Pesë herë në ditë, nga xhamitë në mbarë botën, ezani i thërret myslimanët në namaz. Është një nga tingujt më të bukur në Islam: në pak rreshta shpall se Allahu (﷾) është më i Madhi, dëshmon besimin dhe fton këdo që e dëgjon në namaz dhe në shpëtim.
Ai që e thërret është muezini. I pari ishte Bilal ibn Rebahu, një skllav i liruar që Profeti (ﷺ) e zgjodhi për zërin e tij të fortë që dëgjohej larg, pasi një shok, Abdullah ibn Zejdi, i pa fjalët e ezanit në ëndërr. Sunan Abi Dawud 499
Fjalët
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allahu akbar
Allahu është më i Madhi
أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ
Ashhadu an la ilaha illa Allah
Dëshmoj se nuk ka zot tjetër përveç Allahut
أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ
Ashhadu anna Muhammadan rasul Allah
Dëshmoj se Muhamedi është i Dërguari i Allahut
حَيَّ عَلَى الصَّلَاةِ
Hayya 'ala as-salah
Ejani në namaz
حَيَّ عَلَى الْفَلَاحِ
Hayya 'ala al-falah
Ejani në shpëtim
Vetëm në sabah (namazin e agimit)
الصَّلَاةُ خَيْرٌ مِنَ النَّوْمِ
As-salatu khayrun min an-nawm
Namazi është më i mirë se gjumi
اللَّهُ أَكْبَرُ
Allahu akbar
Allahu është më i Madhi
لَا إِلَٰهَ إِلَّا اللَّهُ
La ilaha illa Allah
Nuk ka zot tjetër përveç Allahut
Ku ndryshojnë medhhebet e së drejtës islame
Ikameti
Pak para se të fillojë namazi, bëhet një thirrje e dytë, më e shkurtër, ikameti (thirrja për t'u ngritur në namaz). Ai përdor fjalët e ezanit, më shpejt dhe me shumicën e rreshtave të thënë një herë në vend të dy herëve, dhe shton një rresht pas Hajja ala el-felah. (Medhhebi hanefi i thotë rreshtat e tij dy herë, si ezanin.)
قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ
Qad qamat as-salah
namazi ka filluar
Përgjigjja ndaj ezanit
Kur e dëgjoni ezanin, përsëriteni me zë të ulët çdo rresht pas muezinit. Te Hajja ala es-salah dhe Hajja ala el-felah, thoni në vend të tyre:
لَا حَوْلَ وَلَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ
La hawla wa la quwwata illa billah
nuk ka fuqi e as forcë përveçse me Allahun
Kur mbaron, dërgoni salavate për Profetin (ﷺ) dhe thoni lutjen pas ezanit. Profeti (ﷺ) i premtoi ndërmjetësimin e tij kujtdo që e thotë.
اللَّهُمَّ رَبَّ هَذِهِ الدَّعْوَةِ التَّامَّةِ، وَالصَّلَاةِ الْقَائِمَةِ، آتِ مُحَمَّدًا الْوَسِيلَةَ وَالْفَضِيلَةَ، وَابْعَثْهُ مَقَامًا مَحْمُودًا الَّذِي وَعَدْتَهُ
Allahumma rabba hadhihi-d-da’wati-t-tammah, wa-s-salati-l-qa’imah, ati Muhammadan al-wasilata wa-l-fadilah, wa-b’athhu maqaman mahmudan alladhi wa’adtah
O Allah, Zot i kësaj thirrjeje të përsosur dhe i namazit që do të falet, jepi Muhamedit el-vesilen (një shkallë në Xhenet) dhe epërsinë, dhe ngrije në vendin e lavdëruar që ia ke premtuar.
Përsëritja e ezanit: Sahih Muslim 385. Salavatet për Profetin (ﷺ) dhe vesileja: Sahih Muslim 384. Lutja: Sahih al-Bukhari 614.
E premtja
Të premten namazi i drekës zëvendësohet me xhumanë (namazin e përbashkët të së premtes), me një hutbe, dhe ezani i thërret të gjithë në xhami.
“O besimtarë, kur të thirreni për (të falur) namazin (e xhumasë) në ditën e premte, nxitoni për ta përmendur Allahun dhe pezulloni tregtinë! Kjo, që ta dini, është më mirë për ju!”
(Kurani 62:9)