Përgjigje e shkurtër
Islami mëson se çdo shërim vjen nga Allahu (﷾), dhe se Ai shëron nëpërmjet mjeteve. Prandaj myslimani i sëmurë i bën të dyja: kërkon mjekim dhe lutet. Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) nuk ka zbritur asnjë sëmundje pa zbritur edhe ilaçin e saj. Kur njerëzit e pyetën nëse duhej të kërkonin mjekim, ai tha po. Ai gjithashtu lutej mbi të sëmurët. I kërkonte Zotit të njerëzve ta largonte dëmin, sepse Ai është Shëruesi. Sahabët e tij lexuan suren hapëse të Kuranit mbi një njeri të sëmurë, dhe ai e miratoi. Ai mësoi fjalë për t'u thënë mbi dhimbjen, tri herë dhe shtatë herë. Kur ishte i sëmurë, lexonte mbi veten dy suret e fundit të Kuranit. Kurani e quan veten shërim, dhe thotë për mjaltin se në të “ka ilaç e shërim për njerëzit”. Sëmundja e duruar me durim i fshin gjithashtu mëkatet. Prandaj myslimani nuk ka nevojë për ndonjë shfaqës që pretendon fuqi të veçanta. Ai shkon te mjeku, lutet, lexon Kuranin dhe mbështetet tek Allahu (﷾).
Shpjegimi i plotë
Shërimi i përket Allahut (﷾)
Kurani jep fjalët e Ibrahimit: “i Cili, kur sëmurem, më shëron”. Mjekët, ilaçet dhe lutja janë mjete. Allahu (﷾) është Ai që i bën të funksionojnë. Profeti (ﷺ) lutej mbi të sëmurët me të njëjtin shpirt. I kërkonte Zotit të njerëzve ta largonte dëmin dhe të shëronte, sepse Ai është Shëruesi. Nuk ka shërim përveç shërimit të Tij (Buhari 5675).
“i Cili, kur sëmurem, më shëron;”
Aishja transmeton se, kur Profeti (ﷺ) vizitonte një të sëmurë, lutej: largoje dëmin, o Zot i njerëzve, dhe shëro, sepse Ti je Shëruesi; nuk ka shërim përveç shërimit Tënd, një shërim që nuk lë pas asnjë sëmundje.
Kërkoni mjekim
Profeti (ﷺ) tha se Allahu (﷾) nuk ka zbritur asnjë sëmundje pa zbritur edhe ilaçin e saj (Buhari 5678). Disa beduinë e pyetën nëse duhej të kërkonin mjekim. Ai u tha ta kërkonin, sepse Allahu (﷾) krijoi një ilaç për çdo sëmundje përveç pleqërisë (Ebu Davud 3855). Pra, të shkosh te mjeku nuk është besim i dobët. Është ndjekje e Profetit (ﷺ).
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Allahu nuk ka zbritur asnjë sëmundje pa zbritur edhe ilaçin e saj.
Usame ibn Sherik transmeton se disa beduinë e pyetën Profetin (ﷺ) nëse duhej të kërkonin mjekim. Ai u tha të kërkonin mjekim, sepse Allahu nuk ka krijuar asnjë sëmundje pa krijuar edhe një ilaç për të, përveç njërës: pleqërisë.
Lutuni për të sëmurët, dhe për veten
Kurani tregon për profetin Ejub, që vuajti gjatë. Ai iu lut Zotit të vet: “Mua më ka goditur fatkeqësia e Ti je më mëshiruesi i mëshiruesve!” Allahu (﷾) iu përgjigj dhe ia largoi mjerimin. Myslimani lutet për shërimin e vet dhe për të tjerët. Ai viziton të sëmurët dhe lutet mbi ta, siç bënte Profeti (ﷺ).
“(Kujtoje) Ejubin, kur iu lut Zotit të vet: “Mua më ka goditur fatkeqësia e Ti je më mëshiruesi i mëshiruesve!” Ne iu përgjigjëm atij, ia larguam mjerimin që kishte dhe ia kthyem familjen të dyfishuar në numër. (Këtë e bëmë) nga mëshira Jonë dhe që të jetë përkujtesë për ata që Na adhurojnë.”
