Зејд ибн Сабит (Аллах нека е задоволен со него) бил млад човек од Медина. Го запишувал Куранот како што му доаѓал на Веровесникот (ﷺ). По смртта на Веровесникот (ﷺ), го собрал во еден том.
Овој водич го раскажува неговиот пат на верата. Покажува како на едно момче што го сакало Куранот му била доверена грижата за него, и како тоа доверие го носел со голема грижа и страв од Аллах (﷾).
На прв поглед
- Пораснал во Медина, и го изгубил таткото како мало дете.
- Имал околу единаесет години кога Веровесникот (ﷺ) дошол во Медина, и почнал да го учи Куранот напамет.
- Ја запишувал објавата за Веровесникот (ﷺ), и ги пишувал и читал неговите писма.
- Веровесникот (ﷺ) го пофалил неговото знаење за законите за наследство.
- Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том.
- Во времето на Осман помогнал тој том да се препише за секоја област.
- околу 611
Роден е во Јесриб, градот што подоцна е наречен Медина. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
- 622
Веровесникот (ﷺ) доаѓа во Медина. Зејд, на околу единаесет години, почнува да го учи Куранот напамет. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
- 622–632
Ја запишува објавата за Веровесникот (ﷺ), и ги пишува и чита неговите писма. Sahih al-Bukhari 4990Sahih al-Bukhari 7195
- околу 633
Ебу Бекр го замолува да го собере Куранот во еден том. Sahih al-Bukhari 4986
- околу 650
Осман наредува тој том да се препише, со Зејд меѓу преписувачите, и испраќа по еден препис во секоја област. Sahih al-Bukhari 4987
- околу 665
Умира во Медина. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
Датумите се според новата ера. Раните датуми се приближни.
Момче во Медина
Зејд е роден во Јесриб, градот што подоцна е наречен Медина, околу единаесет години пред Веровесникот (ﷺ) да дојде таму. Неговото семејство било од родот Бену ен-Неџар. Татко му умрел кога Зејд бил сè уште мало дете, и тој пораснал со мајка си. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
Во 622 Веровесникот (ﷺ) и верниците од Мека се преселиле во Медина. Ова преселување се нарекува хиџра. Раните биографи велат дека Зејд тогаш имал околу единаесет години, и дека наскоро почнал да го учи Куранот напамет. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
Писарот на објавата
Веровесникот (ﷺ) не знаел да чита ниту да пишува. Затоа, кога ќе бил објавен некој пасус од Куранот, повикувал некој асхаб да го запише. Зејд станал еден од тие писари. Ел-Бухари, во својата збирка хадиси, на едно поглавје му дава наслов ‘Писарот на Веровесникот’. Куран 29:48Sahih al-Bukhari 4990
Еден ден бил објавен ајет за оние што остануваат дома и оние што се борат на Аллаховиот (﷾) пат. Веровесникот (ﷺ) испратил по Зејд, и му рекол да ја донесе својата табла за пишување, мастилницата и една лопатка на која ќе пишува. Додека Зејд пишувал, еден слеп човек, Ибн Умму Мектум, прашал што значи ајетот за некој што не гледа. Тогаш биле објавени уште зборови, со кои се оправдуваат оние со попреченост, и ајетот бил запишан онака како што стои денес. Sahih al-Bukhari 4990Куран 4:95
Веровесникот (ﷺ) му рекол на Зејд и да го научи писмото на Евреите од Медина. Зејд го научил. Потоа ги пишувал писмата на Веровесникот (ﷺ) до нив, и му ги читал нивните писма кога ќе одговореле. Sahih al-Bukhari 7195
Куранот во неговото срце
Зејд не само што го запишувал Куранот. Го носел во своето срце. Кога Енес ибн Малик бил прашан кој го собрал Куранот за време на животот на Веровесникот (ﷺ), именувал четворица мажи од енсариите, верниците од Медина. Зејд бил еден од нив. Sahih al-Bukhari 5003
Бил познат и по своето знаење. Веровесникот (ﷺ) пофалил повеќе свои асхаби, секој за посебна дарба. За Зејд рекол дека најдобро ги знае законите за наследство: деловите што Куранот ги одредува за секој член на семејството. Jami` at-Tirmidhi 3790
Потешко од планина
Наскоро по смртта на Веровесникот (ﷺ), многу од оние што го знаеле Куранот напамет загинале во една битка кај Јемама. Куранот сè уште бил безбеден: бил запишан, а многу други го знаеле напамет. Но Омер се плашел дека може да се изгубат уште од нив, и го поттикнал Ебу Бекр, првиот халиф, да нареди Куранот да се собере во еден том. Ебу Бекр испратил по Зејд. Sahih al-Bukhari 4986Ебу Бекр ес-Сиддик
Ебу Бекр му рекол дека е мудар млад човек, дека немаат сомнежи во него, и дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот (﷾) Пратеник (ﷺ). Затоа треба да го побара Куранот и да го собере. Sahih al-Bukhari 4986
Зејд ја почувствувал тежината на тоа. Рекол дека да го замолеле да помести планина, не би му било потешко. Прашал како можат да направат нешто што Веровесникот (ﷺ) не го направил. Ебу Бекр постојано му велел дека тоа е добро, сè додека Аллах (﷾) не го отворил и срцето на Зејд за тоа. Sahih al-Bukhari 4986
Потоа се фатил за работа. Го собрал Куранот од она што било запишано на палмини стебленца и тенки рамни камења, и од срцата на луѓето што го знаеле. Листовите што ги напишал останале кај Ебу Бекр, потоа кај Омер, а потоа кај ќерката на Омер, Хафса, една од жените на Веровесникот (ﷺ). Sahih al-Bukhari 4986
По еден препис за секоја земја
Години подоцна, во времето на Осман, третиот халиф, верниците живееле во многу земји. Осман ги позајмил листовите што ги чувала Хафса, и им наредил на Зејд и уште тројца мажи да ги препишат. Испратил по еден препис во секоја област, а листовите ѝ ги вратил на Хафса. Sahih al-Bukhari 4987Осман ибн Афан
Зејд некогаш запишувал поединечни ајети на коски и камења за Веровесникот (ﷺ). Сега помогнал целата Книга да стигне до секоја земја. Аллах (﷾) ветил дека ќе ја чува:
Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.
(Куран 15:9)
Зејд продолжил да живее во Медина, поучувајќи го она што го знаел, и таму умрел околу 665 година. Ibn Sa'd, Kitab al-Tabaqat al-Kabir
Што можеме да научиме
Патот на Зејд покажува што значи да ѝ се служи на Аллаховата (﷾) Книга.
- Почнете млади. Момчето што го научило Куранот напамет пораснало во човекот на кого му била доверена грижата за него.
- Научете го она што е потребно. Научил ново писмо затоа што Веровесникот (ﷺ) го замолил.
- Почувствувајте ја тежината на довереното. Задачата му била потешка од планина, и тоа го правело внимателен.
- Служете без да барате пофалба. Тој го запишувал она што било објавено, а не свои зборови.
Секогаш кога муслиманот ќе го отвори Куранот или ќе го учи во намазот, делото на Зејд ибн Сабит е во неговите раце.