Qısa cavab
Onlar silinir. Amr adlı bir kişi İslamı qəbul etmək üçün Peyğəmbərin (ﷺ) yanına gəlib, sonra əlini geri çəkib. O, əvvəlcə keçmişinin bağışlanacağına əmin olmaq istəyib. Peyğəmbər (ﷺ) ondan soruşub ki, məgər İslamın özündən əvvəlki hər şeyi sildiyini bilmirmi. Quran bundan da çoxunu vəd edir. Tövbə edən, iman gətirən və yaxşı işlər görənlərin pis əməllərini Allah (﷾) yaxşı əməllərlə əvəz edir. O, həm də deyir ki, Allah (﷾) Ona dönənlərin bütün günahlarını bağışlayır, deməli, heç kəs Onun rəhmətindən ümidini üzməməlidir. Bibliya Yezekel vasitəsilə eyni şeyi öyrədib: pis adam günahlarından dönsə, onların heç biri ona qarşı tutulmayacaq. İslamın təklif etdiyi mərhəmət budur.
Tam izah
İslam özündən əvvəlkini silir
Amr ibn əl-As bir vaxtlar Peyğəmbərin (ﷺ) ən qəddar düşmənlərindən idi. O, İslamı qəbul etməyə gələndə əlini beyətdən geri çəkib. O, bir şərt istəyib: bağışlanmaq. Peyğəmbər (ﷺ) ona deyib ki, İslam özündən əvvəlki hər şeyi silir. Quran dinə qarşı çıxmış olanlara da eyni şeyi deyir. Son qoysalar, keçmişləri bağışlanacaq.
Ölüm ayağında olan Amr ibn əl-As dedi ki, İslamdan əvvəl ona Peyğəmbərdən (ﷺ) nifrətli heç kim yox idi və onu öldürmək istəyirdi. O, İslamı qəbul etmək üçün Peyğəmbərin yanına necə gəldiyini danışdı. Beyət etmək üçün Peyğəmbərdən sağ əlini uzatmasını istədi, sonra öz əlini geri çəkdi. Səbəbi soruşulanda şərt qoymaq istədiyini dedi: bağışlanmaq. Peyğəmbər soruşdu ki, məgər İslamın özündən əvvəlki hər şeyi sildiyini bilmirmi.
“Kafir olanlara de ki, əgər (küfrə) son qoysalar, keçmişdə olanlar bağışlanar. Yox, əgər (küfrə) qayıtsalar, əvvəlkilərin başına gələnlər onların da başına gələr.”
Yaxşı əməllərə çevrilən günahlar
Quran başqa tanrılara ibadət, qətl və zina da daxil olmaqla ən ağır günahların adını çəkir. Sonra tövbə edən, iman gətirən və yaxşı işlər görən hər kəsi istisna edir. Allah (﷾) onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edəcək. O, özünə zülm edən hər kəsə Allahın (﷾) rəhmətindən ümidini üzməməyi deyir. Allah (﷾) Ona dönənlərin bütün günahlarını bağışlayır.
“Onlar Allahla yanaşı başqa məbuda dua etməz, Allahın haram etdiyi canı haqsız yerə qətlə yetirməz və zina etməzlər. Kim bunu (və ya bunlardan birini) edərsə cəzaya məruz qalar. Qiyamət günü onun əzabı qat-qat artırılar və onun (əzabın) içində zəlil olaraq əbədi qalar. Ancaq tövbə edib iman gətirən və saleh əməllər edənlərdən başqa. Allah onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edər. Allah Bağışlayandır, Rəhmlidir!”
“(Ey Peyğəmbər! Qullarıma mənim bu sözümü) de: “Ey Mənim özlərinə qarşı həddi aşmış qullarım! Allahın rəhmətindən ümidinizi üzməyin. Şübhəsiz ki, Allah bütün günahları bağışlayır. O, həqiqətən, Bağışlayandır, Rəhmlidir!””
Bundan sonra əməllər necə yazılır
Peyğəmbər (ﷺ) deyib ki, insan yaxşı əməl etməyə niyyət edib onu etməyə bilər. O, yenə ona yaxşı əməl kimi yazılır. Edərsə, on qatdan yeddi yüz qata qədər və ya daha çox yazılır. Niyyət edib özünü saxladığı pis əməl yaxşı əməl kimi yazılır. Edərsə, yalnız bir pis əməl kimi yazılır və Allah (﷾) onu da silə bilər.
Peyğəmbər (ﷺ) demişdir ki, Allah yaxşı və pis əməlləri qeyd etmişdir. Yaxşı əməl niyyət edib etməyənə bir tam yaxşı əməl yazılır; edərsə, on qatdan yeddi yüz qata qədər və ya daha çox yaxşı əməl yazılır. Pis əməl niyyət edib etməyənə bir tam yaxşı əməl yazılır; edərsə, bir pis əməl yazılır. Eyni hədisin başqa sənədi əlavə edir ki, Allah onu hətta silə də bilər.
İnsan İslamı qəbul edir.
Ondan əvvəlki günahlara nə olur?
İslam özündən əvvəlkiləri silir.
Bəs tövbə edən, iman gətirən və yaxşılıq edən üçün?