Aishja transmeton se, kur Profeti (ﷺ) vizitonte një të sëmurë, lutej: largoje dëmin, o Zot i njerëzve, dhe shëro, sepse Ti je Shëruesi; nuk ka shërim përveç shërimit Tënd, një shërim që nuk lë pas asnjë sëmundje.
Kurani si shërim
Kurani thotë: “Ne shpallim nga Kurani atë që është shërim dhe mëshirë për besimtarët”. Ai e quan veten “shërim për zemrat tuaja”. Shërimi i tij i parë është i zemrës: shqetësimi, frika dhe dëshpërimi. Leximi i tij mbi të sëmurët quhet rukje. Disa Sahabë lexuan Fatihanë, suren hapëse të Kuranit, mbi një njeri që ishte pickuar, dhe ai u shërua. Profeti (ﷺ) e miratoi (Buhari 5736).
“Ne shpallim nga Kurani atë që është shërim dhe mëshirë për besimtarët e që mohuesve keqbërës u shton vetëm humbje.”
“O njerëz, ju ka ardhur këshillë (Kurani) nga Zoti juaj, shërim për zemrat tuaja, udhëzim dhe mëshirë për besimtarët.”
Ebu Seidi transmeton se disa Sahabë kaluan pranë një fisi, prijësi i të cilit ishte pickuar. Njëri prej tyre lexoi mbi të Fatihanë (suren hapëse të Kuranit), dhe ai u shërua. Kur i treguan Profetit (ﷺ), ai i pyeti si e dinin se ishte rukje (një lexim shërues), dhe e miratoi.
Fjalët e shërimit që mësoi Profeti (ﷺ)
Një njeri iu ankua Profetit (ﷺ) për një dhimbje në trup. Ai i tha ta vinte dorën aty ku i dhimbte dhe të thoshte ‘Bismil-lah’ tri herë. Pastaj shtatë herë: “Kërkoj mbrojtje tek Allahu dhe te fuqia e Tij nga e keqja e asaj që ndiej dhe kam frikë” (Muslim 2202). Për vizitën e të sëmurëve, ai mësoi një lutje për t'u thënë shtatë herë pranë tyre. Ajo është: “Kërkoj nga Allahu i Madhërishëm, Zoti i Fronit të Madhërishëm, që të të shërojë”. Ai tha se Allahu (﷾) do ta shërojë të sëmurin, përveç nëse i ka ardhur koha (Ebu Davud 3106). Kur vetë Profeti (ﷺ) ishte i sëmurë, engjëlli Xhibril lexoi mbi të. Ai tha: “Me emrin e Allahut po lexoj mbi ty”, nga çdo gjë që të dëmton; Allahu (﷾) të shëroftë (Muslim 2186).
Othman ibn Ebi el-Asi iu ankua Profetit (ﷺ) për një dhimbje që e ndiente në trup që kur ishte bërë mysliman. Profeti (ﷺ) i tha ta vinte dorën në vendin e dhimbjes dhe të thoshte Bismil-lah (me emrin e Allahut) tri herë. Pastaj shtatë herë: Eudhu bil-lahi ue kudretihi min sherri ma exhidu ue uhadhiru, ‘Kërkoj mbrojtje tek Allahu dhe te fuqia e Tij nga e keqja e asaj që ndiej dhe kam frikë’.
Ibn Abbasi transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kushdo që viziton një të sëmurë, koha e të cilit nuk ka ardhur, dhe thotë shtatë herë pranë tij Es'elullahel-Adhim, Rabbel-Arshil-Adhim, en jeshfijek, “Kërkoj nga Allahu i Madhërishëm, Zoti i Fronit të Madhërishëm, që të të shërojë”, Allahu do ta shërojë nga ajo sëmundje.
