Allah yaxşı və pis əməlləri necə qeyd edir?

“(İnsanın) sağında və solunda (əməllərini) qeydə alan iki mələk oturmuşdur! Dediyi hər sözü (yazmaq üçün) onun yanında hazır durub gözləyən (mələk) vardır”

“Sizin üzərinizdə nəzarətçilər vardır. Hörmətli (əməllərinizi) yazan mələklər. Onlar sizin nə etdiklərinizi bilirlər.”

Peyğəmbər (ﷺ) demişdir ki, Allah yaxşı və pis əməlləri qeyd etmişdir. Yaxşı əməl niyyət edib etməyənə bir tam yaxşı əməl yazılır; edərsə, on qatdan yeddi yüz qata qədər və ya daha çox yaxşı əməl yazılır. Pis əməl niyyət edib etməyənə bir tam yaxşı əməl yazılır; edərsə, bir pis əməl yazılır. Eyni hədisin başqa sənədi əlavə edir ki, Allah onu hətta silə də bilər.

Eyni hədisin ikinci sənədi əlavə edir ki, Allah edilmiş pis əməli belə silə bilər və Allah qarşısında öz həlakına təkid edəndən başqa heç kim həlak olmaz.

İbn Abbas rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) Rəbbinin dediklərini xəbər verərək öyrətmişdir: niyyət edilib edilməyən yaxşı əməl bir tam yaxşı əməl kimi yazılır; edilərsə, on qatdan yeddi yüz qata qədər və ya daha çox yazılır; niyyət edilib edilməyən pis əməl tam yaxşı əməl kimi yazılır; edilərsə, yalnız bir pis əməl kimi yazılır. Səhih Muslim 131-də də var.

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: Allah mələklərə deyir: qulum pis əməl niyyət edərsə, etməyincə yazmayın, edərsə, olduğu kimi yazın; Mənim üçün tərk edərsə, yaxşı əməl kimi yazın. Yaxşı əməl niyyət edib etməzsə, bir yaxşı əməl yazın; edərsə, on qatdan yeddi yüz qata qədər yazın.

“Kim (Allahın hüzuruna) yaxşı əməllə gələrsə, ona gətirdiyinin on qat əvəzi verilər. Kim də pis əməllə gələrsə, ona yalnız gətirdiyinin misli qədər cəza verilər. Onlara haqsızlıq edilməz.”

“Mallarını Allah yolunda xərcləyənlərin məsəli yeddi sünbül verən bir toxumun məsəlinə bənzəyir ki, sünbüllərin hər birində yüz ədəd dən vardır. Allah istədiyi kimsənin mükafatını artırar. Allahın (lütfü) genişdir, O (hər şeyi) biləndir.”

Ömər ibn əl-Xəttab Peyğəmbərin (ﷺ) belə dediyini eşitmişdir: əməllər niyyətlərə görədir və hər kəs niyyət etdiyini alır. Dünya mənfəəti üçün və ya bir qadınla evlənmək üçün hicrət edən kişi yalnız hicrət etdiyini alır.

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: Allah ümmətinin ağlından keçən pis fikirləri, onlar danışmadıqca və ya əməl etmədikcə bağışlamışdır.

“Gündüzün iki başında (əvvəlində və axırında) və gecənin bəzi saatlarında doğru-düzgün namaz qıl! Həqiqətən, yaxşı işlər pis əməlləri yuyub aparır. Bu, yada salanlar üçün bir xatırlatmadır.”

“Onlar Allahla yanaşı başqa məbuda dua etməz, Allahın haram etdiyi canı haqsız yerə qətlə yetirməz və zina etməzlər. Kim bunu (və ya bunlardan birini) edərsə cəzaya məruz qalar. Qiyamət günü onun əzabı qat-qat artırılar və onun (əzabın) içində zəlil olaraq əbədi qalar. Ancaq tövbə edib iman gətirən və saleh əməllər edənlərdən başqa. Allah onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edər. Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir!”

Ölüm ayağında olan Amr ibn əl-As dedi ki, İslamdan əvvəl ona Peyğəmbərdən (ﷺ) nifrətli heç kim yox idi və onu öldürmək istəyirdi. O, İslamı qəbul etmək üçün Peyğəmbərin yanına necə gəldiyini danışdı. Beyət etmək üçün Peyğəmbərdən sağ əlini uzatmasını istədi, sonra öz əlini geri çəkdi. Səbəbi soruşulanda şərt qoymaq istədiyini dedi: bağışlanmaq. Peyğəmbər soruşdu ki, məgər İslamın özündən əvvəlki hər şeyi sildiyini bilmirmi.

“(Ey Peyğəmbər! Qullarıma mənim bu sözümü) de: “Ey Mənim özlərinə qarşı həddi aşmış qullarım! Allahın rəhmətindən ümidinizi üzməyin. Şübhəsiz ki, Allah bütün günahları bağışlayır. O, həqiqətən, Bağışlayandır, Rəhmlidir!””

“Əzab sizə gəlməmişdən öncə Rəbbinizə dönün və Ona təslim olun. Sonra sizə heç bir kömək edilməz.”

“Biz hər bir insanın əməlini öz boynundan asdıq. Qiyamət günü isə açıq vəziyyətdə qarşısına qoyulan kitabı ona göstərəcəyik. (Ona belə deyərik:) Kitabını oxu! Bu gün sənə özün-özünü hesaba çəkməyin yetər.”

“Hər kəsin kitabı qarşısına qoyulacaq və sən günahkarların orada (yazılmış) olanlardan qorxduqlarını görəcəksən. Onlar deyəcəklər: “Vay halımıza! Bu necə bir kitab imiş! O nə bir kiçik, nə də bir böyük günahı buraxmadan hamısını sayıb yazmışdır!” Onlar etdikləri əməlləri öz qarşılarında görəcəklər. Rəbbin heç kəsə zülm etməz!”

“Kim zərrə qədər xeyir bir iş görmüşdürsə, onu (onun əvəzini) görəcəkdir. Kim də zərrə qədər şər bir iş görmüşdürsə, onu (onun əvəzini) görəcəkdir.”

“Lakin pis adam etdiyi bütün günahlarından dönsə, bütün qaydalarımı saxlasa, qanuni və düz olanı etsə, şübhəsiz yaşayacaq, ölməyəcək. Etdiyi itaətsizliklərin heç biri ona xatırladılmayacaq: etdiyi salehliklə yaşayacaq.”