənzəri də yoxdur”.”

“De: “Ey Kitab əhli! Bizimlə sizin aranızda olan eyni bir kəlməyə (tərəf) gəlin ki, Allahdan başqasına ibadət etməyək, Ona heç bir şeyi şərik qoşmayaq və Allahı qoyub bir-birimizi ilahiləşdirməyək”. Əgər onlar yenə üz çevirsələr, deyin: “Şahid olun ki, biz müsəlmanlarıq!””

“Başlanğıcda Tanrı göyü və yeri yaratdı.”

“Çünki RƏBB altı gündə göyü, yeri, dənizi və onlarda olan hər şeyi yaratdı, yeddinci gün isə dincəldi: buna görə RƏBB Şənbə gününə xeyir-dua verdi və onu müqəddəs etdi.”

“Biz göyləri, yeri və onların arasında olanları altı gündə yaratdıq və Bizə heç bir yorğunluq da toxunmadı.”

“Yeddinci gün Tanrı etdiyi işi bitirdi; etdiyi bütün işdən yeddinci gün dincəldi.”

“RƏBB Tanrı torpağın tozundan insanı yaratdı, burnuna həyat nəfəsi üfürdü və insan canlı varlıq oldu.”

“Bir zaman Rəbbin mələklərə (belə) demişdi: “Mən başqa şəklə düşmüş qara palçıqdan, (toxunduqda saxsı kimi) səs çıxaran quru gildən insan yaradacağam! Mən ona biçim verib, ruhumdan üfürdüyüm zaman siz ona (hörmət əlaməti olaraq) səcdə edin!””

“Məndən başqa tanrıların olmasın.”

“Rəbbin yalnız Ona ibadət etməyi və valideynlər ilə yaxşı davranmağı əmr etmişdir. Əgər onların biri və ya hər ikisi sənin yanında qocalıq yaşına çatarsa, onlara: “Uf!” belə demə, üstlərinə qışqırma və onlara xoş söz söylə! Onların hər ikisinə rəhm edərək təvazökarlıq qanadının altına al və: “Ey Rəbbim! Onlar məni körpəliyimdən tərbiyə edib böyütdükləri kimi, Sən də onlara rəhm et!”– de.”

“Atana və anana hörmət et ki, Tanrın RƏBBin sənə verdiyi torpaqda ömrün uzun olsun.”

“Öldürmə.”

“Allahın, öldürülməsini haram buyurduğu şəxsi haqsız yerə öldürməyin. Kim haqsız yerə öldürülmüşsə, artıq onun varisinə ixtiyar vermişik (istəsə bağışlayar, istəsə qisas tələb edər, istəsə də qanbahası alar). Lakin o da qisas aldıqda həddi aşmamalıdır. Çünki ona artıq kömək olunmuşdur.”

“Zina etmə.”

“Zinaya yaxınlaşmayın. Çünki o, iyrənc bir əməl və murdar bir yoldur!”

“Oğurlama.”

“Ey Peyğəmbər! Mömin qadınlar Allaha heç bir şərik qoşmayacaqlarına, oğurluq və zina etməyəcəklərinə, uşaqlarını öldürməyəcəklərinə, əlləri ilə ayaqları arasında olanı yalanla ört-basdır etməyəcəklərinə (ərlərindən olmayan uşaqlarını onlara isnad etməyəcəklərinə) və heç bir yaxşı işdə sənə qarşı çıxmayacaqlarına dair sənə beyət etmək üçün yanına gəldikləri zaman onların beyətini qəbul et və Allahdan onlar üçün bağışlanma dilə. Həqiqətən, Allah bağışlayandır, rəhmlidir.”

“Heç biriniz çılpaqlığını açmaq üçün yaxın qohumuna yaxınlaşmasın: Mən RƏBBəm. Atanın çılpaqlığını və ya ananın çılpaqlığını açma: o, sənin anandır; onun çılpaqlığını açma. Atanın arvadının çılpaqlığını açma: bu, atanın çılpaqlığıdır. Bacının, atanın qızının və ya ananın qızının, evdə doğulmuş və ya kənarda doğulmuş olsun, çılpaqlığını açma.”

