İslam intihara icazə verirmi?

“Ey iman gətirənlər! Qarşılıqlı razılıqla aparılan ticarət müstəsna olmaqla, mallarınızı öz aranızda haqsız yerə yeməyin və özünüzü öldürməyin. Həqiqətən, Allah sizə qarşı rəhmlidir.”

“(Malınızdan) Allah yolunda xərcləyin və öz əllərinizlə özünüzü təhlükəyə atmayın. Yaxşılıq edin! Həqiqətən, Allah yaxşılıq edənləri sevər.”

Əbu Səid əl-Xudri və Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: müsəlmana heç bir yorğunluq, xəstəlik, kədər, qüssə, əziyyət və ya sıxıntı, hətta tikanın batması belə toxunmaz ki, Allah bunun sayəsində onun bəzi günahlarını silməsin.

“Biz sizi bir az qorxu, bir az aclıq, bir az da mal-dövlət, insan və məhsul itkisi ilə sınayarıq. Səbir edənləri müjdələ. O kəslər ki, onlara bir müsibət üz verdikdə: “Biz, Allaha məxsusuq və biz yalnız Ona qayıdacağıq!”– deyirlər. Onlara öz Rəbbi tərəfindən məğfirət və rəhmət vardır. Məhz onlar doğru yolda olanlardır.”

“Şübhəsiz ki, çətinliklə bərabər bir asanlıq vardır. Əlbəttə ki, çətinliklə bərabər bir asanlıq vardır.”

Ənəs rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) dedi ki, heç biriniz başına gələn zərər üzündən ölüm arzulamasın. Arzulamalı olsa, desin: “Ey Allah, həyat mənim üçün yaxşı olduqca məni yaşat, ölüm mənim üçün yaxşı olanda məni al.”

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: Allah heç bir xəstəlik endirməyib ki, onun dərmanını da endirməsin.

“Bunlar, iman gətirənlər və qəlbləri Allahı zikr etməklə rahatlıq tapanlardır. Bilin ki, qəlblər yalnız Allahı zikr etməklə rahatlıq tapar.”

“Əgər qullarım səndən Mənim barəmdə soruşsalar, sözsüz ki, Mən (onlara) yaxınam, Mənə dua edənin duasını qəbul edərəm. Gərək onlar da, Mənim çağırışımı qəbul etsinlər və Mənə iman gətirsinlər ki, bəlkə (bununla) doğru yola yönəlsinlər.”

“Hansınızın daha yaxşı əməl sahibi olduğunu sınamaq üçün ölümü və həyatı yaradan Odur. O, Qüdrətlidir, Bağışlayandır.”

“(Ey Peyğəmbər! Qullarıma mənim bu sözümü) de: “Ey Mənim özlərinə qarşı həddi aşmış qullarım! Allahın rəhmətindən ümidinizi üzməyin. Şübhəsiz ki, Allah bütün günahları bağışlayır. O, həqiqətən, Bağışlayandır, Rəhmlidir!””

Cabir rəvayət edir ki, ət-Tüfeyl ibn Əmr qəbiləsindən bir adamla Mədinəyə hicrət etdi, adam orada xəstələndi, sıxıntıya tab gətirməyib öz canına qəsd etdi. Ət-Tüfeyl onu yuxuda yaxşı halda, lakin əlləri örtülü gördü. Adam dedi ki, Allah Peyğəmbərin (ﷺ) yanına hicrətinə görə onu bağışlayıb, lakin ona özünün zədələdiyinin düzəldilməyəcəyi deyilib. Ət-Tüfeyl Peyğəmbərə (ﷺ) deyəndə o, dua etdi: Ey Allah, onun əllərini də bağışla.

Ən-Nəvəvi deyir ki, hədis böyük qaydaya dəlildir: öz canına qəsd edən və ya başqa günah işləyib tövbə etmədən ölən kafir deyil və onun Oda düşəcəyi qəti deyilmir; onun işi Allahın iradəsinə bağlıdır. O əlavə edir ki, hədis zahiri ifadəsi belə adamın Odda əbədi qaldığını deyirmiş kimi görünən digər rəvayətləri izah edir.

əz-Zəhəbinin böyük günahlar kitabı hər biri Quran və sünnədən dəlilləri ilə birlikdə yetmişini sayır. İyirmi doqquzuncusu insanın özünü öldürməsidir (ən yəqtulə əl-insanu nəfsəhu).

Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: yıxılmaqla, zəhərlə və ya bıçaqla özünü öldürən Odda eyni şeyi çəkəcək.

Ən-Nəvəvi deyir ki, hədis böyük qaydaya dəlildir: öz canına qəsd edən və ya başqa günah işləyib tövbə etmədən ölən kafir deyil və onun Oda düşəcəyi qəti deyilmir; onun işi Allahın iradəsinə bağlıdır. O əlavə edir ki, hədis zahiri ifadəsi belə adamın Odda əbədi qaldığını deyirmiş kimi görünən digər rəvayətləri izah edir.

Cabir ibn Səmurə rəvayət edir ki, özünü enli ox ucları ilə öldürmüş adam Peyğəmbərin (ﷺ) yanına gətirilib, o, onun üzərində namaz qılmayıb. Muslim onu bu fəsil başlığı altında verir: özünü öldürənə cənazə namazının tərk edilməsi.

Cabir ibn Səmurə rəvayət edir ki, bir adam özünü ox ucu ilə öldürüb və Allahın Rəsulu (ﷺ) demişdir ki, özü onun üzərində namaz qılmayacaq (əmmə ənə fələ usalli aleyh).

ən-Nəvəvi deyir ki, özünü öldürənə cənazə namazı qılınmadığını hesab edənlər bu hədisi dəlil götürür; bu, Ömər ibn Əbdüləzizin və əl-Övzainin rəyidir. Həsən, ən-Nəxəi, Qətadə, Malik, Əbu Hənifə, əş-Şafii və alimlərin əksəriyyəti hesab edir ki, onun üzərində namaz qılınır. Onlar cavab verir ki, Peyğəmbər (ﷺ) insanları belə əməldən çəkindirmək üçün özü onun üzərində namaz qılmayıb, səhabələr isə qılıblar; necə ki, əvvəlcə insanları laqeyd borc almaqdan çəkindirmək üçün borclu ölmüş adamın üzərində namazı tərk edirdi.