اسلام دربارهٔ خواب، و دیدن پیامبر (ﷺ) در خواب، چه می‌گوید؟

ابوهریره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود که خواب‌ها سه گونه‌اند: خواب نیک، که مژده‌ای از جانب الله است؛ خواب آزارنده، که از شیطان است؛ و خوابی که تنها چیزی است که ذهن خود شخص به او می‌گوید. هر کس خوابی ببیند که آن را ناخوشایند می‌داند، باید برخیزد و نماز بخواند و آن را برای مردم بازگو نکند.

ابوسعید خدری روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود: خوابی که آن را دوست دارید از الله است، پس الله را برای آن شکر کنید و آن را بازگو کنید. خوابی که آن را ناخوشایند می‌دانید از شیطان است، پس از گزند آن به الله پناه ببرید و آن را به هیچ کس نگویید، که به شما زیانی نخواهد رساند.

“[یاد کن از] هنگامی که یوسف به پدرش [یعقوب] گفت: «پدر جان، من [در خواب] یازده ستاره و خورشید و ماه دیدم. آنها را دیدم که برایم سجده می‌کردند».”

“و [روزی] پادشاه گفت: «من [در خواب] دیدم که هفت گاو چاق را هفت [گاو] لاغر می‌خورند؛ و هفت خوشۀ سبز و [هفت خوشۀ] دیگر را خشک [دیدم]. ای بزرگان، اگر تعبیر خواب می‌کنید، در[بارۀ] خوابم نظر دهید».”

“الله رؤیای رسولش را به درستی تحقق بخشید که به خواست الهی، در حالی که سرهایتان را تراشیده و [یا] موهایتان را کوتاه کرده‌اید، در ایمنی و بدون ترس [از دشمن]، به مسجدالحرام وارد خواهید شد. [الله] چیزهایی را می‌دانست که شما نمی‌دانستید؛ و علاوه بر فتح مکه، پیروزی نزدیک [خیبر] را [نیز برایتان] مقرر نمود.”

ابوهریره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود که از نبوت چیزی جز مبشرات باقی نمانده است. پرسیدند آن‌ها چیست؛ فرمود: خواب‌های نیک و راست، که مژده می‌آورند.

انس روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود: هر کس مرا در خواب ببیند، به راستی مرا دیده است، زیرا شیطان نمی‌تواند به شکل من درآید.

ابوهریره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود شیطان نمی‌تواند در خواب به شکل او درآید. بخاری می‌افزاید که محمد بن سیرین، از تابعین، گفت این تنها هنگامی درست است که پیامبر به شکل واقعی خود دیده شود.

انس بن مالک پیامبر (ﷺ) را چنین وصف می‌کند: میانه‌قامت، نه بلند و نه کوتاه؛ گلگون‌رنگ، نه بسیار سفید و نه گندمگون تیره؛ مویش نه سخت مجعد و نه صاف؛ و هنگام وفاتش به زحمت بیست موی سفید در سر و ریشش بود.

“و چون [اسماعیل] به [سن نوجوانی و] حد تلاش [و همکاری] با او [= ابراهیم] رسید، به وی گفت: پسرم، در خواب [به من وحی می‌شود و] می‌بینم که تو را ذبح می‌کنم. نظرت در این باره چیست؟» [اسماعیل] گفت: «پدرجان، آنچه را به تو امر شده است انجام بده. ان شاء الله مرا [در برابر اجرای این فرمان،] شکیبا خواهی یافت».”

“محمد هرگز پدر هیچ‌یک از مردان شما [از جمله زید] نیست؛ بلکه رسول الله و خاتم پیامبران است؛ و الله همواره به همه چیز داناست.”

“اگر در میان تو نبی‌ای یا بینندهٔ خوابی برخیزد، و آیت یا معجزه‌ای برای تو ظاهر سازد، و آن آیت یا معجزه‌ای که از آن تو را خبر داده بود واقع شود، و بگوید: خدایان غیر را که نمی‌شناسی پیروی نماییم و آن‌ها را عبادت کنیم، سخنان آن نبی یا بینندهٔ خواب را مشنو، زیرا که خداوند، خدای شما، شما را امتحان می‌کند تا بداند که آیا خداوند، خدای خود را به تمامی دل و به تمامی جان خود محبت می‌نمایید.”

“و عجب نیست، چونکه خود شیطان هم خویشتن را به فرشتهٔ نور مشابه می‌سازد.”

“زیرا که مسیحان کاذب و انبیای کذبه ظاهر شده، علامات و معجزات عظیمه چنان خواهند نمود که اگر ممکن بودی برگزیدگان را نیز گمراه کردندی.”

“پس اگر شما را گویند: اینک در صحراست، بیرون مروید، یا آنکه در خلوت است، باور مکنید. زیرا همچنان که برق از مشرق ساطع شده، تا به مغرب ظاهر می‌شود، ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد شد.”

ابوهریره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) فرمود شیطان نمی‌تواند در خواب به شکل او درآید. بخاری می‌افزاید که محمد بن سیرین، از تابعین، گفت این تنها هنگامی درست است که پیامبر به شکل واقعی خود دیده شود.

“و [همچنان آنان را لعنت کردیم به خاطر این] سخنشان که: «ما مسیح ـ عیسی پسر مریم ‌ـ پیامبر الله را کشتیم»؛ در حالی که نه او را کشتند و نه به دار آویختند؛ بلکه [امر] بر آنان مُشتَبَه شد [و مردی را که شبیه عیسی بود به دار کشیدند] و کسانی که دربارۀ او اختلاف کردند، قطعاً راجع به وی دچار تردیدند و هیچ علمی به آن ندارند، مگر آنکه از گمان پیروی می‌کنند؛ و یقیناً او را نکشته‌اند.”

“بلکه الله او را به سوی خویش بالا بُرد؛ و الله شکست‌ناپذیرِ حکیم است.”