“Olub-keçənlər istisna olmaqla (bundan sonra) atalarınızın evləndiyi qadınlarla evlənməyin. Çünki bu, iyrənc və qəzəb doğuran bir əməl, həm də pis bir yoldur.”

“Sizə analarınız, qızlarınız, bacılarınız, bibiləriniz, xalalarınız, qardaş qızları, bacı qızları, sizi əmizdirən süd analarınız, süd bacılarınız, arvadlarınızın anaları, yaxınlıq etdiyiniz qadınlarınızdan olan himayənizdəki ögey qızlarınız, – yox əgər o qadınlarla yaxınlıq etməmişsinizsə, o halda (onların qızları ilə evlənməyiniz) sizə günah deyildir – öz belinizdən gələn oğullarınızın arvadları (ilə evlənmək) və iki bacını birlikdə almaq haram edildi. Olub-keçənlər isə müstəsnadır. Həqiqətən, Allah bağışlayandır, rəhmlidir.”

“Şərabla sərxoş olmayın, bu, əxlaqsızlıqdır; Ruhla dolun;”

“Ey iman gətirənlər! Şübhəsiz ki, şərab da, qumar da, (ibadət üçün) dik qoyulmuş bütlət (və ya daşlar) da, fal oxları da şeytan əməlindən olan murdar şeylərdir. Bunlardan çəkinin ki, bəlkə nicat tapasınız.”

“Məryəm mələyə dedi: Bu necə olacaq? Mən ki kişi tanımıram. Mələk cavab verib ona dedi: Müqəddəs Ruh sənin üzərinə gələcək və Ən Ucanın qüdrəti sənin üstünə kölgə salacaq; buna görə səndən doğulacaq o müqəddəs Olan Tanrının Oğlu adlanacaq.”

“(Məryəm) dedi: “Ey Rəbbim! Mənə bir insan toxunmadığı halda necə övladım ola bilər?” (Allah) buyurdu: “Elədir, Allah istədiyini yaradır. O, bir işin olmasını istədikdə, ona ancaq “Ol!”– deyər, o da olar”.”

“O vaxt Allah buyurdu: Ey İsa, həqiqətən, Mən sənin həyatına son qoyub Özümə tərəf qaldıracaq, səni kafirlərdən təmizləyəcək və sənin ardınca gedənləri Qiyamət gününə qədər kafirlərdən üstün edəcəyəm. Sonra sizin dönüşünüz Mənə olacaq. Mən də, ixtilafa düşdüyünüz şeylər barəsində sizin aranızda hökm verəcəyəm.”

“Onlar dedilər: Ey Qalileyalılar, niyə göyə baxıb durmusunuz? Sizdən göyə götürülən bu İsa Onun göyə getdiyini gördüyünüz kimi qayıdacaq.”

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) and içmişdir ki, Məryəm oğlu tezliklə müsəlmanların arasına ədalətli hökmdar kimi enəcək. O, xaçı sındıracaq, donuzu öldürəcək və cizyəyə son qoyacaq, mal-dövlət o qədər çox olacaq ki, heç kim onu qəbul etməyəcək. Sonra Əbu Hureyrə Quran 4:159 ayəsini oxudu: Kitab əhlindən hər kəs ölümündən əvvəl ona iman gətirəcək.

“Buna görə siz belə dua edin: Ey göylərdəki Atamız! Sənin adın müqəddəs tutulsun. Sənin Padşahlığın gəlsin. Sənin iradən göydə olduğu kimi yerdə də olsun. Bu gün gündəlik çörəyimizi bizə ver. Bizə borclu olanları bağışladığımız kimi, bizim də borclarımızı bağışla. Bizi sınağa çəkmə, bizi şərdən xilas et. Çünki Padşahlıq, qüdrət və izzət əbədi olaraq Sənindir. Amin.”