Ebu Seidi transmeton se Xhibrili erdhi te Profeti (ﷺ) dhe e pyeti nëse ishte i sëmurë. Ai tha po. Xhibrili tha: Bismil-lahi erkik, “Me emrin e Allahut po lexoj mbi ty”, nga çdo gjë që të dëmton, nga e keqja e çdo shpirti ose e çdo syri ziliqar; Allahu të shëroftë; me emrin e Allahut po lexoj mbi ty.
Suret e fundit të Kuranit
Sa herë që Profeti (ﷺ) ishte i sëmurë, lexonte mbi veten dy suret e fundit të Kuranit dhe frynte lehtë. Ato janë el-Felek dhe en-Nas, të quajtura dy suret e mbrojtjes. Në sëmundjen e tij të fundit, kur ishte shumë i dobët, gruaja e tij Aishja i lexonte mbi të (Buhari 5016). Çdo natë para gjumit, ai lexonte el-Ihlasin, el-Felekun dhe en-Nasin në duart e bashkuara si grusht. Pastaj i fërkonte duart mbi trupin, tri herë (Buhari 5017). El-Feleku kërkon mbrojtje “nga sherri i gjithçkaje që Ai ka krijuar”.
Aishja transmeton se sa herë që Profeti (ﷺ) ishte i sëmurë, lexonte mbi veten el-Muavvidhatet (suren el-Felek dhe suren en-Nas) dhe frynte lehtë. Kur dhimbja e tij u rëndua, ajo i lexonte mbi të dhe ia fërkonte trupin me dorën e tij, duke shpresuar në bekimin e saj.
Aishja transmeton se çdo natë, kur Profeti (ﷺ) shkonte në shtrat, i bashkonte duart si grusht, lexonte suren el-Ihlas, suren el-Felek dhe suren en-Nas, dhe frynte në to. Pastaj i fërkonte duart mbi aq pjesë të trupit sa mundte, duke filluar nga koka, fytyra dhe pjesa e përparme e trupit. Këtë e bënte tri herë.
“Thuaj: “Kërkoj mbështetje te Zoti i agimit, që të më mbrojë nga sherri i gjithçkaje që Ai ka krijuar dhe nga sherri i natës, kur kaplon terri dhe nga sherri i falltarëve, që fryjnë në nyje (duke bërë magji) dhe nga sherri i smirëziut, kur vepron me smirë.””
Shkoni te mjeku
Allahu (﷾) zbriti një ilaç për çdo sëmundje.
Lutjuni Allahut (﷾)
I kërkoni Zotit të njerëzve ta largojë dëmin, sepse Ai është Shëruesi.
Dora mbi dhimbjen
Thoni Bismil-lah tri herë. Pastaj shtatë herë: Kërkoj mbrojtje tek Allahu (﷾) dhe te fuqia e Tij nga e keqja e asaj që ndiej dhe kam frikë.
Lexoni Kuranin
Fatihanë; dhe el-Ihlasin, el-Felekun dhe en-Nasin në duar, pastaj fërkoni trupin, tri herë.
Vizitoni të sëmurin
Shtatë herë: Kërkoj nga Allahu (﷾) i Madhërishëm, Zoti i Fronit të Madhërishëm, që të të shërojë.
Jini të durueshëm
Sëmundja e duruar me durim i fshin gjynahet.
Vetëm fjalë që thërrasin Allahun (﷾)
Para Islamit, arabët kishin këngët e tyre të shërimit. Ata e pyetën Profetin (ﷺ) për to. Ai kërkoi t'i dëgjonte. Tha se lejohen për sa kohë që nuk përmbajnë shirk: adhurimin e diçkaje krahas Allahut (Muslim 2200). Pra, myslimani mund të lexojë Kuranin dhe t'i lutet Allahut (﷾) për shërim. Ai nuk mund të thërrasë shpirtra, shenjtorë apo hajmali. As nuk ka nevojë për ndonjë që ka ‘fuqi të veçanta’. Çdo mysliman mund t'i lexojë këto fjalë mbi veten ose mbi dikë që e do.
Auf ibn Malik el-Eshxheiu transmeton se para Islamit ata përdornin fjalë shërimi (rukje), dhe e pyetën Profetin (ﷺ) për to. Ai tha: m'i tregoni fjalët tuaja të shërimit; nuk ka të keqe në to për sa kohë që nuk përmbajnë shirk (adhurimin e diçkaje krahas Allahut).
