Зекатот е третиот столб на исламот: мал дел од вашето богатство што секоја година им се дава на оние во потреба. Тоа е еден од начините на кои исламот ја вградува грижата за сиромашните во секојдневните парични работи. Зборот значи и прочистување и раст. Го прочистува она што го задржувате, и прераснува во берекет, за дарителот и за целата заедница.
Примерот на тие што имотот свој го трошат на Аллаховиот пат е сличен со тој што ќе посее зрно од кое никнуваат седум класа и во секој клас по стотина зрна. А Аллах зголемува кому Тој сака! Аллах е неизмерно добар и Сезнаен!
(Куран 2:261)
Кога Веровесникот (ﷺ) го испратил Муаз во Јемен, му рекол да поучува дека зекатот се зема од богатите и им се дава на сиромашните меѓу нив. И ветил дека милостината никогаш не го намалува имотот.
Sahih al-Bukhari 1395Sahih Muslim 2588
Кој плаќа
Секој муслиман чие богатство ќе стигне до нисабот и ќе остане таму една година. Ако вашите заштеди се под него, не се должи зекат, а сепак можете да давате доброволна милостина кога сакате.
Нисабминимумот
Зекатот станува должност кога вашето богатство ќе стигне до нисабот: вредноста на 85 грама злато или 595 грама сребро. Многумина ја користат вредноста на среброто, која е пониска, за повеќе зекат да стигне до оние во потреба. Цените на златото и среброто се менуваат, па проверете ја тековната вредност или прашајте во вашата џамија.
Не се должи зекат на помалку од пет евак (унци) сребро. Sahih al-Bukhari 1405
(Сахих ел-Бухари 1405)
Хавллунарна година
Зекатот се плаќа еднаш годишно, на богатство што цела година според исламскиот (лунарен) календар останало на нивото на нисабот или над него. Вашата зекатска година тече од денот кога вашето богатство првпат стигнало до нисабот. Ако не го знаете тој ден, многумина избираат датум што ќе го паметат, на пример ден во рамазанот, и плаќаат секоја година на тој датум.
Рубул-ушредна четириесеттина
Износот е 2,5 проценти, една четириесеттина, од вашето богатство што подлежи на зекат.
Што се смета
- Готовина, салда на банкарски сметки и заштеди
- Злато и сребро
- Акции и инвестиции, и пари што ви се должат и очекувате да ви бидат вратени
- Деловни залихи и стока наменета за продажба
Нештата што ги поседувате за сопствена употреба не се сметаат: вашиот дом, автомобил, мебел и облека. Веровесникот (ﷺ) рекол дека нема зекат на сопствениот коњ на муслиманот.
Пресметка
На вашиот датум за зекат:
- Соберете сè што се смета.
- Одземете ги долговите и сметките што доспеваат сега.
- Ако она што останува е еднакво на нисабот или над него, платете 2,5 проценти од тоа.
На пример: заштеди од £10.000 и злато во вредност од £2.000, со £1.000 сметки за плаќање, остануваат £11.000. Зекатот е 2,5 проценти од тоа: £275.
Правните школи во исламот се разликуваат во некои детали, како што се долгорочните долгови, на пример станбен кредит, и накитот што се носи секој ден.
Вашата џамија или доверлив калкулатор за зекат може да ви помогне за вашата сопствена состојба.
Кој го прима
Куранот ги именува осумте што можат да примаат зекат:
Ел-фукарасиромашните
Ел-месакиноние што имаат потреба
Ел-амилине алејхаоние што го собираат и го делат
Ел-муелефети кулубухумоние чии срца се приближуваат кон исламот
Фир-рикабослободување на оние во ропство
Ел-гариминпрезадолжените
Фи себилиллахна Аллаховиот пат
Ибнус-себилпатникот што останал без средства
Зекатот им припаѓа само на сиромашните и на тие што имаат потреба, и на тие што го собираат, и на тие чиишто срца треба да се придобијат, и за откуп од ропство, и на презадолжените, и за цели на Аллаховиот пат и за патникот. Аллах така одредил! А Аллах сè знае и Мудар е.
(Куран 9:60)
Можете да го дадете преку својата џамија или доверлива организација за зекат, или директно на луѓе за кои знаете дека се во потреба. Не им се дава на сопствените родители или дедовци и баби, деца или внуци, ниту на кој било друг за кого веќе сте должни да се грижите.
Зекатул-фитр и садака
Зекатул-фитр (милостината за прекинувањето на постот) е посебна, мала уплата што се дава за секоја личност на крајот од рамазанот, пред бајрам-намазот. Садака (доброволна милостина) може да се дава во секое време, во секаков износ. Веровесникот (ﷺ) рекол дека дури и убавиот збор е милостина.