За муслиманот смртта не е крај, туку враќање кај Оној Кој нè создал. Исламот му дава на семејството јасни, едноставни чекори за грижа за починатиот и го опкружува со поддршката на целата заедница. Ако изгубивте некого, Аллах (﷾) нека му се смилува и нека ве утеши.
ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَٰبَتْهُم مُّصِيبَةٌۭ قَالُوٓا۟ إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّآ إِلَيْهِ رَٰجِعُونَ
тие кои, кога ќе ги снајде некаква неволја, само велат: ‘Ние сме Аллахови и Нему ќе Му се вратиме’
(Куран 2:156)
Последните мигови
Седете со човекот, бидете благи и тивко потсетувајте го на Ла илахе иллаллах (нема бог освен Аллах (﷾)), за овие зборови да бидат меѓу неговите последни. Кога ќе почине, затворете му ги очите, зборувајте само добро и правете дова за него, зашто Веровесникот (ﷺ) рекол дека ангелите велат амин на она што се кажува тогаш.
Sahih Muslim 916Sahih Muslim 920
Кога ќе нè снајде загуба, Веровесникот (ﷺ) нè научил да кажеме:
إِنَّا لِلَّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ، اللَّهُمَّ أْجُرْنِي فِي مُصِيبَتِي وَأَخْلِفْ لِي خَيْرًا مِنْهَا
Inna lillahi wa inna ilayhi raji'un. Allahumma'jurni fi musibati wa akhlif li khayran minha
Ние сме Аллахови и Нему ќе Му се вратиме. О Аллаху, награди ме во мојата загуба и дај ми нешто подобро наместо тоа.
Грижа за починатиот
Погребот се одржува што е можно поскоро. Вашата локална џамија или муслиманска погребна служба ќе го води семејството низ секој чекор и документите.
Гусулмиење
Телото се мие нежно и со почит, непарен број пати, од членови на семејството или обучени волонтери од истиот пол (сопругот или сопругата смее да го измие својот брачен другар, иако ханефиската школа не му дозволува на сопругот да ја мие својата почината сопруга), при што телото цело време е покриено. Многу џамии имаат просторија за миење и луѓе што помагаат.
Ќефинпокровот
Телото се завиткува во едноставно, чисто бело платно. Самиот Веровесник (ﷺ) бил завиткан во три обични бели памучни платна, а три платна се суннет за мажот. За жената научниците препорачуваат пет парчиња платно, обично вклучувајќи долга кошула и марама. Богат или сиромав, разликите на овој свет остануваат зад него.
Џеназе-намазпогребниот намаз
Заедницата заедно клања за починатиот. Се клања стоејќи, без руку и сеџде, и е опишан подолу.
Дефнзакоп
Веровесникот (ﷺ) им рекол на луѓето да побрзаат со погребот, за да не се одложува. Телото се носи на гробиштата и се полага во гробот на десната страна, свртено кон кибла. Гробовите се држат едноставни.
Џеназе-намазот
Џеназе-намазот се клања стоејќи, во редови зад имамот, свртени кон кибла со починатиот напред. Има четири текбири (изговарање Аллаху (﷾) екбер) и нема руку ни сеџде, и трае само неколку минути. Секој муслиман се поттикнува да се приклучи. Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој ќе го следи погребот на муслиман со вера, надевајќи се на Аллаховата (﷾) награда, и ќе остане до намазот, се враќа со еден кират награда, а кој ќе остане до закопот, се враќа со два. Секој кират, рекол тој, е како планината Ухуд.
Sahih al-Bukhari 1325Sahih al-Bukhari 47
Втор текбир
Кажете Аллаху (﷾) екбер и донесете салават на Веровесникот (ﷺ), како во седењето на секој намаз.
Трет текбир
Кажете Аллаху (﷾) екбер и направете дова за починатиот (подолу).
Четврт текбир
Кажете Аллаху (﷾) екбер, а потоа завршете со селам. Во некои џамии пред селамот доаѓа кратка дова.
Sahih al-Bukhari 1333 (четири текбири)
Вака го клањаат шафиската и ханбелиската школа.
Довата што Веровесникот (ﷺ) ја правел во џеназе-намазот почнува вака:
اللَّهُمَّ اغْفِرْ لَهُ وَارْحَمْهُ وَعَافِهِ وَاعْفُ عَنْهُ وَأَكْرِمْ نُزُلَهُ وَوَسِّعْ مُدْخَلَهُ وَاغْسِلْهُ بِالْمَاءِ وَالثَّلْجِ وَالْبَرَدِ
Allahumma-ghfir lahu warhamhu wa 'afihi wa'fu 'anhu, wa akrim nuzulahu wa wassi' mudkhalahu, waghsilhu bil-ma'i wath-thalji wal-barad
О Аллаху, прости му и смилувај му се, сочувај го и опрости му, почести го неговото доаѓање и прошири го неговото почивалиште, и измиј го со вода, снег и град.
За почината жена користете ги женските облици низ целата дова (лаху станува леха, вархамху станува вархамха, и така натаму).
Кај гробот
Кога го полагате телото во гробот, кажете:
بِسْمِ اللَّهِ وَعَلَى سُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ
Bismillahi wa 'ala sunnati rasulillah
Во името на Аллах и според патот на Аллаховиот Пратеник.
По закопот Веровесникот (ﷺ) застанувал покрај гробот и велел: барајте прошка за вашиот брат и молете Го Аллах (﷾) да го зацврсти, зашто сега го испрашуваат. Затоа останете малку и правете дова за него.
Тага и утеха
Солзите се милост, а не слабост. Кога умрел неговиот мал син Ибрахим, Веровесникот (ﷺ) плачел и рекол дека очите пролеваат солзи и срцето тагува, но ние велиме само она што Му е мило на нашиот Господар. Посетете го семејството, донесете им храна, помогнете во практичните работи и продолжете да правите дова за оној што си отиде.
Жалоста има нежна граница, за тагата да може да зарасне. Веровесникот (ﷺ) рекол дека жената не треба да жали никого повеќе од три дена, освен својот сопруг, за кого жали четири месеци и десет дена. Во ова време, иддет (периодот на чекање), вдовицата избегнува парфем, накит и украсување и не се мажи повторно. Нејзиното семејство и заедницата се грижат за неа низ тоа време.
„Сопругите се должни да чекаат четири месеци и десет дена по смртта на своите сопрузи.“
(Куран 2:234)
Што продолжува да им користи
Веровесникот (ﷺ) рекол дека кога човекот ќе умре, неговите дела престануваат, освен три: трајна садака, знаење од кое имаат корист другите и праведно дете што се моли за него. Давањето садака во негово име и правењето дова за него се дарови што можете постојано да ги давате.