Mjalti dhe fara e zezë
Kurani thotë për bletën: “Nga barku i tyre del lëng ngjyrash të ndryshme, në të cilin ka ilaç e shërim për njerëzit”. Një njeri i tha Profetit (ﷺ) se vëllai i tij kishte një shqetësim në stomak. Ai i tha t'i jepte vëllait mjaltë, dhe vëllai u shërua (Buhari 5684). Ai tha gjithashtu se në farën e zezë ka shërim për çdo sëmundje përveç vdekjes (Buhari 5688). Mjalti dhe fara e zezë janë ndër mjetet që ka dhënë Allahu (﷾). Ato nuk janë arsye për të refuzuar mjekimin e mjekut.
“Ushqehu me gjithfarë lloje frutash dhe ec rrugës së Zotit tënd me përulësi! Nga barku i tyre del lëng ngjyrash të ndryshme, në të cilin ka ilaç e shërim për njerëzit. Vërtet që kjo është shenjë për ata që përsiatin.”
Ebu Seid el-Hudri transmeton se një burrë i tha Profetit (ﷺ) se vëllai i tij kishte një shqetësim në stomak, dhe Profeti i tha t'i jepte mjaltë. Burri u kthye më shumë se një herë duke thënë se nuk kishte bërë punë, dhe çdo herë Profeti tha t'i jepte mjaltë, duke shtuar se Allahu kishte thënë të vërtetën dhe se stomaku i vëllait ishte ai që gabonte. Ai piu përsëri mjaltë dhe u shërua.
Ebu Hurejra transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte se në farën e zezë (nigelën) ka shërim për çdo sëmundje përveç vdekjes.
Usame ibn Sherik transmeton se disa beduinë e pyetën Profetin (ﷺ) nëse duhej të kërkonin mjekim. Ai u tha të kërkonin mjekim, sepse Allahu nuk ka krijuar asnjë sëmundje pa krijuar edhe një ilaç për të, përveç njërës: pleqërisë.
‘Çdo sëmundje’: çfarë do të thonë fjalët
Profeti (ﷺ) tha se në farën e zezë ka shërim për çdo sëmundje përveç vdekjes (Buhari 5688). Kritikët pyesin nëse ajo e shëron kancerin. Dijetarët iu përgjigjën kësaj kohë më parë. El-Hattabiu, një dijetar i shekullit të 10-të, tha se fjalët janë të përgjithshme, por nënkuptojnë sëmundje të një lloji të caktuar. Asgjë në një bimë të vetme, tha ai, nuk mund ta mjekojë çdo lloj sëmundjeje. Kurani e përdor ‘çdo gjë’ në të njëjtën mënyrë. Ai thotë se një erë “shkatërron çdo gjë”. Megjithatë i njëjti ajet thotë se shtëpitë e tyre ende shiheshin (46:25). I njëjti Profet (ﷺ) u tha të sëmurëve të kërkonin mjekim. Pra, fara e zezë është ndihmë për disa sëmundje. Nuk është arsye për ta anashkaluar mjekun.
Ebu Hurejra transmeton se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte se në farën e zezë (nigelën) ka shërim për çdo sëmundje përveç vdekjes.
Halid ibn Sa'di tregon për një shok të sëmurë që u mjekua me farë të zezë të shtypur në vaj, të pikuar në hundë. Ibn Ebi Atiku tha se Aishja e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte se fara e zezë është shërim për çdo sëmundje përveç es-samit; kur e pyetën çfarë është es-sami, ai tha: vdekja.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se fara e zezë është ilaç për çdo sëmundje përveç vdekjes.
Citon el-Hattabiun: fjalët ‘për çdo sëmundje’ janë të përgjithshme në formulim, por të veçanta në kuptim, sepse asgjë në natyrën e ndonjë bime nuk përmban gjithçka që duhet për të mjekuar çdo sëmundje; ajo që nënkuptohet janë sëmundjet e një lloji të caktuar. Të tjerë, tregon ai, thanë se ‘çdo sëmundje’ do të thotë çdo sëmundje e llojit për të cilin flitet.
