Садака е секоја милостина дадена доброволно, заради Аллах (﷾): пари, храна, време, помош или убав збор. Нема минимум, нема утврден датум и нема пресметка. Зборот го дели коренот со сидк (вистинитост), а научниците објаснуваат дека давањето ја покажува вистинитоста на верата на човекот.
Примерот на тие што имотот свој го трошат на Аллаховиот пат е сличен со тој што ќе посее зрно од кое никнуваат седум класа и во секој клас по стотина зрна. А Аллах зголемува кому Тој сака! Аллах е неизмерно добар и Сезнаен!
(Куран 2:261)
А Веровесникот (ﷺ) ветил дека милостината никогаш не го намалува имотот.
Секаков износ, во секое време
Ниеден дар не е премал. Веровесникот (ﷺ) им рекол на своите асхаби да се заштитат од Огнот макар и со половина урма дадена како милостина. И рекол дека кога некој ќе даде макар колку една урма од чесна заработка, Аллах (﷾) ја прима и ја прави да расте, како што човек одгледува ждребе, сè додека не стане голема како планина.
Sahih al-Bukhari 1417Sahih al-Bukhari 1410
Малку дадено редовно е добра навика што вреди да се изгради: паричка во кутијата во џамијата секој петок, мал месечен дар на доверлива добротворна организација, или оброк за некој на кого му треба.
Секое добро дело е милостина
Не ви требаат пари за да давате садака. Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое добро дело е милостина, и именувал секојдневни дела што се сметаат:
Убав збор
Помагање некому да се качи на своето возило, или кревање на неговиот багаж
Праведно пресудување меѓу двајца луѓе
Секој чекор што го правите на патот кон намазот
Тргање на нешто штетно од патот
Садење дрво или сеење семе од кое јаде човек, птица или животно
Издржување на сопственото семејство, направено заради Аллах (﷾)
Sahih al-Bukhari 6021Sahih al-Bukhari 2989Sahih al-Bukhari 2320Sahih al-Bukhari 55
Садака џарија (трајна милостина)
Некоја милостина продолжува да дава долго откако ќе заминете. Веровесникот (ﷺ) рекол дека кога човекот ќе умре, неговите дела престануваат, освен три: трајна милостина, знаење од кое другите имаат корист, и праведно дете што се моли за него.
Трајна милостина е сè што продолжува да им помага на луѓето: бунар, џамија, школа, примероци од Куранот, дрво што дава сенка и плод, или поучување на некого на нешто добро што тој ќе го пренесе понатаму.
Можете да давате и во име на некој што починал. Кога починала мајката на Сеад ибн Убаде, тој го прашал Веровесникот (ﷺ) дали милостината дадена за неа ќе ѝ користи. Веровесникот (ﷺ) рекол да, и Сеад ја дал својата градина како милостина во нејзино име.
Убаво давање
Ихласискреност
Давајте заради Аллах (﷾), надевајќи се на Неговата награда, а не заради пофалба. Со таква намера дури и она што го трошите на сопственото семејство станува милостина.
Веровесникот (ﷺ) рекол дека кога човекот троши на своето семејство надевајќи се на Аллаховата (﷾) награда, тоа му се смета за милостина. Sahih al-Bukhari 55
(Сахих ел-Бухари 55)
Сирртајно
Јавното давање е добро, особено кога ги поттикнува другите. Тајното давање, така што само Аллах (﷾) знае, е уште подобро.
“Убаво е ако јавно давате милостина, но подобро е за вас да ја давате на сиромашните кога никој не гледа” Куран 2:271
(Куран 2:271)
Меѓу седмината на кои Аллах (﷾) ќе им даде сенка на Денот кога нема друга сенка освен Неговата е човекот што дава милостина толку тајно што неговата лева рака не знае што дала десната. Sahih al-Bukhari 1423
(Сахих ел-Бухари 1423)
Ел-ехлпрво семејството
Почнете со луѓето за кои се грижите, потоа роднините, сирачињата, сиромашните и патниците. Од сите пари што ги трошите за добро, Веровесникот (ﷺ) рекол дека најголемата награда е за она што го трошите на своето семејство (Сахих Муслим 995).
“Имотот кој ќе го давате нека им припадне на родителите и на роднините, на сирачињата, на сиромашните, и на патниците” Куран 2:215
(Куран 2:215)
Веровесникот (ﷺ) рекол дека најдобрата милостина се дава од вишокот, и да се почне со оние за кои се грижите. Sahih al-Bukhari 1426
(Сахих ел-Бухари 1426)
Минет-тајјибод доброто
Давајте од пари заработени чесно, и давајте од нештата што ги цените, а не само од она што веќе не ви треба.
“Нема да постигнете добро сè додека не дадете дел од тоа што ви е драго!” Куран 3:92
(Куран 3:92)
Келамун-маруфубави зборови
Давајте топло, а потоа заборавете. Никогаш не потсетувајте никого на она што сте му го дале и не правете го да се чувствува мал. Кога не можете да дадете пари, убавиот збор е сам по себе дар.
“Добриот збор и прошката се повредни од милостината пропратена со навредување.” Куран 2:263
(Куран 2:263)
Садака и зекат
Зекатот (милостината) е столб на исламот: утврдени 2,5 проценти од заштедите, златото, среброто, инвестициите и трговската стока, што се плаќа еднаш годишно од оние чие богатство ќе стигне до нисабот, на осумте групи што ги именува Куранот.
Садака е сè надвор од тоа: доброволна, во секаков износ, во секое време, на секој што е во потреба, муслиман или не.
Зекатул-фитр, малата уплата на крајот од рамазанот, е објаснет на страницата за рамазанот.