“Mərhəmətli və Rəhmli Allahın adı ilə! Həmd, aləmlərin Rəbbi olan Allaha məxsusdur – Mərhəmətli və Rəhmli olana, Din gününün Sahibinə! Biz yalnız Sənə ibadət edir və yalnız Səndən kömək diləyirik. Bizi doğru yola yönəlt! Nemət bəxş etdiyin şəxslərin yoluna, qəzəbə uğramışların və azmışların (yoluna) yox!”

“Çünki əgər siz insanların təqsirlərini bağışlasanız, səmavi Atanız da sizi bağışlayacaq. Lakin insanların təqsirlərini bağışlamasanız, Atanız da sizin təqsirlərinizi bağışlamayacaq.”

“Sizlərdən fəzilət və sərvət sahibi olanlar qohumlara, miskinlərə və Allah yolunda hicrət edənlərə (heç bir şey) verməyəcəklərinə and içməsinlər. Qoy əfv edib bağışlasınlar. Məgər siz Allahın sizi bağışlamasını istəmirsinizmi? Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir.”

“Oruc tutanda ikiüzlülər kimi qaşqabaqlı olmayın, çünki onlar insanlara oruc tutduqlarını göstərmək üçün üzlərini korlayırlar. Doğrusunu sizə deyirəm: onlar mükafatlarını alıblar. Sən isə oruc tutanda başına yağ sürt, üzünü yu ki, insanlara deyil, gizlində olan Atana oruc tutan görünəsən; gizlində olanı görən Atan sənin əvəzini aşkarda verəcək.”

“Ey iman gətirənlər! Oruc tutmaq sizdən əvvəlkilərə vacib edildiyi kimi, sizə də vacib edildi ki, bəlkə (Allahdan) qorxasınız.”

“Bunlar əbədi cəzaya, salehlər isə əbədi həyata gedəcək.”

“Kim zərrə qədər xeyir bir iş görmüşdürsə, onu (onun əvəzini) görəcəkdir. Kim də zərrə qədər şər bir iş görmüşdürsə, onu (onun əvəzini) görəcəkdir.”

“‘Biz nəsraniyik!’– deyənləri isə sevgi baxımından iman gətirənlərə ən yaxın olduğunu görəcəksən. Çünki onların arasında keşişlər və rahiblər var və onlar təkəbbürlük göstərməzlər.”

“Deyin: “Biz Allaha, bizə nazil olana, İbrahimə, İsmailə, İshaqa, Yəquba və onun nəslinə nazil olanlara, Musa və İsaya verilənlərə, özlərinin Rəbbi tərəfindən peyğəmbərlərə verilənlərə iman gətirdik. Biz onların heç birini digərindən fərqləndirmirik. Biz yalnız Ona təslim olanlarıq!””

“(Ey Peyğəmbər!) De: “O Allah Təkdir! Allah Möhtac deyildir. O, nə doğub, nə də doğulub, Onun heç bir bənzəri də yoxdur”.”

“Ey Kitab əhli! Dininizdə ifrata varmayın və Allah barəsində həqiqətdən başqa bir şey söyləməyin. Məryəm oğlu İsa Məsih ancaq Allahın elçisi, Onun Məryəmə göndərdiyi (“Ol!”) kəlməsi və Onun tərəfindən göndərilən bir ruhdur. Allaha və Onun elçilərinə iman gətirin və: (Tanrı) “üçdür!” deməyin. (Batil əqidənizə) son qoyun! (Bu) sizin üçün xeyirli olar. Həqiqətən, Allah Tək İlahdır! O, pakdır, müqəddəsdir, övladı olmaqdan uzaqdır. Göylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Vəkil olaraq Allah yetər.”

“(Körpə dil açıb) dedi: Mən Allahın quluyam! O mənə Kitab (İncil) verdi və məni peyğəmbər etdi.”