“që, me urdhrin e Allahut, shkatërron çdo gjë. E në mëngjes u panë vetëm shtëpitë e tyre të zbrazëta; ja, kështu e ndëshkojmë Ne popullin keqbërës.”
Usame ibn Sherik transmeton se disa beduinë e pyetën Profetin (ﷺ) nëse duhej të kërkonin mjekim. Ai u tha të kërkonin mjekim, sepse Allahu nuk ka krijuar asnjë sëmundje pa krijuar edhe një ilaç për të, përveç njërës: pleqërisë.
| Burimi | Fjalët | Çfarë pasoi |
|---|---|---|
| Kurani 46:25 | Shkatërron çdo gjë | Shtëpitë e tyre ende shiheshin |
| Buhariu 5688 | Shërim për çdo sëmundje | Sëmundje të një lloji të caktuar (el-Hattabiu) |
Hurmat e Medinës
Profeti (ﷺ) foli për shtatë hurma axhve të ngrëna në mëngjes. Kushdo që i ha, tha ai, nuk do ta dëmtojë atë ditë helmi as magjia (Buhari 5445). Një nga formulimet e Muslimit përmend hurmat e Medinës (Muslim 2047). Kritikët thonë se hurmat nuk kanë kimi kundër helmit. Dijetarët nuk e lexuan si kimi. El-Hattabiu tha se mbrojtja vjen nga bekimi i lutjes së Profetit (ﷺ) për hurmat e Medinës, jo nga vetë fruti. El-Kurtubiu e quajti një dhuratë të veçantë të axhves së Medinës që arsyeja nuk mund ta shpjegojë. Profeti (ﷺ) i premtoi mbrojtje gjithashtu kujtdo që thotë një lutje të caktuar: “Kërkoj mbrojtje te fjalët e përsosura të Allahut nga e keqja e asaj që Ai ka krijuar” (Muslim 2708). Kjo është lutje, jo ilaç. Myslimani që helmohet prapë kërkon mjekim.
Sa'di transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kushdo që ha shtatë hurma axhve çdo mëngjes nuk do ta dëmtojë helmi as magjia atë ditë.
Sa'd ibn Ebi Vakasi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kushdo që ha në mëngjes shtatë hurma nga zona midis dy fushave me llavë të Medinës, asnjë helm nuk do ta dëmtojë deri në mbrëmje; në një formulim tjetër, shtatë hurma axhve, dhe helmi e magjia nuk do ta dëmtojnë atë ditë.
Citon el-Hattabiun: dobia e hurmave axhve kundër helmit dhe magjisë vjen nga bekimi i lutjes së Profetit (ﷺ) për hurmat e Medinës, jo nga një veti e hurmave. Citon el-Kurtubiun: transmetimet veçojnë axhven e Medinës, një veti e veçantë që arsyeja nuk mund ta arrijë. Ibn Haxheri vëren se vetë formulimi përmend hurmat e Medinës.
Havle bint Hakimi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kushdo që ndalet në një vend dhe thotë “Kërkoj mbrojtje te fjalët e përsosura të Allahut nga e keqja e asaj që Ai ka krijuar”, asgjë nuk do ta dëmtojë derisa të largohet nga ai vend.
Usame ibn Sherik transmeton se disa beduinë e pyetën Profetin (ﷺ) nëse duhej të kërkonin mjekim. Ai u tha të kërkonin mjekim, sepse Allahu nuk ka krijuar asnjë sëmundje pa krijuar edhe një ilaç për të, përveç njërës: pleqërisë.
Durimi në sëmundje
Profeti (ﷺ) tha se asnjë sëmundje, shqetësim apo dëm nuk e godet një mysliman pa i fshirë disa nga mëkatet e tij. Madje edhe shpimi i një gjembi (Buhari 5641). Kurani i jep lajm të mirë të durueshmëve kur vijnë sprovat: “përgëzoji të duruarit”. Pra, sëmundja nuk shkon kurrë dëm. I sëmuri kërkon shërim, dhe ndërsa pret, durimi i tij shpërblehet.