Allah (﷾) onların pis əməllərini yaxşılara çevirir.
Sonra əməllər necə yazılır?
Yaxşı əməl ondan yeddi yüz qata və ya daha çox yazılır. Pis əməl bir dəfə yazılır və Allah (﷾) onu da silə bilər.
Heç kim Allahın (﷾) mərhəmətindən ümid kəsməməlidir: O, Ona dönənlərin bütün günahlarını bağışlayır.
Bağışlanmaya xristian baxışı
Xristianlar öyrədir ki, günah İsanın ölümü vasitəsilə bağışlanır. Onlar Əhdi-Cədiddəki məktub olan İbranilərə istinad edir və o deyir ki, qan tökülmədən günahlar bağışlanmaz.
“Qanuna görə, demək olar ki, hər şey qanla təmizlənir və qan tökülmədən günahlar bağışlanmaz.”
Bibliya da eyni şeyi öyrədib
Lakin peyğəmbər Yezekel deyir ki, pis adam bütün günahlarından dönüb düz olanı etsə, yaşayacaq. Onun günahlarının heç biri ona xatırladılmayacaq. Heç bir qurbanın adı çəkilmir. Tanrı geri dönəni bağışlayır. İsa özü yəhudi din müəllimləri qrupu olan fariseylərə Tanrının qurban yox, mərhəmət istəməsinin nə demək olduğunu öyrənməyi deyib.
“Lakin pis adam etdiyi bütün günahlarından dönsə, bütün qaydalarımı saxlasa, qanuni və düz olanı etsə, şübhəsiz yaşayacaq, ölməyəcək. Etdiyi itaətsizliklərin heç biri ona xatırladılmayacaq: etdiyi salehliklə yaşayacaq.”
“Lakin gedin və bunun nə demək olduğunu öyrənin: Mən qurban deyil, mərhəmət istəyirəm. Çünki Mən salehləri deyil, günahkarları tövbəyə çağırmağa gəlmişəm.”
Ayə-ayə
İbranilərə 9:22 — fəsil 9, ayə 22
“Qanuna görə, demək olar ki, hər şey qanla təmizlənir və qan tökülmədən günahlar bağışlanmaz.”
Nə üçün istinad olunub
Günah yalnız tökülən qanla bağışlana bilər, deməli, bağışlanma üçün İsanın qurbanı lazımdır.
Cavab
İbranilərin özü “demək olar ki, hər şey” deyir. Musanın Qanunu yoxsul adama günah qurbanı olaraq qansız un gətirməyə icazə verib və o, bağışlanıb. Peyğəmbərlər daha çoxunu deyir. Yezekel vəd edir ki, günahlarından dönən pis adam yaşayacaq və onların heç biri ona xatırladılmayacaq. O, heç bir qurbanın adını çəkmir. İsa fariseylərə deyib ki, Tanrı qurban yox, mərhəmət istəyir. İsanın öz məsəlində, yəni ibrət hekayəsində, itmiş oğul etiraf etmək üçün evə qayıdır. Atası “qaçıb boynuna sarıldı və onu öpdü”. Atanın qarşılamasından əvvəl heç bir qurban gəlmir.
Nəticə — Bibliyanın öz peyğəmbəri və İsanın özü öyrədir ki, Tanrı geri dönəni bağışlayır. İslamın öyrətdiyi də budur.
Baxışlar
Xristian
Xristianlar öyrədir ki, bağışlanma qanının günah üçün töküldüyünü dedikləri İsanın ölümünə imanla gəlir.
İbranilərə deyir ki, qan tökülmədən günahlar bağışlanmaz.
Təkzib
İbranilərin danışdığı Qanun yoxsul adama qansız un gətirməyə icazə verib və “ona bağışlanacaq” deyir. İbranilərin özü “demək olar ki, hər şey” deyir. Yezekel və İsa öyrədir ki, Tanrı geri dönəni bağışlayır.
İslam baxışı
İslamı qəbul edən hər kəs təmiz səhifə ilə başlayır. Peyğəmbər (ﷺ) deyib ki, İslam özündən əvvəlki hər şeyi silir. Allah (﷾) tövbə edənin günahlarını yaxşı əməllərə çevirə bilər. Heç bir qan lazım deyil. Yezekel də geri dönən pis adama həyat vəd edib və heç bir qurbanın adını çəkməyib.
Peyğəmbər Muhəmməd (ﷺ) Amr ibn əl-Asa deyib ki, İslam özündən əvvəlki hər şeyi silir.
Quran vəd edir ki, dinə qarşı çıxmağa son qoyanların keçmişi bağışlanacaq.
Quran tövbə edən, iman gətirən və yaxşı işlər görənlərdən danışır. O öyrədir ki, Allah (﷾) onların pis əməllərini yaxşı əməllərlə əvəz edir.
Quran öyrədir ki, Allah (﷾) Ona dönənlərin bütün günahlarını bağışlayır.
Peyğəmbər Muhəmməd (ﷺ) öyrədib ki, yaxşı əməllər artırılır, pis əməl isə yalnız bir dəfə yazılır.
Yezekel öyrədir ki, günahlarından dönən pis adam yaşayacaq. Onun günahları ona xatırladılmayacaq.