Zekati është shtylla e tretë e Islamit: një pjesë e vogël e pasurisë suaj që u jepet çdo vit atyre që kanë nevojë. Është një mënyrë si Islami e ndërton kujdesin për të varfrit brenda punëve të përditshme me paratë. Fjala do të thotë edhe pastrim edhe rritje. Pastron atë që mbani, dhe rritet në bekim, për dhënësin dhe për gjithë bashkësinë.
“Ata që shpenzojnë pasurinë e vet në rrugë të Allahut, i shëmbëllejnë atij që mbjell një kokërr nga e cila dalin shtatë kallinj, ku secili kalli ka nga njëqind kokrra. Allahu ia shton (shpërblimin) edhe më tepër kujt të dëshirojë; Allahu është Mirëbërës i madh dhe i Gjithëdijshëm.”
(Kurani 2:261)
Kur Profeti (ﷺ) e dërgoi Muadhin në Jemen, i tha të mësonte se zekati merret nga të pasurit dhe u jepet të varfërve mes tyre. Dhe premtoi se lëmosha nuk e pakëson kurrë pasurinë.
Sahih al-Bukhari 1395Sahih Muslim 2588
Kush e paguan
Çdo mysliman pasuria e të cilit arrin nisabin dhe qëndron aty për një vit. Nëse kursimet tuaja janë nën të, nuk ka zekat për të paguar, dhe mund të jepni përsëri lëmoshë vullnetare kurdo që të doni.
Nisabiminimumi
Zekati bëhet detyrim kur pasuria juaj arrin nisabin: vlerën e 85 gramëve ar ose 595 gramëve argjend. Shumë njerëz përdorin vlerën e argjendit, që është më e ulët, që më shumë zekat t’u arrijë atyre që kanë nevojë. Çmimet e arit dhe argjendit ndryshojnë, prandaj kontrolloni vlerën aktuale, ose pyesni xhaminë tuaj.
Nuk ka zekat për më pak se pesë ukije (ons) argjend. Sahih al-Bukhari 1405
(Sahih el-Buhari 1405)
Havlinjë vit hënor
Zekati paguhet një herë në vit, për pasurinë që ka qëndruar në nivelin e nisabit ose mbi të për një vit të plotë të kalendarit islam (hënor). Viti juaj i zekatit fillon nga dita kur pasuria juaj arriti për herë të parë nisabin. Nëse nuk e dini atë ditë, shumë njerëz zgjedhin një datë që do ta mbajnë mend, si një ditë në Ramazan, dhe paguajnë çdo vit në atë datë.
Rub’ul-ushrnjë e dyzeta
Shuma është 2,5 për qind, një e dyzeta, e pasurisë suaj për të cilën jepet zekat.
Çfarë llogaritet
- Paratë në dorë, llogaritë bankare dhe kursimet
- Ari dhe argjendi
- Aksionet dhe investimet, dhe paratë që ju kanë borxh e që prisni t’ju kthehen
- Malli i biznesit dhe mallrat që mbahen për shitje
Gjërat që i keni për përdorim personal nuk llogariten: shtëpia, makina, mobiliet dhe rrobat tuaja. Profeti (ﷺ) tha se nuk ka zekat për kalin që myslimani e ka për vete.
Llogaritja
Në datën tuaj të zekatit:
- Mblidhni gjithçka që llogaritet.
- Zbritni borxhet dhe faturat që duhen paguar tani.
- Nëse ajo që mbetet është në nivelin e nisabit ose mbi të, paguani 2,5 për qind të saj.
Për shembull: kursime prej 10.000 £ dhe ar me vlerë 2.000 £, me 1.000 £ fatura për t’u paguar, mbeten 11.000 £. Zekati është 2,5 për qind e kësaj shume: 275 £.
Shkollat e ligjit islam ndryshojnë në disa hollësi, si për shembull si trajtohen borxhet afatgjata si kredia për shtëpinë, dhe stolitë që vishen çdo ditë.
Xhamia juaj ose një llogaritës i besueshëm i zekatit mund t’ju ndihmojë për situatën tuaj.
Kush e merr
Kurani përmend tetë grupet që mund ta marrin zekatin:
El-fukaratë varfrit
El-mesakinnevojtarët
El-amiline alejhaata që e mbledhin dhe e shpërndajnë
El-muel-lefeti kulubuhumata zemrat e të cilëve po afrohen me Islamin
Fir-rikablirimi i atyre që janë në robëri
El-garimintë zhyturit në borxhe
Fi sebilil-lahnë rrugën e Allahut
Ibnus-sebiludhëtari i mbetur rrugës
“Lëmosha e zekatit është vetëm për të varfrit, për nevojtarët, për ata që janë ngarkuar me mbledhjen dhe administrimin e tij, për ata të cilëve u duhet fituar zemra (në Islam), për lirimin e skllevërve, për të rënduarit nga borxhet, për (luftëtarët në) rrugën e Allahut dhe për udhëtarët e mbetur rrugëve. Këto janë detyrat e vëna prej Allahut. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe i Urtë.”
(Kurani 9:60)
Mund ta jepni përmes xhamisë suaj ose një organizate të besueshme zekati, ose drejtpërdrejt njerëzve që i dini se kanë nevojë. Nuk u jepet prindërve ose gjyshërve tuaj, fëmijëve ose nipërve tuaj, ose kujtdo tjetër që jeni tashmë të detyruar ta mbani.
Zekati i fitrit dhe sadakaja
Zekati i fitrit (lëmosha e çeljes së agjërimit) është një pagesë e veçantë dhe e vogël që bëhet për çdo person në fund të Ramazanit, para namazit të Bajramit. Sadakaja (lëmosha vullnetare) mund të jepet në çdo kohë, në çdo shumë. Profeti (ﷺ) tha se edhe një fjalë e mirë është lëmoshë.