Ebu Seid el-Hudriu dhe Ebu Hurejra transmetojnë se Profeti (ﷺ) tha se asnjë lodhje, sëmundje, pikëllim, trishtim, lëndim ose shqetësim nuk e godet një mysliman, as edhe shpimi i një gjembi, pa ia fshirë Allahu për shkak të tij disa nga mëkatet e tij.
“Sigurisht që Ne do t’ju provojmë me frikë dhe uri, me dëmtim të pasurisë, të njerëzve dhe të të lashtave! Prandaj, përgëzoji të duruarit, të cilët, kur i godet ndonjë fatkeqësi thonë: “Të Allahut jemi dhe vetëm tek Ai do të kthehemi!” Ata do të shpërblehen me bekim dhe mëshirë nga Zoti i tyre; ata janë në rrugën e drejtë!”
Këndvështrime
Vetëm mjekësia shëron
Shumë njerëz laikë thonë se vetëm mjekësia shëron, dhe se lutja ose leximi i shkrimit të shenjtë mbi të sëmurët nuk bën asgjë.
Vetëm mjekësia shëron; lutja nuk bën asgjë për trupin.
Kundërpërgjigje
Islami nuk i kërkon askujt të zgjedhë. Profeti (ﷺ) u tha njerëzve të kërkonin mjekim, dhe gjithashtu lutej për të sëmurët. Mjekësia është një mjet që e krijoi Allahu (﷾). Lutja i kërkon Atij që i krijoi mjetet t'i bëjë të funksionojnë, dhe sjell qetësi e shpresë.
Kritikët: fara e zezë shëron gjithçka
Disa kritikë thonë se hadithi premton që fara e zezë shëron çdo sëmundje, gjë që është e rreme.
Profeti (ﷺ) tha se fara e zezë është shërim për çdo sëmundje, megjithatë ajo nuk e shëron kancerin.
Kundërpërgjigje
‘Çdo’ shpesh do të thotë secili nga një lloj. Kurani thotë se një erë “shkatërron çdo gjë”, megjithatë shtëpitë e tyre ende shiheshin. El-Hattabiu tha se hadithi nënkupton sëmundje të një lloji të caktuar. Profeti (ﷺ) u tha gjithashtu të sëmurëve të kërkonin mjekim.
Kritikët: hurmat nuk mund ta ndalojnë helmin
Disa kritikë thonë se hadithi i hurmave axhve bën një pohim mjekësor të rremë.
Profeti (ﷺ) tha se shtatë hurma mbrojnë nga helmi, gjë që shkenca nuk e mbështet.
Kundërpërgjigje
Dijetarët nuk e lexuan si kimi. El-Hattabiu tha se mbrojtja është bekimi i lutjes së Profetit (ﷺ) për hurmat e Medinës. Edhe një lutje e thënë me gojë mbart një premtim mbrojtjeje. Myslimanëve u thuhet prapë të kërkojnë mjekim.
Pikëpamja islame
Çdo shërim vjen nga Allahu (﷾). Myslimani kërkon mjekim, lutet, lexon Kuranin dhe e duron sëmundjen me durim, duke iu mbështetur Allahut (﷾).
Allahu (﷾) nuk ka zbritur asnjë sëmundje pa zbritur edhe ilaçin e saj.
Profeti (ﷺ) u tha njerëzve të kërkonin mjekim.
Profeti (ﷺ) lutej mbi të sëmurët për shërim.
Kurani e quan veten shërim dhe mëshirë për besimtarët.
Sëmundja e duruar me durim i fshin mëkatet.
Profeti (ﷺ) mësoi: vëre dorën mbi dhimbjen, thuaj Bismil-lah tri herë, dhe kërko mbrojtje tek Allahu (﷾) shtatë herë.
Kur ishte i sëmurë, Profeti (ﷺ) lexonte el-Felekun dhe en-Nasin mbi veten.
Fjalët e shërimit lejohen për sa kohë që nuk përmbajnë shirk.